hào bạn. Tối nay, ta cùng nhau lùi lại hơn một nghìn năm, về cái thuở đất nước này vừa giành lại được hơi thở của chính mình sau ngàn năm Bắc thuộc, rồi lại suýt vỡ tan thành từng mảnh trong tay những kẻ mạnh.

Nhưng tối nay bạn sẽ không đứng ngoài mà nhìn. Bạn là một thằng lính trơn, không tên tuổi, không một mống họ hàng quyền quý, đi theo một người đàn ông tên Đinh Bộ Lĩnh từ cái ngày ông còn chưa là ai, cho tới ngày ông ngồi lên ngai vàng. Mười hai sứ quân lần lượt ngã xuống trước mắt bạn. Máu, bùn, và những đêm đói lả bên bếp lửa tàn, bạn sẽ nếm đủ.

Chào bạn, tối nay chúng ta sẽ cùng nhau bước lùi lại gần hai trăm năm, về một buổi đêm ở kinh thành Huế, nơi có một người đàn ông ngồi thức trắng dưới ánh nến, tay cầm cây bút chấm thứ mực đỏ như son, lặng lẽ quyết định số phận của cả một đất nước. Người đó tên là Minh Mạng, vị hoàng đế sắp biến một giang sơn lỏng lẻo, rời rạc thành một đế chế quy củ và rộng lớn bậc nhất trong lịch sử triều Nguyễn. Bạn sẽ được sống trong thời của ông, nhìn thấy ông dựng nên những kỳ tích, và cũng nghe thấy tiếng khóc than mà những kỳ tích ấy để lại phía sau. Nói thật với bạn, nếu bạn là một người dân thường thời này, chắc bạn không sống nổi đâu, vì sưu cao thuế nặng và cả một guồng máy kỷ luật đến nghẹt thở đang chờ bạn ngoài kia.

Một phiên bản khác, truyền cảm hơn!

Chào bạn, tối nay chúng ta sẽ cùng nhau đi ngược một dòng thời gian rất đặc biệt, để trở về cái ngày mà cả một dân tộc lần đầu được cất tiếng nói của chính mình. Ngay lúc này đây, ngoài kia phố phường đang ngập trong cờ hoa, những lá cờ đỏ sao vàng phấp phới trên từng ban công, từng góc phố, tiếng loa vọng ra những khúc ca hào hùng, trẻ con cầm cờ giấy chạy dọc vỉa hè, còn người lớn thì ngẩng đầu nhìn bầu trời thu trong vắt mà mỉm cười. Đó là không khí của ngày Quốc khánh, cái ngày mà mỗi năm bạn đều thấy, nhưng có lẽ chưa bao giờ bạn thật sự dừng lại để hỏi rằng, cái ngày ấy đã ra đời như thế nào.

Một phiên bản khác, truyền cảm hơn!

Chào bạn, tối nay chúng ta sẽ cùng nhau lùi lại thật xa, về những thế kỷ mà pháp luật không chỉ để phân xử đúng sai, mà còn để gieo rắc nỗi khiếp sợ vào tận xương tủy người sống. Đêm nay bạn sẽ không đứng ngoài trang sách. Bạn sẽ bước thẳng vào những pháp trường của Trung Hoa và Đại Việt, đi qua từng cực hình mà người xưa nghĩ ra để trừng phạt kẻ dám chống lại vương quyền. Bạn sẽ gặp những con người bằng xương bằng thịt, có tên có tuổi, từng quyền cao chức trọng hoặc từng là bậc hiền tài, rồi trong một khoảnh khắc bị lịch sử nghiền nát dưới bánh xe của quyền lực. Nói thật, với cái tim yếu đuối của người thời nay, chắc bạn nghe tới đoạn giữa là đã muốn kéo chăn trùm kín đầu rồi, chứ đừng nói tới chuyện sống nổi trong cái thời ấy.

Một phiên bản khác - truyền cảm hơn.

Chào bạn, tối nay chúng ta sẽ cùng nhau bước ngược dòng thời gian, trở về một triều đại từng nắm trọn giang sơn từ ải Nam Quan tới mũi Cà Mau, rồi lại lặng lẽ tan biến chỉ trong một buổi chiều. Bạn sẽ được sống qua gần một thế kỷ rưỡi thăng trầm của nhà Nguyễn, từ lúc oai nghiêm dựng nghiệp cho tới đêm cuối cùng khi chiếc ấn vàng được trao đi trong tay run rẩy. Nói thật lòng, với đủ loạn lạc, đói kém và những bản hòa ước cay đắng mà bạn sắp chứng kiến, tôi ngờ rằng bạn cũng chẳng sống nổi qua nổi vài mùa mưa nắng ở kinh thành đâu, nhưng cứ thử một lần xem sao.

Chào bạn, tối nay chúng ta sẽ cùng nhau đi qua một hành trình dài, băng qua nhiều triều đại và nhiều vùng đất, để ghé thăm những ông vua trụy lạc bậc nhất mà lịch sử từng ghi lại. Bạn sẽ được đặt chân vào những cung điện dát vàng, nghe tiếng nhạc thâu đêm, ngửi mùi rượu nồng lẫn thịt nướng, rồi chứng kiến cách mà cả một đế chế có thể tan chảy chỉ vì thú vui của một con người. Sẽ có kẻ đào kênh xây cung cho tới lúc kiệt quệ, có kẻ đòi phong ngựa làm quan, có kẻ ngồi gảy đàn giữa biển lửa.

Chào bạn, tối nay chúng ta sẽ cùng nhau xuôi về phương Nam, men theo những con nước lớn ròng của một vùng đất mà ba trăm năm trước còn chưa có tên trên bất kỳ tấm bản đồ nào. Chúng ta sẽ hóa thân thành một lưu dân bé nhỏ, gánh cả gia tài trên đôi vai, đi tìm một chốn dung thân giữa rừng thiêng nước độc. Bạn sẽ thấy đầm lầy hóa thành ruộng lúa, thấy xóm nhỏ hóa thành phố thị, rồi lại chứng kiến vùng đất trù phú ấy rơi vào tay người phương xa trong khói lửa. Nói thật, với cái thân yếu bóng vía quen ngủ máy lạnh của bạn bây giờ, có khi đặt chân xuống đó chưa được ba ngày là muỗi với sốt rét đã tiễn bạn về với ông bà rồi. Nhưng đừng lo, đêm nay bạn chỉ cần nằm nghe thôi.