De Hammond Podcast

Het Hammondorgel, in 1934 uitgevonden als goedkoop kerkorgelalternatief, werd een muzikaal icoon. Ondanks dat het log, zwaar en moeilijk bespeelbaar is, heeft het de muziekgeschiedenis beïnvloed en is het geluid bijna 100 jaar later nog steeds geliefd.

Het Hammondorgel, in 1934 uitgevonden als goedkoop kerkorgelalternatief, werd een muzikaal icoon. Ondanks dat het log, zwaar en moeilijk bespeelbaar is, heeft het de muziekgeschiedenis beïnvloed en is het geluid bijna 100 jaar later nog steeds geliefd.

De laatste aflevering met gesprekken met veertien Hammond-organisten: Jan Peter Bast, Nico Brandsen, Bert van den Brink, Sven Figee, Boye Ingwersen, Arno Krijger, Thijs van Leer, Frank Montis, Rob Mostert, Folkert Oosterbeek, Robin Piso, Thijs Schrijnemakers, Darius Timmer en Carlo de Wijs. En natuurlijk met een bijdrage van Hammonddokter Sjaak van Oosterhout

Er is iets met het Hammondorgel wat het extra aantrekkelijk maakt. In deze aflevering proberen we dat bloot te leggen. We vragen onze organisten of het te maken heeft met de beperkingen van het instrument.

In de aanvulling: muziekkenner en video-producent Jos Eilert over Nederlandse Hammond-spelers in de jaren ’60 en ’70 van de afgelopen eeuw.

Samenstelling en presentatie: Karin Klooster, Charlie Crooijmans en Aad van Nieuwkerk.

Het Hammondorgel, in 1934 uitgevonden als goedkoop kerkorgelalternatief, werd een muzikaal icoon. Ondanks dat het log, zwaar en moeilijk bespeelbaar is, heeft het de muziekgeschiedenis beïnvloed en is het geluid bijna 100 jaar later nog steeds geliefd.

Jimmy Smith bracht het Hammondorgel van de kerk naar de jazz, soul en blues, en hij kan beschouwd worden als een van de aanstichters van het gebruik van de Hammond in een nieuwe context. Zijn stijl was en is een inspiratie voor velen. Geldt dat ook voor ‘onze’ organisten? In deze aflevering bevragen we de musici over hun eigen, ultieme Hammond-geluid, en over hun helden. Wat zegt Boye Ingwersen over Jimmy Smith, die hij als een traditionele Hammondorganist beschouwt?

En in de aanvulling! Vele helden van onze geïnterviewden hebben we al laten horen in deze serie. Een van de organisten die niet is genoemd is de Britse organist, jazzpianist en componist Kit Downes. En dat is best opmerkelijk, want Downes is een exponent van de jongere generatie organisten die een eigenzinnige plaats inneemt in de hedendaagse jazzwereld. Als een wizzard bewerkt Downes de analoge Hammond B3, trekt ongekende klanken uit het orgel, van elektronisch geweld tot een esoterische en tedere klankwereld. Hij is virtuoos, vrij, en uitermate inventief.

Deadeye is een trio waarin Kit Downes regelmatig te horen is geweest in ons land. Het trio bestaat uit:

Een ander trio waarin Kit Downes op het Hammondorgel speelt is het trio Shadowlands: Robin Fincker (saxofoon en klarinet), Lauren Kinsella (zang), Kit Downes (Hammond en piano).

Kit Downes bespeelt niet alleen het Hammond-orgel, maar hij heeft ook een achtergrond op het kerkorgel. Dat is te horen in het project Vyamanikal. Daarin maakte hij met samen met saxofonist Tom Challenger opnames van uitgebreide speeltechnieken op verschillende Britse plattelandskerkorgels, voor het Festival Aldeburgh Music.

De Hammondpodcast wordt gemaakt door Karin Klooster, Charlie Crooijmans en Aad van Nieuwkerk.

Loeizwaar, altijd stuk…

Het Hammondorgel, in 1934 uitgevonden als goedkoop kerkorgelalternatief, werd een muzikaal icoon. Ondanks dat het log, zwaar en moeilijk bespeelbaar is, heeft het de muziekgeschiedenis beïnvloed en is het geluid bijna 100 jaar later nog steeds geliefd.

De Hammond is als een enorm bureaumeubel, ouderwets van snit, het neemt veel ruimte in je huis of studio en is reuze onhandig om te vervoeren. In deze aflevering over de Hammond gaan we in op de struggles waar onze organisten mee te maken krijgen als ze het ding mee op pad moeten nemen. Gaat op een gegeven moment de zaag erin? Waarom niet gewoon je keyboardje en een laptoppie meenemen?

De leader en de achtergrondmuziek zijn van Boye Ingwersen.

En dan! Waarom horen we toch zo weinig vrouwen op het Hammondorgel? Zou het – en vergis je niet, dit wordt echt weleens beweerd – te maken hebben met dat beruchte ‘altijd stuk, loeizwaar’ van het instrument? Kan wezen, maar dat heeft in elk geval sommige vrouwen er niet van weerhouden om geweldig goeie organisten te worden, al vanaf de uitvinding van het instrument in de jaren ‘30. Barbara Dennerlein en Rhoda Scott kwamen al eens langs in een vorige aflevering. Maar er zijn er veel meer!

De Hammond-podcast wordt gemaakt door Karin Klooster, Charlie Crooijmans en Aad van Nieuwkerk.

Spelen op en met de Hammond: drawbars, voetklavier, keyclick, ‘orgel-driehoek’, gebruik van de Leslie, eindeloos variabele instellingen…. Voor de organist is het geen sinecure om geluid uit het Hammondorgel te krijgen. Het lijkt alsof hij z’n hersenen en zichzelf moet opsplitsen om het apparaat tot leven te brengen. Hoe doen ze dat? We beginnen met een demonstratie van Boye Ingwersen en die heeft het over het gebruik van de registers.

Met in de aanvulling: jaren ’60-opnamen van Hammond-spelers op het befaamde Blue Note-label.

Het Hammondorgel, in 1934 uitgevonden als goedkoop kerkorgelalternatief, werd een muzikaal icoon. Ondanks dat het log, zwaar en moeilijk bespeelbaar is, heeft het de muziekgeschiedenis beïnvloed en is het geluid bijna 100 jaar later nog steeds geliefd.

De Hammondpodcast wordt gemaakt door Karin Klooster, Charlie Crooijmans en Aad van NIeuwkerk.

Het Hammondorgel, in 1934 uitgevonden als goedkoop kerkorgelalternatief, werd een muzikaal icoon. Ondanks dat het log, zwaar en moeilijk bespeelbaar is, heeft het de muziekgeschiedenis beïnvloed en is het geluid bijna 100 jaar later nog steeds geliefd.

Aflevering 7: wat is de rol van een Hammond-orgel in een band? Voorgrond? Achtergrond? Sterspeler? Bescheiden begeleider? Wat zijn de ervaringen?

Heb je het over de rol van het Hammond-orgel in een band, dan kun je eigenlijk niet om Billy Preston heen. De ‘vijfde Beatle’ werd hij soms wel genoemd, maar hij heeft gespeeld met veel meer artiesten dan alleen The Beatles: The Rolling Stones, Aretha Franklin, Quincy Jones, Sly Stone, Red Hot Chili Peppers, Eric Clapton, Neil Diamond en JJ Cale – om er maar een paar te noemen. En wist je dat Billy Preston de Joe Cocker-hit ‘You are so beautiful’ heeft geschreven? 

De Hammondpodcast wordt gemaakt door Karin Klooster, Charlie Crooijmans en Aad van Nieuwkerk

Het Hammondorgel, in 1934 uitgevonden als goedkoop kerkorgelalternatief, werd een muzikaal icoon. Ondanks dat het log, zwaar en moeilijk bespeelbaar is, heeft het de muziekgeschiedenis beïnvloed en is het geluid bijna 100 jaar later nog steeds geliefd.

Aflevering 7: Noem het een beest!

In deze aflevering horen we wat het geluid van de Hammond weet op te roepen. Bij de bespelers maar ook bij het publiek! En wat er dan gebeurt kan je niet van ieder ander instrument zeggen. Hoor maar wat Sven Figee er over vertelt…

In het tweede gedeelte van dit uur: een hammondgesprek met Dos Elshout (cultuursocioloog en Hammondliefhebber).

De Hammondpodcast wordt gemaakt door Karin Klooster, Charlie Crooijmans en Aad van Nieuwkerk.

Het Hammondorgel, in 1934 uitgevonden als goedkoop kerkorgelalternatief, werd een muzikaal icoon. Ondanks dat het log, zwaar en moeilijk bespeelbaar is, heeft het de muziekgeschiedenis beïnvloed en is het geluid bijna 100 jaar later nog steeds geliefd.

De Hammondwereld in Nederland is klein. Iedereen kent elkaar. Qua stijl en genres zijn de verschillen groot, maar er zijn ook veel overeenkomsten. Zoals Frank Montis zegt: Je snapt elkaars ziekte.Het Hammondorgel, in 1934 uitgevonden als goedkoop kerkorgelalternatief, werd een muzikaal icoon. Ondanks dat het log, zwaar en moeilijk bespeelbaar is, heeft het de muziekgeschiedenis beïnvloed en is het geluid bijna 100 jaar later nog steeds geliefd.

De leader en de achtergrondmuziek in De Hammondpodcast zijn van Boye Ingwersen.Samenstelling en presentatie: Karin Klooster, Charlie Crooijmans en Aad van Nieuwkerk.

Aflevering 4: Dit wil ik ook! Het Hammondorgel, in 1934 uitgevonden als goedkoop kerkorgelalternatief, werd een muzikaal icoon. Ondanks dat het log, zwaar en moeilijk bespeelbaar is, heeft het de muziekgeschiedenis beïnvloed en is het geluid bijna 100 jaar later nog steeds geliefd.Veertien organisten vertellen over hun passie, hun instrument, hun inspiratie en hun muziek. Hoe zijn deze organisten erbij gekomen om Hammond te gaan spelen? Wanneer zijn ze geïnfecteerd met het Hammondvirus? Hoe kwamen ze aan het orgel, en was het wel betaalbaar? Vaak stond de Hammond al gewoon thuis, zoals bij Bert van den Brink (foto).De leader en de achtergrondmuziek zijn van Boye Ingwersen.Samenstelling en presentatie: Karin Klooster, Charlie Crooijmans en Aad van Nieuwkerk.

 Over De Hammond Podcast:
Het Hammondorgel! Log, zwaar, niet te tillen, vaak stuk, moeilijk te bespelen, wat is er in godsnaam zo aantrekkelijk aan het Hammondorgel? Het is gevierd en verguisd, en hij zindert al bijna 100 jaar in zowat alle muziekstijlen, van wereldhits tot in hoorspelen. Zijn iconische sound treft het hart, nee, eerder de onderbuik. Wat maakt het Hammondorgel zo bijzonder?Veertien organisten vertellen over hun instrument in deze podcastserie, gemaakt door Charlie Crooijmans (muziekjournalist en musicoloog), Karin Klooster (cultureel adviseur en muziekliefhebber) en Aad van Nieuwkerk (radiomaker en geluidstechnicus).