Acil serviste rastlantısal olarak koyduğumuz tanılar vardır. Ya da hasta bilmediği rahatsızlığını bizden öğrenir. Nöbet şikayetiyle gelen hasta bir beyin tümörü olduğunu, nefes darlığı şikayetiyle gelen hasta akciğer kanseri olduğunu bizden öğrendiği deneyimler yaşamışızdır. Hastaya ya da yakınlarına bilgi verirken yaşadığımız zorluklar, ilk tepkilerini gördüğümüzde yaptığımız empatinin yükünü aylarca taşımak mesleğimizin önemli bir yüküdür.
Hasta, daha yeni yeni yürümeye başlayan, ailesinin umutlarının odağı bir çocuk olduğunda, böyle rastlantısal elde edilen bir bilgiyi paylaşmak iyice zorlaşır. Kafa travmasıyla gelen çocuklarda, yaptırdığımız bilgisayarlı tomografi görüntülemesinde her şey normalken, parankimde kanama ya da kemiklerde fraktür yokken, radyoloji raporunun sonuna kalın olarak eklenmiş "Beyinde orta hatta interventriküler bölgede cavum vergae varyasyonuyla uyumlu değişimler izlenmiştir." cümlesi her şeyi farklı bir boyuta çekiverir. Aileye ne söylemeli? Endişeli babaya ve çoğunlukla siz ne söylerseniz söyleyin rahatlatamayacağınız anneye ne anlatmalı? Bir şey söylenmeli mi?
Kırık, kanama yok deyip, olası alarm semptomlarını anlatıp gözlem süresi sonunda taburcu edebilirsiniz. Siz söylememiş olsanız da cavum vergae varyasyonu orada durmaktadır. Kendinizi "Canım hepsinde görülmeyebiliyor. Hastalıklarla ilişkisi hala araştırılıyor. Boşuna yıllarını zehir etmeyeyim." diyebilirsiniz. Raporun bir çıktısını verip, "Şurada rastlantısal olarak bulduğumuz bir şeyler var. Çocuğunuzun kafasını çarpmasıyla ilgisi yok. Siz bir randevu alıp poliklinikle görüşebilirsiniz." diyerek acil servisin bitmeyen mücadelesinde - iş yükünü ve sorumluğu kimin alacağı- poliklinikte bilmediğiniz bir hekime sorunu yıkarak, bir sonraki hastaya yönelebilirsiniz. Aslında raporun kağıt çıktısını vermek de iş yükünü ve sorumluluğu üzerinizden göndermek demektir. Kapıdan çıkınca anne ya da babanın ilk işi Google'a Cavum vergae varyasyonu yazmak olacaktır. Gördüğü sayfalarda ise şizofreni, nöropsikiyatrik bozukluklar, obsesif kompulsif bozukluk gibi hastalık adları cavum vergaenin yanında geçecektir.
Ya da aileye görülen bu varyasyonu anlatır, nöropsikiyatrik hastalıklarla ilişkili olabileceği konusunda modern tıbbın derin endişeleri olduğunu açıklarsınız. Kaçımız bunu yapar? Bilemiyorum.
Andrea Verga
20 Mayıs 1811'de İtalya'da Tireviglio'da doğan Andrea Verga, Pavia Üniversitesi'nde tıp eğitimi aldı. Bir anatomi profesörünün yanında asistanlık yaptıktan sonra, Ruh ve Sinir Hastalıkları hastanesinde çalıştı. Andrea Verga, 1851 yılında cavum septum pallicidumun posteriyor uzantısını tanımladı 1 ve bu anatomik varyasyon onun adıyla anılmaya başlandı. 21 Kasım 1895 yılında yaşamını yitirdi.2
Andrea Verga'nın Milan'da bulunan heykeli.
Cavum Septi Pellucidi ve Cavum Vergae
Septum pellucidum, genu corpus callosum ile forniksin anteriyor kolonları arasında meydana gelen bir ön yapıdır, lateral ventriküllerin medial duvarlarını oluşturur ve normalde doğumdan kısa bir süre sonra birleşen iki ince tabakadan oluşur. Bu yapı normalde in utero kapanmaya başlar ve resolüsyonu doğum sonrası yaşamın ilk birkaç ayında devam edebilir. Laminalar kaynaşmazsa, potansiyel boşluk BOS ile genişleyebilen, cavum septum pellucidum olarak adlandırılır.3 Forniksin kolonları tarafından oluşturulan vertikal bir düzlemin arkasında bir uzantı varsa,