Tijdens de Nacht van NTR Wetenschap hebben we het vier weken lang over wetenschap en oorlog, met in deze tweede uitzending: wat is de rol van de samenleving in tijden van oorlog?

Bij oorlog denk je vast meteen aan het leger. Maar hoe zit het eigenlijk met de burgers? Hoe goed zijn wij voorbereid op een crisis? Wat doen we bij een overstroming, cyberaanvallen of als een ander land ons aanvalt? Hoe houden we de maatschappij draaiende?

Radio 1-presentator Renette Kwakkenbos spreekt Nicole Kringos, directeur van het KTH Center for total defence in Zweden. Waar we in Nederland misschien nog lang niet allemaal een noodpakket in huis hebben, zijn de Zweden daar al lang over uit: we leven niet in oorlog, maar óók niet in vrede.

 Maar total defence is meer dan een noodpakket, en crisis is meer dan legers die vechten. Het gaat over vertrouwen, taakverdelingen, lokale technische oplossingen, en vooral: een lange adem.

Hoe zorgen we dat iedereen het begrijpt als er even geen water meer uit de kraan komt of het licht thuis niet meer aangaat? Hoe blijven we er samen voor gaan? Benieuwd wat de rol van universiteiten is bij het samenbrengen van politici, burgers, wetenschappers, industrie en bedrijven? Luister hier hoe de Zweden dat aanpakken met hun theorie van 'totalförsvar', en hoe Nicole vragen van luisteraars beantwoordt over bijvoorbeeld burgerbeschermingsbewegingen op Sicilië.

Dinsdag 8 september om 21:15 begon op televisie de driedelige NTR serie Klaar voor de oorlog waarin presentator Petra Grijzen onderzoekt welke rol de wetenschap speelt op het slagveld van vandaag en morgen. Welke inzichten kunnen wetenschappers bieden over oorlog en vrede?

Naast haar toetsenbord lagen lange vingers. Anders kon ze niet lekker werken. En ‘s avonds op de bank stond er een bakje M&M’s op tafel, want anders kon ze niet ontsnappen.  

Deze, en nog vele andere overtuigingen, hield Hanneke Mijnster zich voor.  

Niet meer snoepen, sporten, gezonde snacks, strakke schema’s, diëten, apps. Alles had ze geprobeerd. Maar toch lukte het niet.  

In haar nieuwe boek ‘Gulzig’ neemt Hanneke Mijnster ons mee in haar leven. Hoe haar ADHD zich bemoeide met haar eetkeuzes, waarom eetbuien niet over eten gaan, en hoe ze werkelijk werd gezien. Door een ander en door zich zelf.  

Zolang religie bestaat, bestaat ook geweld dat in naam van God wordt gepleegd. 
 

Door de geschiedenis heen zien we groepen gecensureerd, onderdrukt, vervolgd of gedood worden, op grond van geloof. Wat is het verhaal achter deze wreedheden? Wat is de relatie tussen geloof en geweld?  
 
Dat zocht historicus en religiewetenschapper, Kaj Brens, uit. Hij dook in de geschiedenis en schreef het boek: Heilige Huisjes – een geschiedenis van religieus geweld.  

In deze nieuwe aflevering van de Nacht van BNNVARA, gaat Bemshi de Visser in gesprek met schrijver Ivo Teulings. Hij werkte als correspondent in Latijns-Amerika, woonde en werkte in Cuba en Chili. En ging op gonzo-roadtrip langs de cokemaffia van Costa Del Sol. Zelf woont hij inmiddels in Málaga. Deze zomer verscheen zijn boek Raar dus. Hierin schrijft hij voor het eerst in wat voor een dolkomische situaties hij terechtkomt dankzij zijn tics. 

We zien de natuur om ons heen als vanzelfsprekend, maar volgens ecoloog en natuurhistoricus Marc Argeloo is die natuur al veel armer dan we ons realiseren. In zijn boek Natuuramnesie beschrijft hij hoe iedere generatie de natuur uit zijn eigen jeugd als normaal beschouwt. Daardoor vergeten we langzaam welke dieren en landschappen ooit onderdeel waren van Nederland. 

Argeloo onderzoekt hoe de natuur er vroeger uitzag en wat de mens sindsdien heeft veranderd. Daarvoor kijkt hij niet alleen naar de natuur van nu, maar ook naar het verleden. Want we lijken sommige dierensoorten en natuurverschijnselen langzaamaan te zijn vergeten. Toch is er ook reden voor hoop, vertelt Argeloo: “De potentie van de natuur om wel te herstellen is immens.” Daarvoor moeten we ons wel actief inzetten voor natuurherstel. En dat betekent niet nieuwe natuur herstellen, maar oude natuur weer terugbrengen door het de ruimte te geven. 

In de Nacht van Caribisch Netwerk sprak Guilliano Payne met componist en ingenieur Prewien Pandohi-Mishre, over zijn aankomende voorstelling in het Concertgebouw, Anantha.

Prewien is een toonaangevende stem in de Noord-Indiase klassieke muziek, van ragas en complexe melodieën. Hij groeide op als zoon van een hindoepriester. Hoe heeft hij dat ervaren? Ze spraken over zijn opvoeding, yoga, de Hindoestaans-Caribische gemeenschap en hoe Rotterdam voor hem als een warm bad was als tienjarige jongen uit Suriname.

Tijdens de Nacht van NTR Wetenschap hebben we het deze vier weken over wetenschap en oorlog, met in deze uitzending het strijdtoneel van de zee.

De zee: van nature vriend en vijand van ons koude kikkerlandje. Van oudsher is Nederland het land van de zeevaart en eeuwenlang was Nederland één van de grootmachten op zee.

Maar tegenwoordig is dit anders. De marine kromp, samen met de krijgsmacht, maar werd nog steeds wereldwijd ingezet voor vredesmissies. De laatste jaren veranderde echter het wereldtoneel en horen we overal dat de dreiging van oorlog weer toeneemt. Kortom, we bevinden ons in ruig vaarwater.

Maar hoe groot is die dreiging eigenlijk? En hoe groot is onze marine? Wat is de rol van zeemachten in het geopolitieke spel van vandaag? En vooral: welke rol kan de wetenschap daarbinnen spelen?

Radio 1-presentator Bram van Diemen vraagt het Roy de Ruiter, kapitein-ter-zee. Hij is zowel kapitein-ter-zee bij de marine als bijzonder hoogleraar maritieme strategie aan de Universiteit Leiden. Als geen ander kent hij het spanningsveld tussen de verschillende werelden van de politiek, academia en defensie.

Dinsdag 8 september om 21:15 begint op televisie de driedelige NTR serie Klaar voor de oorlog waarin presentator Petra Grijzen onderzoekt welke rol de wetenschap speelt op het slagveld van vandaag en morgen. Welke inzichten kunnen wetenschappers bieden over oorlog en vrede?

Als een computer een gedicht kan schrijven, muziek kan maken  én een gesprek kan voeren, wat blijft er dan nog over voor ons... de mens? De scheidslijnen tussen wat mens en machine kunnen, worden steeds troebeler. Zodanig zelfs, dat je je de vraag kunt stellen of de mens nog wel meer is dan een machine. Of is de mens in wezen zelf ook een machine, die je – algoritme voor algoritme – kunt voorspellen en ontleden? 

Daarover praten we vannacht met Paul van Geest. Zet je schrap voor een stevig rijtje titels. Want hij is:  
- Universiteitshoogleraar,  
- hoogleraar Kerkgeschiedenis en Geschiedenis van de Theologie aan Tilburg University,  
- hoogleraar Economie en Theologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. 

Hij opende deze week het universitaire jaar met dat onderwerp: Welke invloed heeft AI op ons mensbeeld? 

In De Nacht van BNNVARA gaat presentator Bemshi de Visser in gesprek met comedymaker en contentcreator Luuk Ornstein. Comedymaker Luuk Ornstein zat vroeger gewoon in de sales, tot een treinvertraging zijn leven veranderde. Luuk maakte de film De Tatta's en won daarvoor o.a. een Gouden Kalf. Een gesprek over negen acteerlessen, toeval en doorzettingsvermogen.

Hiphop wordt vaak gezien als een wereld waarin mannen de boventoon voeren. Maar volgens hiphoponderzoeker Kim Dankoor is er juist veel ruimte voor vrouwen om hun eigen stem te laten horen, grenzen te bepalen en zichzelf te presenteren zoals zij dat willen. 

Van seksualiteit en vrouwelijke power tot schoonheidsidealen en zelfbeeld: in haar onderzoek kijkt Kim naar de invloed die rapmuziek kan hebben op hoe vrouwen naar zichzelf kijken. Want wat gebeurt er wanneer vrouwelijke rappers niet alleen gehoord worden, maar ook bepalen hoe zij gezien willen worden? 

Luister naar het volledige interview met Kim Dankoor en ontdek waarom hiphop voor veel vrouwen meer kan betekenen dan alleen muziek.