Akut koroner sendromlar (AKS) acil servislerde sık karşılaştığımız hasta gruplarından. Hepimizin bildiği üzere bu hastaların standart medikal tedavisi:

Dual Antiplatelet Tedavisi

Adenozin Difosfat Reseptör Antagonisti + Aspirin

3. kuşak tienopiridin (Prasugrel) ve siklopentiltri-azoloprimidin (Tikagrelor), Klopidogrel ile karşılaştırıldığında, daha iyi, daha hızlı ve daha kalıcı platelet inhibisyonu yapıyor​1,2​. Yapılmış olan randomize kontrollü çalışmalar (RKÇ) Prasugrel’in ve Tikagrelor’un AKS’li hastalarda daha başarılı olduğunu göstermekte​3,4​ ve her iki ilaç da ST segment elevasyonlu veya elevasyonsuz AKS’lerde sınıf 1 öneri almış bulunmakta​5,6​. Tikagrelor yükleme dozu koroner anjiografi öncesinde uygulanırken, Prasugrel koroner anatomi görüldükten sonra uygulanmaktadır (Prasugrel anjio öncesinde uygulandığında faydası gösterilmemiştir)​3,4​.

Her ne kadar Tikagrelor'ün ve Prasugrel’in AKS’de Klopidogrel'e üstünlüğü gösterilmiş olsa da birçok acil tıp hekimi ve kardiolog hala uzun yıllardır kullandığı Klopidogrel'i tercih edebilmektedir. Bunun sebebini sorduğunuzda alacağınız cevap hep aynı:

'Tikagrelor ve Prasugrel daha çok yeni. Uzun dönem yan etkilerini bilmiyoruz'

Peki bu doğru mu?

Maalesef kısmen doğru. Literatürde, Prasugrel’in ve Tikagrelor’un invaziv strateji planlanan AKS’li hastalardaki 1 yıllık yan etkilerinin karşılaştırıldığı RKÇ datası maalesef yeterli değil. İşte tam da bu noktada bu eksiği gidermeyi hedefleyerek planlanmış bir çalışmadan​7​ bahsederek tartışmayı derinleştirmeyi hedefliyorum…

ISAR-REACT 5 Çalışması

Schupke ve arkadaşlarının geçen yıl NEJM’de yayınlanan faz 4, multi-klinik (23 klinik), randomize çalışmasının klinik sorusu:

Tikagrelor veya Prasugrel, AKS’li hastalarda 1 yıllık ölüm, AMI veya inme sıklığına katkıda bulunuyor mu?

Çalışamaya 18 yaş ve üzeri, AKS tanısı (STEMİ, NSTEMİ veya USAP) almış ve invaziv tedavi planlanan hastalar dahil edilmiş. Tikagrelor veya Prasugrel alerjisi olan hastalar, TİA, iskemik/hemorajik inme öyküsü olan hastalar, intrakranial kitle/AVM/anevrizması olan hastalar, aktif kanama bulguları olan hastalar, 24 saat içinde fibrinolitik tedavi almış hastalar, trombosit <100.000uL olan hastalar, hemoglobin<10g/dL olan hastalar, INR>1.5 olan hastalar, diyaliz ihtiyacı olan KBY’li hastalar, orta/şiddetli Kc yetmezlikli hastalar (Child Pugh B/C), bradikardi riski olan hastalar (2. ve 3.derece AV blok), randomizasyondan <5 gün içinde Tikagrelor veya Prasugrel kullanmış olan hastalar, hamileler, <3 ay doğum yapmış olan hastalar ve emziren hastalar çalışmaya dahil edilmemiş.

Çalışmaya dahil edilen hastalar 2 gruba randomize edilmiş:

* Tikagrelor grubu: 180 mg yükleme ve 90 mg PO 2x1 idame dozu (yükleme dozu randomizasyonun hemen sonrasında verilmiş)* Prasugrel grubu: 60 mg yükleme ve 10 mg PO 1x1 idame dozu

Çalışmanın primer sonlanımı; hastalarda 1 yıllık takip süresince ölüm, AMI veya inme gelişmesi olarak tanımlanmış. Sekonder sonlanımları ise takip süresi boyunca kanama ve stent trombozu gelişmesi olarak tanımlanmış. Çalışmada 4018 hasta randomize edilmiş. STEMİ’li hastalarda semptom gelişiminden randomizasyona kadar geçen süre; Tikagrelor grubu için 3.2 saat (1.8-7.7), Prasugrel grubu için ise 3.0 saat (1.9-8.4) olarak kaydedilmiş. Hastaların %84.1’i PKG’e girmiş.

Primer Sonlanım

* 1 Yıllık Ölüm, AMI veya İnme* Tikagrelor grubu: %9.3* Prasugrel grubu: %6.