Біябурбалка

By BijaburbalkaEducation

Біябурбалка episodes

January 15, 2025 24. Чаму не ўсе мы памятаем сны? І чаму не ўсе сны мы памятаем?
У гэтым выпуску высвятляем
- ці ўсе людзі бачаць сны (і адкуль мы гэта ведаем)
- ад чаго залежыць, ці запомнім мы, што нам сніцца
- як сны натхняюць творчыя ідэі і дапамагаюць засноўваць гарады
- і чаму, калі мы не спім, у нашым мозгу назапашваецца смецце
48 min
December 26, 2024 23. Як працуюць штучныя нейрасеткі?
У гэтым выпуску распавядаем:
- якім чынам штучны інтэлект вучыцца пазнаваць коцікаў;
- што такое нейрасеткі-трансформеры, і ў чым нам хочацца быць да іх падобнымі;
- а таксама як досвед у псіхалогіі і барацьбе з хаосам дапамог навукоўцам ў распрацоўцы тэхналогіі, што перавярнула сусвет.
48 min
December 11, 2024 22. Як біяінфарматыка дапамагае зразумець старэнне?
У гэтым эпізодзе беларускі біяінфарматык Цімафей Падвіцкі з Універсітэта Кёльна распавядае, як матэматыка дапамагае біёлагам. Вы даведаецеся, чаму гены – гэта "чорная скрынка", як клеткі ў нырках клапоцяцца пра ваша здароўе і што ўсё гэта значыць для разумення старэння.
47 min
November 27, 2024 21. Навошта рэгуляваць працу генаў, і як у гэтым дапамагаюць мікраРНК?
Другі сезон пачынаем з аповеда пра лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 2024. З яго вы даведаецеся, як адзін маленькі чарвячок прынёс "Нобеля" адразу тром навукоўцам, якім чынам клетка страўніка даведваецца, што ёй там трэба рабіць, і чаму мікраРНК дораць чалавецтву надзею на пераадоленне раку.
28 min
July 14, 2024 20. Што не змясцілася ў першы сезон?
У апошнім выпуску сезона дзелімся бонуснымі гісторыямі ад нашых гасцёў-экспертаў. Марыя Сума распавядае, чаму не варта адмаўляцца ад сартыроўкі смецця, нават калі з двароў прыбіраюць асобныя кантэйнеры. Ад Дзмітрыя Лукашанца даведваемся, як белыя мядзведзі дапамагаюць палярнікам вучыць замежныя мовы. А Наста Кузьмянкова раскрывае сакрэт, якая сувязь паміж арабскімі шэйхамі і вывучэннем дроф. Яшчэ ў гэтым выпуску мы агучваем мараль усяго сезона — яе падказаў нам Карлсан.
25 min
July 04, 2024 19. Чаму на дрэвах з'яўляюцца паразіты?
У гэтым выпуску абмяркоўваем расліны - паразіты раслін. А таксама адзін грыб і адну незвычайную казурку, якая здатная з вярбы зрабіць ружу. Даведаемся, які з гэтых паразітаў самы рамантычны, і як дрэвы з імі змагаюцца - а яшчэ якія ў паразітызма ёсць станоўчыя бакі.
33 min
June 30, 2024 18. На якія вынаходніцтвы жывёлы натхнілі людзей?
У гэтым выпуску распавядаем, як птушка зімародак можа дапамагчы пабудаваць цягнік, грыбы - маршрут, а тэрміты - вентыляцыю; што не атрымалася ў Да Вінчы і ў чым розніца паміж біёнікай і біям̶і̶міметыкай.
30 min
June 26, 2024 17. Што такое грынвошынг і пры чым тут відэагульні?
Натхніўшыся размовай з Машай Сума ў папярэднім выпуску, Міша распавядае пра тое, як на экалагічныя праблемы ўплываюць... відэагульні! Абмяркоўваем, як карпарацыі выкарыстоўваюць гульні для піяру; што не варта рабіць, калі ў цябе засталося два мільёна нікому не патрэбных прыстаўкавых картрыджаў; і чаму ад гульні могуць быць як шкоднымі, так і карыснымі для навакольнага асяроддзя.
45 min
June 21, 2024 16. Ці праўда, што ў наш арганізм кожны дзень трапляе пластык, і чаму гэта небяспечна?
Каб адказаць на гэтае пытанне, мы запрасілі ў выпуск экалагіню Марыю Сума, якую шмат хто ведае па праэкце "Зялёная мапа" і Школе "Экаідэі". Ад яе мы даведаемся, якая сувязь паміж мікрапластыкам, камарамі і мужчынскімі тэсцікуламі; што кожны з нас можа рабіць, каб паменшыць колькасць пластыку ў навакольным асяроддзі; а таксама якія бываюць эколагі, і што такое экафемінізм.
37 min
May 23, 2024 15. Што такое радыяцыйнае забруджванне і калі Беларусь ад яго пазбавіцца?
Адказаць на гэтае сур'ёзнае і хутчэй хімічнае, чым біялагічнае пытанне, мы запрасілі даследчыцу ў галіне радыяхіміі - Яну Карслян. З выпуску даведаемся:
- Як дзяўчынка з простай школы ў Гомелі зрабілася радыяхімікам і працавала перакладчыкам паміж навукоўцамі і праграмістамі, а пасля патрапіла на працу ў знакамітую Аргонскую нацыянальную лабараторыю ў ЗША.
- Ці варта чакаць, што беларуская зямля "пазбавіцца" ад радыяцыі, і як лепш выбудоўваць "адносіны" з радыяцыяй, каб яна прыносіла чалавецтву карысць, а не шкоду.
- Што радыяктыўнае смецце таксама варта сартыраваць, і на гэтам нават робяць стартапы.
31 min