In deze podcast gaat Jade op zoek naar het antwoord op de vraag waarom politiegeweld ook bij ons nog zoveel voorkomt. Jeugdwerker Sofie vertelt aan Jade wat zij te horen krijgt van de jongeren waar ze mee werkt: een waslijst aan verhalen over traumatiserend politiegeweld, uitsluitend gericht aan jongeren met migratieachtergrond. Ze stelt de vraag hoe zij - of misschien de luisteraar - als veertienjarige zou reageren op dat soort geweld.

Expert Yassine Boubout gaat hier dieper op in  envertelt meer over etnisch profileren: wanneer de politie iemand controleert enkel en alleen op basis van zijn of haar vermeende etniciteit. Hij legt uit wanneer het wel en niet toegelaten is voor de politie om etniciteit te gebruiken als criterium om mensen te controleren. Etnisch profileren is nog steeds een groot probleem en er is een duidelijk verband met (racistisch) politiegeweld: hoe meer je in contact komt met de politie, hoe meer kans je maakt om geweld mee te maken.

Over racisme binnen de politie praten we verder met criminoloog Paul Ponsaers: hij deed onderzoek naar de aanwezigheid van extreem rechts binnen de politie. Volgens hem probeert extreem rechts te rekruteren bij politie en leger, in tegenstelling tot extreem links, dat zich verzet tegen de staat. Dat zorgt ook voor een ideologische strijd binnen de politie, bijvoorbeeld toen de politievakbond zelf zich uitsprak tegen politiegeweld na een betoging tegen klassenjustitie in januari 2021. Volgens Ponsaers is de invloed van extreem rechts binnen de federale politie minder groot dan bij de lokale politie, die meer verantwoording moeten afleggen aan lokale besturen waar extreem rechts veel macht heeft. Hij heeft de indruk dat het parket hier de laatste jaren strenger op toekijkt.

Is politiegeweld een reeks incidenten, of een structureel probleem? Beleidsmedewerker Eline Kindt van de Liga voor de Mensenrechten vindt dat er teveel gesproken over ‘rotte appels’ en worden die beschermd door het systeem. Een gebrek aan cijfers en gebrekkige klachtenmechanismen maken het moeilijk om het probleem bloot te leggen en te registreren. Eline legt uit hoe het ingewikkelde en versnipperde landschap van controle - en klachtenmechanismen uit. Toegankelijkheid is een probleem, maar onafhankelijkheid ook. Het onderzoek gebeurt altijd door de politie zelf, ook bij het Comité P. Ten derde is er het probleem van effectiviteit: er gebeurt niet altijd zoveel met de klachten, wat zorgt voor straffeloosheid.