Yazı serimizin bu ayağında invaziv mekanik ventilasyon modlarından bahsedeceğiz. Ventilasyon için mod seçiminde ilk söylenmesi gereken hangi hastalıkta hangi modu seçmeliyiz yaklaşımı yerine hastanın klinik durumuna göre nasıl solutacağımızı planlamanın daha doğru olacağıdır​1​. Mekanik ventilasyon kullanırken volüm veya basınç hedefleri ile mod seçimi yapılmakta ancak ancak çoğu cihaz, akımın kontrolü üzerinden işlev sağlamaktadır.

İnvaziv mekanik ventilasyon modları volüm hedefli ventilasyon, basınç hedefli ventilasyon ve dual kontrollü modlar olarak tanımlanır. Basınç hedefli ve volüm hedefli modlarda mekanik ventilatörler hedef olarak ayarlanmış basınç ya da volüm ile tidal volüm sağlanmasına olanak verir ancak çoğu cihaz volümün kontrolü değil akımın kontrolü üzerinden işlev sağlamaktadır.

En sık kullandığımız modlara bir göz atalım

Acil Serviste Sık Kullanılan İnvaziv Mekanik Ventilasyon Modları

Acil serviste kullanılan modlara genel bir giriş yaparak başlayalım. Kullandığımız modlarda 'kontrol' ettiğimiz volüm yada basınç düzeyleri olduğunu, hastaların soluk alma çabalarına göre 'tetikleme' yapıp yapamayacakları, eğer hastalar tetkikleme yapar ise bu soluklarının ne kadar 'asiste' edilecekleri modların çalışma presiplerini ve aynı zamanda isimlerini oluşturuyor.

Volüm kontrollü ventilasyonda belirlenen volüm istenilen solunum sayısı ile hastaya verilmektedir. Basınç kontrollü modda ise hastaya istenilen üst basınç sınırına kadar akım sağlanır. Basınç kontrollü ventilasyonda ayarlanan pik basınç düzeyinde istenilen tidal volümleri oluşturamayabileceğinden her bir siklusun süresi değiştirilerek oluşturulacak tidal volümde değişiklik yapılabilir. ​2​Mekanik ventilasyon modlarına tanımaya başlarken verilebilecek en klasik örnek 'Controlled Mandatory Ventilation' (CMV)’dir.

Continuous Mandatory Ventilation (CMV)

Volüm ya da basınç kontrollü olmasına göre CMV-VC, CMV-PC olarak adlandırılmaktadır. CMV-VC modu mekanik ventilasyonun en basit formudur.  Belirlenmiş tidal volüm/basınç düzeyi, ayarlanmış solunum sayısı ile hastaya verilmektedir. Bu mod paralize, sedatize ya da apneik hastalarda kullanılabilmektedir.

CMV Özellikler

* Volüm kontrollü solunum (Basınç kontrollü olarak da ayarlanabilir) (CMV-VC / CMV-PC)* Zaman tetiklidir.* Volüm ya da Basınç limitli olabilir.* Zaman siklusludur.* Ana özelliği ZORUNLU solunum olmasıdır. Zaman tetikli ve zaman sikluslu olup, spontan solunumu göz ardı eder.* Volüm kontrollü CMV (CMV-VC) optimal dakika volümü sağlar.* Dar bir aralıkta CO2 ayarlanmak isteniyor ise (örn; paralize takip edilen kafa travmalı hasta) en iyi kontrolü sağlar.* Derin sedasyon ve paralizasyon sağlanmayan hastalarda konforlu değildir.* Az miktarda bile uyanık olan hastalarda öksürme, ıkınma gibi reflesklerle mekanik ventilatöre uyumsuzluk (‘fighting the vent’) gibi sorunlar oluşturur.* Uzun dönem ventilasyon için uygun değildir solunum kaslarında atrofiye neden olabilir.

Bu modda hastanın kendi solunum çabası göz ardı ediliyor (tetikleme yok)

Volüm Assist-Kontrol Ventilasyon (A/CV)

Assist/control mode ventilation (A/CV) ise yine tidal volüm/pik basınç düzeyi ve solunum hızı belirlenerek hastaya garanti tidal volüm/intrinsik basınç sağlanır. Ancak CMV ye ek olarak hastanın inspirasyonu çabası olması halinde ventilatör, tetiklenen solunumun istenilen volüme ulaşmasını sağlamaktadır. 

İster ventilatör, ister hasta solunumu başlatsın her soluk AYNI (burada volüm kontrol edildiği için her volüm aynı)

Assist Kontrol Ventilasyon (A/CV) Özellikler

* Volüm kontrollü solunum (Basınç kontrollü olarak da ayarla...