ประเทศเอเชียตะวันออกฉียงใต้ส่วนใหญ่ยกเว้นประเทศไทยตกเป็นเมืองขึ้นของมหาอำนาจตะวันตกในช่วงครึ่งแรกของศตวรรษที่ 20 บางประเทศผ่านสงครามต่อต้านเจ้าอาณานิคมที่โหดร้ายยาวนาน โลกเปลี่ยนไปหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ลัทธิล่าอาณานิคมตกสมัย ดินแดนใต้อาณานิคมทยอยประกาศเอกราชก่อตั้งประเทศมีระบบการปกครองที่ต่างกันออกไปและเก็บความทรงจำทางประวัติศาสตร์เป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์ตน ความบอบช้ำมาถึงอีกระลอกพร้อมสงครามเย็นที่แบ่งแยกโลกออกเป็นสองขั้ว ความเติบโตมาถึงเมื่ออาเซียนเปลี่ยนจากสังคมเกษตรกรรมเป็นอุตสาหกรรม เผชิญความท้าทายของโลกยุคใหม่ไม่จบสิ้น ประวัติศาสตร์การก่อร่างสร้างตัวเป็นประเทศของอาเซียนถูกย้ำเตือนในวันชาติ เพื่อไม่ให้สูญหายไปจากความทรงจำของคนรุ่นใหม่