Je woont samen met honderden dieren zonder dat je het doorhebt. In je tuin, op zolder, tussen de stenen en soms zelfs in je keuken leeft een wereld die voor de meeste mensen verborgen blijft.

In deze aflevering spreek ik met Aglaia Bouma. Ooit had ze een wespenfobie, tegenwoordig is ze entomoloog en schrijver. We hebben het over de insecten die vaak een slechte naam hebben: wespen, vliegen, muggen, kakkerlakken en mieren.

Waarom zijn we zo negatief over deze dieren?

Klopt dat beeld eigenlijk wel?

En wat gebeurt er als je beter gaat kijken?

Een gesprek over angst, vooroordelen, verwondering en de vaak verrassende levens van onze kleinste huisgenoten.

Waarom beschermen we vogels eigenlijk?Samen met Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland duik ik in de wereld van de vogels in Nederland. We bespreken hoe het gaat met onze vogelsoorten, welke vogels het goed doen, welke onder druk staan en welke trends zichtbaar zijn in het Nederlandse landschap.Onderweg komen bijzondere soorten voorbij. Onder andere de gierzwaluw, een vogel die vrijwel zijn hele leven in de lucht doorbrengt en slechts landt om te broeden. En de huismus, een van de bekendste vogels van ons land. Niet alleen een vogelnaam, maar ook een woord dat we gebruiken voor mensen die het liefst dicht bij huis blijven. Een mooi voorbeeld van hoe vogels niet alleen onderdeel zijn van onze natuur, maar ook van onze cultuur en taal. We hebben het over standvogels die het hele jaar in Nederland blijven, trekvogels die duizenden kilometers afleggen en zeldzame bezoekers die soms onverwacht opduiken. Wat bepaalt of een soort ver kan vliegen? Waarom verdwijnen sommige vogels uit gebieden waar ze vroeger algemeen waren? En welke invloed hebben veranderingen in de omgeving op hun toekomst?

Veel mensen wandelen door de natuur zonder te beseffen hoeveel dieren zich in de omgeving bevinden. Reeën, wilde zwijnen, bevers en misschien zelfs de wolf. Je ziet ze vaak niet, maar hun sporen vertellen een ander verhaal.

In deze aflevering van Alles over Natuur trekken host Pieter van den Braak en videomaker Maarten Moonen samen met Mari de Bijl de natuur van Valkenswaard in. Als voormalig natuurbeheerder van Brabants Landschap kent Mari het gebied als geen ander. Tijdens een wandeling laat hij zien hoe je de verborgen aanwezigheid van groot wild kunt herkennen.

Van vraatsporen en prenten tot wissels door het landschap. Want wie beter kijkt, ontdekt dat deze dieren veel dichterbij leven dan je misschien vermoedt.

Hoe herken je het verschil tussen een ree en een hert? Waar houden wilde zwijnen zich overdag schuil? Wanneer maak je de meeste kans om wild te spotten? En welke sporen verraden dat groot wild in de buurt is geweest?

In deze aflevering hoor je:

🦌 Hoe je het verschil herkent tussen een ree en een hert

🐗 Waar wilde zwijnen leven en wanneer je ze kunt tegenkomen

🐾 Hoe je wildsporen leert herkennen

🌳 Waarom Valkenswaard een ideaal leefgebied is voor groot wild

🐺 Of de wolf Valkenswaard ook al heeft bereikt

🚶 Waar en wanneer je de grootste kans hebt om wild te ontdekken

Voor meer mooie natuurgebieden in Valkenswaard: https://www.visitvalkenswaard.nl/nl/waar-te-gaan/natuurgebieden-valkenswaard

Bij een das denken veel mensen aan een schuw nachtdier dat af en toe het nieuws haalt vanwege een dassenburcht die de aanleg van een weg, woonwijk of spoorlijn in de weg zit. Maar achter die krantenkoppen schuilt een fascinerend dier én een grotere vraag: hoe delen we onze beperkte ruimte met de natuur?

In deze aflevering van Alles over Natuur gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Jaap Dirkmaat, oprichter van Stichting Das & Boom en de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap.

Samen duiken ze in de wereld van de das. Hoe leeft dit bijzondere dier? Wat staat er op zijn menu? Hoe ziet een dassenfamilie eruit? En waarom zijn dassen zo afhankelijk van een landschap waarin natuur, landbouw en leefruimte met elkaar verbonden zijn?

Maar we kijken ook verder dan de das zelf.

Nederland is een klein en dichtbevolkt land waarin ruimte voortdurend onderwerp van discussie is. Wegen, woningen, spoorlijnen en bedrijventerreinen concurreren steeds vaker met natuurgebieden en leefgebieden van dieren. Wat gebeurt er wanneer een dassenburcht precies ligt op de plek waar mensen willen bouwen? En hoe vinden we een balans tussen maatschappelijke ontwikkelingen en het beschermen van soorten die hier al eeuwenlang thuishoren?

We praten onder andere over:

- Het verborgen leven van de das en hoe een dassenfamilie samenleeft

- Wat dassen eten en welke rol ze spelen in het ecosysteem

- Het belang van dassenburchten en leefgebieden

- De spanningen tussen natuurbescherming en ruimtelijke ontwikkeling

- De vraag hoeveel ruimte we in Nederland willen en kunnen reserveren voor de das

Wat leeft er eigenlijk onder het wateroppervlak in Valkenswaard? Meer dan je misschien denkt.De meeste mensen zien een beek als stromend water in het landschap. Maar onder het oppervlak gebeurt van alles. In en langs de beken en rivieren in Valkenswaard leven talloze planten en dieren, waarvan je er veel niet direct ziet.In deze aflevering van Alles over Natuur trekken host Pieter van den Braak en videomaker Maarten Moonen samen met Valerie Janssen, coördinator landschapsbeheer bij Brabants Landschap, de natuur in. Tijdens een wandeling ontdekken ze hoe belangrijk deze beken zijn voor de biodiversiteit van Valkenswaard.Van waterdieren en planten tot soorten die zich maar zelden laten zien. Zo komt ook de bever aan bod, een echte landschapsbouwer die in dit gebied leeft. Misschien zie je hem niet, maar zijn sporen verraden vaak zijn aanwezigheid.In deze aflevering hoor je:💧 Waarom waater zo belangrijk is voor de natuur van Valkenswaard 🦫 Hoe je de sporen van een bever kunt herkennen 🐟 Wat er allemaal leeft in en rond onze beken 🦋 Over het oranjetipje dat nauw verbonden is met de pinksterbloem 🌿 Hoe water zorgt voor een landschap vol leven 🚶 Welke bijzondere soorten je kunt ontdekken tijdens een wandeling langs het waterVoor meer mooie natuurplekken in Valkenswaard: https://www.visitvalkenswaard.nl/nl/waar-te-gaan/natuurgebieden-valkenswaard

Bij sportvissen denken veel mensen meteen aan een haakje, pijn en de vraag of vissen wel visvriendelijk is. Maar wat als dat beeld niet het hele verhaal vertelt?

In deze aflevering van Alles over Natuur gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Maikel van Steensel, voorzitter van Hengelsportvereniging Venbergen in Valkenswaard én een goede vriend die Pieter leerde kennen door de sportvisserij.

Samen verkennen ze een onverwachte maar belangrijke vraag: welke rol speelt de sportvisserij in natuurbehoud en het beschermen van het leven onder water?

Sportvissers brengen vaak honderden uren door aan de waterkant. Daardoor merken zij veranderingen in het ecosysteem soms als eersten op.

Denk aan:

🐟 zuurstoftekort in wateren

🦠 visziektes en sterfte

🌿 veranderingen in waterkwaliteit en plantengroei

🚨 noodsituaties waarbij snel ingrijpen nodig is

In veel gevallen zijn sportvissers niet alleen de eersten die problemen signaleren, maar ook degenen die hulptroepen inschakelen en zelf meehelpen bij reddingsacties, visoverzettingen en herstelwerkzaamheden.

We praten onder andere over:

- De relatie tussen sportvissers, vissenen natuur

- Waarom veel vissers juist een sterke zorg voor viswelzijn hebben

- Het bijzondere fenomeen dat karpervissers individuele vissen vaak herkennen en zelfs namen geven

- Hoe hengelsportverenigingen bijdragen aan waterbeheer, natuur en gezonde visstanden

- De spanning tussen dierenwelzijn en natuurbeheer

- Wat mensen vaak missen als ze alleen naar het haakje kijken

Deze aflevering gaat niet over zwart-wit denken, maar over nuance, betrokkenheid en de vraag hoe passie voor een sport kan samengaan met zorg voor natuur.

Wat als je op je tiende al meer weet over planten dan veel volwassenen ooit zullen leren?

In deze bijzondere aflevering van Alles over Natuur gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Cayden van Herk. Hij is pas 10 jaar oud, maar heeft een uitzonderlijk talent voor het herkennen, onthouden en uitleggen van planten.

Alles wat hij leert over de natuur slaat hij op, en met enorm enthousiasme vertelt hij daarover aan anderen.

Samen duiken we in de fascinerende wereld van planten, verwantschappen en natuur. Cayden vertelt over de grootste, bekendste en volgens hem mooiste families, ordes en soorten planten, en laat zien hoe verrassend de plantenwereld eigenlijk is.

In deze aflevering hoor je onder andere:

🌿 Hoe planten met elkaar verwant zijn

🌸 Welke planten Cayden het meest bijzonder vindt

🐬 Welke plant eruitzien als kleine dolfijntjes

🌱 Van alles over klimplanten, orchideeën en andere plantensoorten en families

🍃 Welke onverwachte eigenschappen planten kunnen hebben

Wat deze aflevering extra bijzonder maakt, is dat je de wereld van planten ziet door de ogen van een kind dat oprecht gefascineerd is door alles wat groeit en bloeit.

Cayden deelt zijn plantenkennis, vondsten en natuurobservaties ook op Instagram via @caydenvanherk, waar hij andere mensen inspireert om anders naar planten te kijken.

Ze lijken op een tak of een blad, maar schijn bedriegt. Wandelende takken en wandelende bladeren behoren tot de meest bijzondere insecten ter wereld. Dankzij hun ongelooflijke camouflage vallen ze nauwelijks op, zelfs niet als je recht naar ze kijkt.In deze aflevering van Alles over Natuur gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Wietse Chanet, expert op het gebied van wandelende takken en wandelende bladeren. Via zijn social media kanalen (@phas_media) deelt hij zijn kennis en enthousiasme over deze fascinerende insecten met een groot publiek.Veel mensen kennen wandelende takken als huisdier, maar wist je dat er tegenwoordig ook een soort in de Nederlandse natuur voorkomt? Dat maakt deze insecten misschien wel dichterbij dan je denkt.In deze aflevering ontdek je onder andere:🍃 Hoe wandelende takken en wandelende bladeren zo perfect gecamoufleerd zijn🌿 Wat ze eten en hoe ze overleven in het wild🏡 Waar ze leven en welke soorten je in Nederland kunt tegenkomen🦗 Waarom sommige soorten vleugels hebben en andere juist niet🌍 Hoe groot de diversiteit is: van piepkleine soorten tot indrukwekkende reuzen🔬 Wat deze insecten ons leren over evolutie, aanpassing en biodiversiteitHet is een aflevering vol verwondering over een insectengroep die vaak over het hoofd wordt gezien, maar misschien wel tot de meest bijzondere dieren op aarde behoort.

Kun je een maaltijd vinden in de natuur van Valkenswaard? Meer dan je misschien denkt.

De meeste mensen halen hun eten uit de supermarkt. Maar veel van onze groenten, kruiden en vruchten vinden hun oorsprong in de natuur. En nog altijd groeien er in bermen, bossen en langs wandelpaden verrassend veel eetbare planten – vaak zonder dat we ze herkennen.

In deze aflevering van Alles over Natuur trekken host Pieter van den Braak en videomaker Maarten Moonen samen met wildplukexpert Jenny Tuit de natuur in. Tijdens een wandeling laat Jenny zien hoeveel eetbaars er letterlijk onder onze neus groeit.

Van brandnetels, bramen en weegbree tot minder bekende planten die zelfs voor ecoloog Pieter nog verrassingen blijken te bevatten. Wist je bijvoorbeeld dat het zachte binnenste van waterriet naar komkommer smaakt? Of dat de jonge knop van brede weegbree doet denken aan paardenkastanje?

Maar wildplukken is meer dan proeven alleen. Jenny vertelt hoe je planten veilig leert herkennen, waarom respect voor de natuur belangrijk is en hoe je verantwoord kunt oogsten zonder de biodiversiteit te verstoren.

In deze aflevering hoor je:

🌿 Welke eetbare planten je kunt vinden in de natuur van Nederland

🍃 Hoe je bekende en onbekende soorten leert herkennen

🥗 Welke wilde planten verrassend lekker smaken

🌱 Waarom wildplukken draait om kennis én respect voor de natuur

👀 Hoe je tijdens een wandeling heel anders naar bermen en bossen gaat kijken

🌼 Welke verborgen smaken de natuur nog voor ons in petto heeft

Voor meer mooie natuurplekken in Valkenswaard: https://www.visitvalkenswaard.nl/nl/waar-te-gaan/natuurgebieden-valkenswaard

Disclaimer:

Deze aflevering is bedoeld om te inspireren en kennis te delen over eetbare wilde planten. Wij moedigen niet aan om zelf zomaar planten te plukken of te eten.

Het plukken van wilde planten is op veel plaatsen niet toegestaan en de regels verschillen per terreinbeheerder. Wil je zelf leren wildplukken? Ga dan bij voorkeur op pad met een ervaren wildplukgids of volg een cursus. Sommige eetbare planten lijken namelijk sterk op giftige soorten.

Ga je toch zelf op pad? Controleer altijd of wildplukken is toegestaan, oogst met mate en behandel de natuur met respect. Het herkennen, plukken en eten van wilde planten gebeurt altijd op eigen verantwoordelijkheid.

Waarom weten we zoveel over klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en duurzaamheid, maar lukt het ons toch zo moeilijk om écht in actie te komen?

In deze persoonlijke aflevering neem ik je mee naar The Burren, een bijzonder landschap aan de westkust van Ierland waar mens en natuur al eeuwenlang in balans samenleven. Wat begon als een reis vol nieuwsgierigheid en scepsis, groeide uit tot een ervaring die mijn kijk op natuur fundamenteel veranderde.

Tijdens een reisweek van The Oikos Collective verkenden we oude ruïnes, mysterieuze bossen, rotskusten en eeuwenoude cultuurhistorische plekken. Samen met gidsen Matthijs Schouten en Louis Bijl de Vroe gingen we niet alleen op ontdekkingstocht door het landschap, maar ook door onze relatie met de natuur.

In deze aflevering deel ik hoe een 400 miljoen jaar oud landschap mij liet beseffen dat natuur veel meer is dan iets waar we af en toe doorheen wandelen of recreëren. We verkennen het verschil tussen natuur begrijpen en natuur voelen, en waarom juist die ervaren betrokkenheid misschien wel de sleutel is tot echte verandering.

Een aflevering over verwondering, verbondenheid, biodiversiteit, klimaatverandering en de vraag hoe we de natuur weer kunnen behandelen als iets waar we werkelijk om geven.

Want misschien beschermen we pas wat we eerst opnieuw leren liefhebben.

Luister mee en ontdek hoe een reis naar The Burren mij hielp om anders naar natuur, duurzaamheid en ons dagelijks leven te kijken.

In deze aflevering:

• The Burren: een uniek landschap in Ierland
• De relatie tussen mens en natuur
• Klimaatverandering en biodiversiteitsverlies
• De inzichten van Matthijs Schouten
• Het verschil tussen weten en ervaren
• Waarom natuur essentieel is voor ons welzijn
• Hoe je zelf meer verbinding met natuur kunt ervaren