De Directie Dilemma's

Vandaag in de Directie Dilemma’s podcast: geen nieuw interview, maar een seizoensreflectie.

Na een seizoen vol gesprekken met bestuurders, ondernemers en directeuren zie ik één ding steeds scherper: aan de oppervlakte gaat het vaak over strategie, groei, cultuur, opvolging of innovatie.

Maar daaronder speelt meestal iets anders. Controle versus vertrouwen - Loyaliteit versus trouw blijven aan jezelf - Autonomie versus richting - Zekerheid versus beweging.

Veel leiders nemen het zichtbare probleem serieus. Dat is logisch. Het probleem ligt op tafel. Het vraagt aandacht. Het moet opgelost worden. Alleen zit het werkelijke vraagstuk vaak dieper.

In vertrouwen. Angst. Identiteit. Erkenning. Controleverlies. Of de vraag of je als leider jezelf nog meeneemt in het probleem dat je probeert op te lossen.

Daarom begint leiderschap niet wanneer alles helder is. Leiderschap begint waar zekerheid ophoudt.

👉 Om zelf over na te denken

• Welk probleem probeer jij op te lossen, terwijl het werkelijke probleem misschien ergens anders ligt?

• Waar verwar jij controle met verantwoordelijkheid?

• Wie helpt jou zien wat jij zelf niet meer ziet?

• Wie ben jij wanneer zekerheid ontbreekt?

Met dank aan Cleo Epskamp, Patrick Aulbers, Jan Nijstad, Leen Schaap, Tillie van der Poel, Robert van Diessen, Dirk-Jan Echten, Jeroen Veldkamp, Peter Graaf, Jonathan Jukema, Daan Quaars, Pieter Spuijbroek en Erik van der Maas.

Vandaag in de Directie Dilemma’s podcast: het gesprek vorige week met Erik van der Maas liet zien dat je besluiten neemt zonder volledige zekerheid. Volgende keer geen nieuw interview, maar een terugblik op een seizoen vol gesprekken met bestuurders, directeuren en ondernemers. Twee afleveringen. Eén rode draad.

Veel leiders denken dat ze eerst alle feiten nodig hebben. Nog één analyse. Nog één rapport. Nog één bevestiging. Pas dan volgt het besluit. Toch hoorde ik dit seizoen iets anders. Niet de strategie bleek het moeilijkst. Niet de reorganisatie. Niet de transitie. Steeds opnieuw ging het over de mens die het besluit moest nemen.

Over controle versus vertrouwen. Over loyaliteit versus waarheid. Over autonomie versus verantwoordelijkheid. En vooral over de vraag: wie ben jij wanneer zekerheid ontbreekt? Misschien is dat wel de essentie van leiderschap. Niet alles weten. Wel koers houden terwijl de omstandigheden veranderen. Leiderschap wordt interessant waar het ongemakkelijk wordt.

👉 Om zelf over na te denken

• Waar wacht jij nog op, terwijl je eigenlijk al weet dat volledige zekerheid niet komt?

• Welke spanning probeer jij op te lossen, terwijl je die misschien eerst zou moeten verdragen?

• Waar stuur jij nog op controle, terwijl vertrouwen meer zou opleveren?

• Wie is jouw stille tegenstem buiten het systeem?

Vandaag in de Directie Dilemma’s podcast: een gesprek met Erik van der Maas (met excuses voor de krakende stoel op de achtergrond; helaas geen knapperend haardvuur).

Erik verhuisde van Shell naar de Tweede Kamer Van winstgedreven besluiten naar publieke afwegingen. Wat me opviel, was niet zijn politieke verhaal. Het was zijn omgang met onzekerheid.

Erik zegt iets wat iedere leider herkent: volledige informatie bestaat niet. Toch moet je besluiten nemen. Niet handelen is vaak nog risicovoller. Dat schuurt. Want veel leiders zoeken zekerheid voordat ze bewegen. De realiteit vraagt vaak het tegenovergestelde. Bewegen terwijl je nog niet alles weet.

En dan komt de echte vraag: vertrouw je op je kompas, of wacht je tot het mist optrekt?

👉 Om zelf over na te denken

• Waar stel jij een besluit uit omdat je wacht op zekerheid?

• Welke informatie mis jij echt, en welke gebruik je als excuus?

• Wie helpt jou scherper kijken als het spannend wordt?

• Wanneer werd jouw overtuiging voor het laatst echt getest?

• Kijk jij nog naar de mens achter het probleem?

Vandaag in de Directie Dilemma’s podcast een reflectie op twee gesprekken: een ondernemer die laat zien dat zelfkennis een voorwaarde is om het succes van een organisatie te vergroten.. En volgende week een bestuurder die laat zien hoe besluiten genomen worden terwijl nooit alle feiten op tafel liggen.

Twee werelden. Dezelfde spanning. Bij Pieter Spuijbroek begint leiderschap bij zelfkennis. Niet als reflectief extraatje, maar als harde voorwaarde. Want wie zichzelf niet kent, stuurt al snel op oude patronen.

Volgende week spreek ik met Erik van der Maas. Zijn wereld draait om iets anders: belangen, waarden en besluiten nemen onder onzekerheid. Van Shell naar politiek. Van winstlogica naar maatschappelijke afweging.

Wat mij daarin raakt: in beide gesprekken hoor je dezelfde vraag terug. Hoe blijf je als leider menselijk, zorgvuldig en koersvast wanneer zekerheid ontbreekt? Volgens mij is dat wel de kern. Niet alles weten.

Wel kunnen dragen dat je niet alles weet.

👉 Om zelf over na te denken

• Waar stuur jij nog vanuit oude patronen in plaats van bewustzijn?

• Welke prijs betaal jij om iets in stand te houden?

• Waar buig jij mee terwijl je eigenlijk nee wilt zeggen?

• Wie houdt jou een spiegel voor als het spannend wordt?

• Wat gebeurt er als jij vandaag eerlijk kijkt naar iets wat je eigenlijk allang weet, maar toch blijft doen?

Vandaag in de Directie Dilemma's podcast: een gesprek met Pieter Spuijbroek, directeur van Coach Caribbean op Curaçao.

Wat mij raakte, was zijn eerlijkheid over ondernemerschap. Niet de glanzende kant, maar de achterkant. Slapeloze nachten. Een organisatie die bijna failliet was. Mensen moeten laten gaan. En toch doorgaan.

Pieter zegt ergens: als je geen fouten maakt, maak je niks. Dat klinkt luchtig, maar in zijn verhaal zit veel meer. Leiderschap vraagt niet alleen resultaatgerichtheid. Het vraagt ook zelfkennis. Want vaak staat niet de strategie in de weg, maar de leider zelf. Zijn patronen. Zijn passie. Zijn behoefte om door te zetten. Zijn moeite om los te laten.

Misschien is dat wel de scherpste vraag: blijf je bij jezelf, of raak je jezelf kwijt in wat je probeert te redden?

Om zelf over na te denken

- Waar ga jij door, terwijl loslaten ook verdedigbaar is?

- Welke fout durf jij hardop te erkennen?

- Waar verwart jouw passie zich met gelijk krijgen?

- Wie helpt jou reflecteren voordat je beslist?

- Waar blijf jij jezelf trouw, ook als het iets kost?

Vandaag in de Directie Dilemma's podcast: twee leiders die totaal verschillend lijken, maar onder de oppervlakte met dezelfde spanning worstelen.

Daan Quaars zoekt bewust de beweging op. Experimenteren, fouten maken, ruimte geven. “Als iemand zegt dat iets niet kan, begin ik pas na te denken.”

Pieter Spuijbroek begint juist bij reflectie. Bij jezelf. Bij de ongemakkelijke vraag of jij misschien zelf onderdeel bent geworden van het probleem dat je probeert op te lossen.

En precies daar wordt leiderschap interessant.

Veel leiders zeggen dat ze autonomie belangrijk vinden. Tot het spannend wordt. Tot resultaten onder druk staan. Tot loslaten voelt als risico.

In een overleg hoorde ik ooit iemand zeggen: “We blijven reorganiseren, maar niemand zegt waar we echt bang voor zijn.” Daarna veranderde het gesprek volledig.

Dat zie ik vaker. Niet systemen houden verandering tegen. Niet structuren.Maar mensen die verantwoordelijkheid verwarren met controle.

Misschien begint volwassen leiderschap pas wanneer je bereid bent jezelf mee te nemen in het vraagstuk.

👉 Om zelf over na te denken

• Wie helpt jou scherper denken zonder jouw besluit over te nemen?

• Waar ben jij zelf onderdeel geworden van het probleem?

• Wat gebeurt er morgen als jij vandaag niet wegkijkt naar iets van jezelf wat je eigenlijk weet?

Vandaag in de Directie Dilemma’s podcast: een gesprek met Daan Quaars, voormalig wethouder van Breda en nu directeur van Logistics Community Brabant.

Wat mij opviel is zijn simpele maar krachtige drijfveer:

“Als iemand zegt dat het niet kan, begin ik pas na te denken.”

Leiderschap betekent voor hem niet alles controleren, maar ruimte creëren. Mensen vertrouwen geven. Fouten laten gebeuren. En zelf het vangnet zijn wanneer het misgaat.

Tegelijk vertelt hij eerlijk hoe leiderschap soms ook persoonlijk kan raken. Bijvoorbeeld wanneer afspraken alsnog juridisch worden aangevochten. Momenten waarop je merkt dat publieke verantwoordelijkheid ook menselijke kwetsbaarheid raakt.

Wat helpt? Relativeren. Humor. En een paar mensen om je heen die je kunt bellen wanneer je het even niet weet.

👉 Om zelf over na te denken

 • Wanneer begint voor jou het echte denken: als iets kan, of juist als het niet kan?

 • Wie bel jij wanneer je het even niet meer weet?

 • Hoe ga jij om met kritiek op besluiten die je met goede intenties nam?

 • Wat helpt jou om onder druk te blijven relativeren?

Vandaag in de Directie Dilemma's podcast: twee gesprekken die ogenschijnlijk over iets anders gaan, maar onder de oppervlakte dezelfde spanning raken. Jonathan Jukema spreekt over opvolging op Curaçao. Over toekomstig kader, integriteit en ruimte maken. Daan Quaars over innovatie, vertrouwen en fouten durven toestaan.

Twee totaal verschillende leiders.Maar in beide gesprekken hoorde ik dezelfde vraag terug: durf jij verantwoordelijkheid echt te delen, of blijft het echte besluit uiteindelijk toch bij jou?

Dat zie ik vaker in leiderschap. We praten graag over autonomie, talentontwikkeling en eigenaarschap. Tot veranderen spannend wordt. Tot controle loslaten betekent dat jij niet meer overal tussen zit. Veranderingen lopen vaker daar vast dan door draaiboeken van transities.

En precies daar wordt leiderschap interessant. Leiderschap is immers meer gedrag dan positie.

Misschien is dat wel de kern. Niet harder sturen. Niet sneller veranderen. Maar verdragen dat spanning niet direct opgelost hoeft te worden.

👉 Om zelf over na te denken

• Waar houd jij verantwoordelijkheid vast die eigenlijk gedeeld kan worden?  

• Waar bescherm jij ervaring ten koste van vernieuwing?  

• Wie spreekt jou nog echt tegen zonder belang?  

• Wat gebeurt er als jij vandaag iets meer ruimte maakt?

Vandaag in de Directie Dilemma’s podcast: een gesprek met Jonathan Jukema, directeur van Stichting Monumentenfonds Curaçao. We hebben samen het tweedaagse symposium "Leiderschap is óók opvolging' (6-7 mei in Curaçao) georganiseerd. In dit interview komen wij hierop terug. Wat mij raakte, was niet alleen zijn verhaal over opvolging en toekomstig kader. Het was vooral zijn morele positie.

In een kleine gemeenschap is leiderschap zelden neutraal. Iedereen kent elkaar. Relaties doen ertoe. Politieke druk is nooit ver weg. En toch komt er een moment waarop je moet kiezen: beweeg ik mee, of blijf ik staan?

Jonathan vertelt over integriteit, maatschappelijke verantwoordelijkheid en de prijs van een rechte rug. Niet als heldenverhaal, maar als geleefde werkelijkheid.

Misschien is dat wel de kern van leiderschap: niet weten wat juist is wanneer het makkelijk is, maar eraan vasthouden wanneer het iets kost.

👉 Om zelf over na te denken

* Waar beweeg jij mee terwijl je eigenlijk zou moeten blijven staan?

* Welke prijs ben jij bereid te betalen voor integriteit?

* Hoe maak jij ruimte voor de generatie na jou?

* Wanneer wordt bescheidenheid een manier om niet zichtbaar te hoeven zijn?

* Wat laat jij achter als jij vertrekt?

Vandaag in de Directie Dilemma's podcast: twee gesprekken die op het eerste gezicht totaal verschillend lijken, maar onder de oppervlakte dezelfde spanning blootleggen.

Bij Peter Graaf hoor je de zoektocht naar ruimte, autonomie en beweging zonder jezelf onderweg kwijt te raken. Bij Jonathan Jukema hoor je juist wat er gebeurt wanneer systemen beginnen te wringen met je morele kompas.

En misschien is dat precies waar leiderschap interessant wordt. Niet bij de succesverhalen. Niet bij de strategieën. Maar op het moment dat je moet kiezen tussen loyaliteit en waarheid. Tussen meebewegen en begrenzen. Tussen snelheid en zorgvuldigheid.

Wat mij opvalt: veel leiders praten over autonomie alsof het volwassenheid garandeert. Maar ruimte zonder richting wordt vaak vrijblijvendheid. En integriteit klinkt prachtig, totdat het daadwerkelijk iets kost.

Juist daar wordt zichtbaar wie iemand werkelijk is als leider.

👉 Om zelf over na te denken

• Waar pas jij je nog aan aan een systeem dat eigenlijk niet meer bij je past?

• Welke prijs betaal jij persoonlijk voor verantwoordelijkheid?

• Heb jij iemand die jouw blinde vlekken werkelijk durft te benoemen?

• En wat doe jij als integriteit ineens iets blijkt te kosten?