1. เตือนแรงงานไทย! ลืมต่อบัตร ARC 1-10 วัน ปรับ 10,000 เหรียญ เกิน 30 วัน นอกจากปรับ 30,000 ยังต้องซื้อตั๋วกลับประเทศทำเรื่องมาใหม่

          ชาวต่างชาติที่เดินทางมาทำงานในไต้หวัน ไม่ว่าจะเป็นแรงงานต่างชาติทั่วไป แรงงานกึ่งฝีมือหรือแรงงานที่มีทักษะเป็นผู้เชี่ยวชาญ รวมถึงนักศึกษาต่างชาติ เมื่อเดินทางเข้าไต้หวันแล้ว จะต้องยื่นขอบัตรถิ่นที่อยู่หรือ ARC ภายในเวลา 30 วัน นับแต่วันรุ่งขึ้นที่เดินทางมาถึง หากเลยกำหนดจะถูกลงโทษปรับ และต้องต่ออายุบัตร ARC ภายใน 3 เดือนก่อนครบกำหนด มิเช่นนั้นจะกลายเป็นเรื่องใหญ่ ไม่เพียงเสียค่าปรับ ยังอาจต้องเดินทางกลับประเทศไปทำเรื่องมาใหม่สร้างความเสียหายอย่างหนัก

ศูนย์บริการของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่นครไทจง (ภาพจากศูนย์บริการ สตม. นครไทจง)

          สำหรับแรงงานต่างชาติแล้ว หลายคนคงไม่ค่อยใส่ใจว่า บัตรถิ่นที่อยู่ของตน หรือที่ภาษาจีนเรียกว่า จวีหลิวเจิ้ง เรียกย่อว่า ARC มีอายุการใช้งานกี่ปี หมดอายุเมื่อไหร่? เพราะคิดว่าเป็นภาระหน้าที่ของบริษัทจัดหางานและนายจ้างที่ต้องใส่ใจดูแล ซึ่งก็เป็นเรื่องจริงที่บริษัทจัดหางาน เมื่อเก็บค่าบริการรายเดือนไปแล้วก็ต้องรับผิดชอบในเรื่องนี้ ตามกฎหมายการจ้างงานมาตรา 40 วรรค 1 ข้อที่ 15 กำหนด กรณีที่บริษัทจัดหางานลืมหรือไม่ยื่นขอต่ออายุบัตร ARC ของแรงงานต่างชาติที่ตนดูแล เป็นเหตุให้แรงงานต่างชาติถูกปรับหรือได้รับความเสียหาย จะถูกลงโทษปรับ 60,000-300,000 เหรียญไต้หวัน และจะถูกบันทึกแต้มซึ่งจะส่งผลต่อการประเมินคุณภาพประจำปีของบริษัทจัดหางาน และบริษัทจัดหางานในปัจจุบัน ส่วนใหญ่ใช้ระบบคอมพิวเตอร์แจ้งเตือนรายการที่ต้องทำของแรงงานต่างชาติ รวมถึงการต่ออายุบัตร ARC ด้วย แต่อย่างไรก็ตาม ตัวแรงงานไทยเองจะชะล่าใจไม่ได้ เพราะบังเอิญเผลอ คนที่เดือดร้อนคือเรา ดังนั้น สิทธิประโยชน์ของเราเอง แนะนำว่า ควรจดบันทึกไว้ในสมุดโน้ต หรือใครที่ใช้มือถือเก่ง ๆ ใช้ปฏิทินที่ติดมากับมือถือ บันทึกและแจ้งเตือนล่วงหน้าก่อนถึงกำหนด ไม่ว่าจะต่ออายุบัตร ARC กำหนดเวลาตรวจโรคและรายการสำคัญอื่น ๆ

ศูนย์บริการของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่นครไถหนาน (ภาพจากศูนย์บริการ สตม. นครไทหนาน)

          เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2567 สำนักงานการค้าและเศรษฐกิจไทย ไทเป ได้จัดงานพบปะชุมชนไทยในไต้หวัน ในงานได้เชิญสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองมาบรรยายพิเศษในเรื่องสิทธิพลเมืองต่างชาติในไต้หวัน เน้นเตือน ไต้หวันมีการประกาศใช้กฎหมายคนเข้าเมืองฉบับใหม่ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2567 เป็นต้นมา มีการอำนวยความสะดวกและขยายระยะเวลาการทำเอกสารสำคัญ ขณะเดียวกันก็เพิ่มโทษสำหรับผู้ทำผิดกฎหมาย และเรื่องที่ย้ำเตือนเป็นพิเศษ เพราะมีคนทำผิดกันเยอะ ได้แก่ไม่ได้ต่ออายุบัตร ARC ตามกำหนด สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองกล่าวว่า เริ่มตั้งแต่ปีใหม่นี้เป็นต้นมา เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ชาวต่างชาติที่เดินทางมาใหม่ เดิมกำหนดให้ต้องขอบัตรถิ่นที่หรือ ARC ภายในเวลา 15 วัน ขยายเวลาออกไปเป็น 30 วัน และขยายเวลาการต่ออายุบัตร ARC  จากเดิม 30 วันเป็น 90 วันก่อนหมดอายุ แรงงานต่างชาติ นักศึกษาหรือผู้ตั้งถิ่นฐานใหม่ที่ถือบัตรถิ่นที่อยู่หรือ ARC ต้องระวังต่ออายุตามกำหนดเวลา หากปล่อยให้หมดอายุ แม้เพียงวันเดียว ไม่เกิน 10 วัน จะถูกปรับโหด 10,000 เหรียญ หมดอายุ 11 วันขึ้นไป ไม่เกิน 20 วัน เสียค่าปรับ 20,000 เหรียญไต้หวัน และใครที่ปล่อยให้บัตรหมดอายุไม่เกิน 29 วัน เสียค่าปรับแล้วขอต่อใหม่ได้ แต่หากหมดอายุ 30 วันขึ้นไป นอกจากเสียค่าปรับแล้ว ยังต้องเสียค่าตั๋วเครื่องบินกลับประเทศด้วย เพราะไม่สามารถต่ออายุบัตรได้ ต้องไปทำเรื่องมาใหม่ หมดอายุเกิน 31 วัน แต่ไม่เกิน 60 วัน เสียค่าปรับ 30,000 เหรียญไต้หวัน 61 วันขึ้นไป ไม่เกิน 90 วัน เสียค่าปรับ 40,000 เหรียญไต้หวัน 91 วันขึ้นไป เสียค่าปรับสูงสุด 50,000 เหรียญไต้หวัน

ศูนย์บริการของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่นครไทจง (ภาพจากศูนย์บริการ สตม. นครไทจง)

          กฎหมายคนเข้าเมืองฉบับใหม่ซึ่งเริ่มมีผลบังคับใช้ในปี 2567 ฉบับนี้ มีการแก้ไข 63 มาตรา แก้ไขหรือเพิ่มกฎหมายลูก 15 ฉบับ จัดเป็นการแก้ไขเนื้อหากฎหมายคนเข้าเมืองครั้งใหญ่ที่สุดในรอบ 24 ปี โดยส่วนที่เป็นการคุ้มครองสิทธิประโยชน์ รวมถึงสวัสดิการของผู้ตั้งถิ่นฐานใหม่ มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2567 มีกฎหมายลูก 8 ฉบับ อย่างเช่น ชาวต่างชาติที่แต่งงานกับชาวไต้หวัน และเป็นผู้ตั้งถิ่นฐานใหม่ได้รับอนุญาตพำนักอาศัยในไต้หวันอย่างถูกกฎหมาย ต่อมาคู่สมรสชาวไต้หวันเสียชีวิตหรือหย่า หากมีบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ มีการอุปการะเลี้ยงดูลูกหรือปฏิสัมพันธ์กับลูก รวมถึงกรณีที่ตกเป็นเหยื่อหรือเป็นผู้เสียหายความรุนแรงในครอบครัว มีการจดทะเบียนหย่า แม้จะไม่มีบุตร ไม่จำเป็นต้องผ่านการตัดสินหรือมีคำสั่งคุ้มครองจากศาล เพียงแต่มีใบถิ่นที่อยู่หรือมีบัตร ARC ก็สามารถอยู่อาศัยในไต้หวันต่อไปได้ ไม่เหมือนกับในอดีตที่หย่าแล้วต้องเดินทางกลับประเทศเท่านั้น

ศูนย์บริการของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในกรุงไทเป

          ด้านผู้เชี่ยวชาญชาวต่างชาติ ลดขั้นตอนการอนุญาตให้เดินทางมาพำนักอาศัยและทำงานที่ไต้หวันสะดวกขึ้น ช่วยให้ได้รับสถานะถิ่นที่อยู่ถาวรง่ายขึ้น (APRC) ที่ผ่านมา กำหนดให้ผู้เชี่ยวชาญชาวต่างชาติและแรงงานกึ่งฝีมือ จะต้องพำนักอาศัยในไต้หวันครบ 5 ปี แต่ละปีต้องอยู่เกิน 183 วันขึ้นไป จึงจะยื่นขอถิ่นที่อยู่ถาวรได้ แก้เป็นภายใน 5 ปี เฉลี่ยพำนักอาศัยในไต้หวันครบ 183 วันต่อปี ก็สามารถยื่นขอได้แล้ว และเพื่ออำนวยความสะดวกแก่ชาวต่างชาติที่เดินทางมาใหม่ เดิมกำหนดให้ต้องขอบัตรถิ่นที่หรือ ARC ภายในเวลา 15 วัน ขยายเวลาออกไปเป็น 30 วัน ส่วนนักศึกษาชาวต่างชาติที่จบการศึกษาในไต้หวัน อนุญาตให้พำนักอาศัยเพื่อหางานทำเป็นเวลา 1 ปี สามารถขอต่อเวลาออกไปอีก 1 ปี รวมสามารถอยู่ได้ 2 ปี เป็นต้น

2. อย่ารอเก้อ! ชาวต่างชาติที่อยู่อย่างผิดกฎหมายไม่กล้าเข้ามอบตัว เพราะไม่มีเงินเสียค่าปรับ สตม. ชี้ ยังไม่มีโครงการลดหย่อนโทษในระยะใกล้ 2-3 ปีนี้

          นอกจากแรงงาน นักศึกษาและผู้ตั้งถิ่นฐานใหม่แล้ว ปัจจุบัน ยังมีชาวไทยที่ถือฟรีว่าซ่าเข้าไต้หวัน ซึ่งอนุญาตให้อยู่ได้ 14 วัน แต่มีจำนวนหนึ่งอยู่เลยกำหนด ซึ่งส่วนใหญ่หางานทำอย่างผิดกฎหมาย จากข้อมูลพบว่า จนถึงสิ้นเดือนสิงหาคม 2567 มีชาวต่างชาติที่เดินทางเข้าไต้หวันในฐานะนักท่องเที่ยวแต่อยู่เลยกำหนดวีซ่าและยังไม่เดินทางออกจากไต้หวันประมาณ 30,000 คน ในจำนวนนี้คนไทยครองสัดส่วนประมาณครึ่งหนึ่ง คนไทยหลายคนอยากกลับบ้าน แต่ค่าปรับแสนแพง จำต้องอยู่เลยตามเลย ในสภาพที่แสนจะลำบาก บางคนรอทางการประกาศมาตรการลดหย่อนโทษเหมือนอย่างที่เคยมี แต่สำนักงานตรวจคนเข้าตรวจคนเข้าเมืองระบุชัดว่า เนื่องจากเพิ่งประกาศใช้กฎหมายคนเข้าเมืองฉบับใหม่เมื่อต้นปี 2567 ดังนั้น ในระยะเวลาอันใกล้อย่างน้อย 2-3 ปีข้างหน้านี้ จะไม่มีโครงการดังกล่าว

สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองระบุ เนื่องจากกฎหมายคนเข้าเมืองเพิ่งประกาศใช้ในปี 2567 ดังนั้น โครงการลดหย่อนโทษสำหรับชาวต่างชาติที่อยู่อย่างผิดกฎหมายจะไม่มีขึ้นในช่วง 2-3 ปีนี้ (ภาพจาก สตม. ไต้หวัน)

          จากข้อมูลพบว่า ปัจจุบันไต้หวันมีเจ้าหน้าที่ตำรวจทั้งหมด 72,000 นาย เฉพาะเจ้าหน้าที่ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองมีทั้งหมด 5,600 คน แต่ตำรวจตรวจคนเข้าเมืองมีเพียง 800 นาย ต้องรับมือกับแรงงานต่างชาติที่หลบหนี 90,000 คนและชาวต่างชาติที่อยู่เลยกำหนดวีซ่าอีก 30,000 คน รวมทั้งหมด 120,000 คน ถือเป็นภารกิจที่หนักมาก

ในภาพเป็นบรรยากาศการเข้ารายงานตัวของชาวต่างชาติเพื่อเดินทางกลับบ้านช่วงโครงการลดหย่อนโทษ 1 ก.พ.-30 มิ.ย. 2566

          แม้ตำรวจจะมีน้อยกว่า แต่ก็อย่าคิดว่าสามารถจะอยู่ทำงานในไต้หวันได้สบาย เพราะการตรวจสอบกวาดล้างยังเป็นไปอย่างเข้มข้น และเมื่อตรวจพบแล้ว นอกจากต้องซื้อตั๋วเครื่องบินกลับประเทศแล้ว ก่อนกลับยังต้องเสียค่าปรับเริ่มต้นที่ 10,000 เหรียญ จนถึง 50,000 เหรียญ ตามระยะเวลาที่อยู่เลยกำหนด

          ทั้งนี้สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองกล่าวว่า ชาวต่างชาติที่อยู่เลยกำหนดวีซ่าไม่เกิน 90 วันสามารถเสียค่าปรับที่สนามบินได้ และเพื่อที่จะอำนวยความสะดวก คำนึงถึงอาจไม่มีเงินสดติดตัวมากขนาดนั้น อนุญาตให้ชำระค่าปรับผ่านบัตรเครดิตได้ แต่หากอยู่เลยกำหนด 90 วันขึ้นไป ต้องไปเสียค่าปรับ พร้อมบันทึกปากคำรับการตรวจสอบจากสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในท้องที่ ไม่สามารถเสียค่าปรับที่สนามบินแล้วเดินทางกลับประเทศได้เลย และนอกจากเสียค่าปรับแพงแล้ว ยังจะถูกจำกัดสิทธิ์ห้ามเดินทางเข้าไต้หวันหรือเรียกง่าย ๆ ว่าติดแบล็กลิสต์ห้ามเข้าไต้หวันเป็นเวลา 7 ปี

สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองรับชำระค่าปรับผ่านบัตรเครดิตทุกชนิด โดยไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมรูดบัตร (ภาพจากสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง)

          สำหรับนายหน้าหรือบริษัทจัดหางานที่จัดให้ชาวต่างชาติเดินทางเข้าไต้หวัน และกระทำการผิดวัตถุประสงค์การยื่นขอวีซ่า ต้องระวางโทษปรับเพิ่มเป็น 200,000-1,000,000 เหรียญไต้หวัน ผู้ให้ที่พักพิงแก่ชาวต่างชาติเพื่อทำงานโดยไม่ได้รับอนุญาต ต้องเสียค่าปรับ 60,000-300,000 เหรียญ จัดให้ชาวต่างชาติลักลอบเข้าไต้หวัน หรือจัดให้ชาวต่างชาติที่ถูกศาลสั่งห้ามออกนอกประเทศเดินทางออกจากไต้หวัน ต้องระวางโทษจำคุก 1-7 ปี หรือปรับไม่เกิน 1,000,000 เหรียญไต้หวัน ช่วยเหลือชาวต่างชาติที่ถูกศาลสั่งห้ามออกนอกประเทศปลอมแปลงเอกสารการเดินทางเพื่อเดินทางออกจากไต้หวัน ต้องระวางโทษจำคุก 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 90,000 เหรียญไต้หวัน

          รายละเอียดบทลงโทษสำหรับชาวต่างชาติที่อยู่เลยกำหนดวีซ่าหรือแรงงานต่างชาติที่หลบหนีนายจ้างถูกเพิกถอนใบอนุญาตทำงานและบัตรถิ่นที่อยู่ จะต้องเสียอัตราค่าปรับตามกำหนดเวลาที่หลบหนีหรืออยู่เลยกำหนดดังนี้ :