دانستنی‌ها

دانستنی‌ها

By مسعود وحدتیSociety & CultureScienceKids & Family
Download on the App Store

دانستنی‌ها episodes

  • چرا برخی مردم چپدست هستند؟
    چنان چه شما فرد مسن چپ دستی را می‌شناسید احتمال آن وجود دارد که مجبور شده باشد نوشتن و غذا خوردن را با دست راست یاد بگیرد.
    در خیلی از نقاط جهان اجبار بچه‌ها به استفاده از دست مناسب هنوز رایج است. نه فقط در انگلیسی بلکه در خیلی از زبان‌های دیگر، کلمه راست به معنی صحیح و خوب است.
    ولی اگر چپ دست بودن این‌همه غلط است، پس چرا برخی مردم چپ دست هستند؟
    امروزه حدوه 10/1 جمعیت دنیا چپ دست هستند. شواهد باستان شناسی نشان می‌دهد که از 500,000 سال پیش هم این‌گونه بوده است. 10% بقایای انسانی، نشان دهنده‌ی اختلاف در طول یا چگالی استخوان‌ها هستند و بعضی از ابزارها و صنایع دستی گواه استفاده توسط یک چپ دست است و بر خلاف چیزی که خیلی‌ از انسان‌ها ممکن است فکر کنند، راست دست یا چپ دست بودن انتخابی نیست و حتی قبل از تولد، با توجه به نحوه‌ی قرار گیری جنین در رحم قابل پیش بینی است. حالا که دست برتری مادرزادی است، آیا به این معناست که ژنتیکی هم است؟
    خب، هم آره و هم نه
    دوقلوهای همسان که ژن یکسان دارند، میتوانند دست برتری متفاوتی داشته باشند. در واقع این اتفاق به همان اندازه که بین بقیه‌ی خواهر برادرها معمول است، رواج دارد.
    ولی احتمال چپ دست یا راست دست بودن، با توجه به دست برتری والدین، با نسبت شگفت آوری قابل اندازه گیری است.
    اگر پدر شما چپ دست باشد ولی مادر شما راست دست ، 17% احتمال دارد که چپ دست به دنیا بیایید.
    این در حالی است که دو راست دست، تنها 10% شانس داشتن فرزند چپ دست دارند
    به نظر می‌آید که دست برتری با تاس انداختن مشخص می‌شود، ولی احتمال آن به وسیله‌ی ژن‌های شما معلوم می‌شود. همه این‌ها نشان می‌دهد که دلیلی برای این که روند تکامل، چنین نسبت کمی از چپ دست ها را پدید آورده و آن را طی هزاران سال حفظ کرده باشد، وجود دارد.
    با این حال که تئوری‌های زیادی وجود دارند که تلاش بر توضیح پیدایش دست برتری از آغاز داشتند و این که چرا بیشتر مردم راست دست هستند، یک مدل جدید ریاضی، ادعا می کند که نسبت واقعی، بیانگر تعادل بین تراکم رقابت جویانه و همیارانه در طی تکامل بشر است.
    فواید چپ دست بودن، در فعالیت هایی که در آن یک رقیب دخیل است، واضح‌تر است. مثل جنگ یا ورزش های رقابتی.
    برای مثال 50% بهترین گل زن‌های بیسبال چپ دست بوده‌اند.
    چرا؟
    به این موضوع به شکل یک مزیت شگفت آور نگاه کنید
    برای شروع، از آنجایی که چپ دست‌ها در اقلیت هستند، مسابقه دهندگان چپ دست‌ و راست دست، هر دو، بیشتر وقت خود را صرف تمرین در برابر راست دست‌ها می‌کنند
    پس زمانی که این دو در برابر هم قرار می‌گیرند ،چپ دست‌ها در برابر راست دست‌ها آماده‌تر هستند و این باعث می‌شود که طرف راست دست، گیج شود. این نظریه مبارزه، که در آن عدم تعادل در جمعیت، منجر به برتری چپ دست‌های مبارز یا ورزشکار می‌شود،یکی از مثال‌های انتخاب وابسته به تناوب منفی است ولی بر اساس اصول تکامل، گروه‌هایی که برتری نسبی دارند، به اندازه‌ای زیاد می‌شوند که این برتری از بین می رود. اگر مردم در طول تاریخ بشر فقط جنگیده و رقابت می‌کردند، انتخاب طبیعی منجر به موفقیت چپ دست‌ها می‌شد، تا جایی که اونقدر چپ دست وجود داشت که، دیگر یک امتیاز استثنایی محسوب نمی‌شد. پس در یک دنیای کاملا رقابتی50% جمعیت، چپ دست می‌شدند. ولی تکامل بشر علاوه بر رقابت، بر اساس همکاری شکل گرفته و نیروی همیارانه، پراکندگی دست برتری را به سمت مخالف سوق می‌دهد.
    در بازی گلف که عملکرد به حریف بستگی ندارد، فقط 4% بازیکنان خوب چپ دست هستند.
    یک مثال از پدیده‌ی گسترده‌تر اشتراک ابزار: همان طور که گلف بازهای مستعد جوان،
    خیلی راحت‌تر می‌توانند یک سری چوب گلف راست دست پیدا کنند، بیشتر ابزارهایی هم که جامعه را شکل داده‌اند، برای اکثریت راست دست، طراحی شده‌اند.
    منبع: سایت ویدوال
    5 min
  • چطور کار می‌کنه؟ (1)
    این اپیزود جالب درمورد چگونگی کارکرد بعضی چیزاست که تقریبا واسه خیلیا سواله!
    منبع:
    https://youtu.be/V7UVcPJfdJ0?si=ql3ODzO8nKc2brJ1
    17 min
  • ترانزیستور چیه؟
    لطفا فایل رو دانلود کنید و بعد در قسمت دانلودهاتون اون رو پلی کنید تا تصویری ببینیدش منبع : کانال یوتیوب khelghatmag
    13 min
  • سخنی کوتاه درباره اختلال خود بیمار انگاری
    به پیشنهاد یکی از دوستان خوبم میخوام گروهی رو بهتون معرفی کنم که امیدوارم برای افرادی با این اختلال بتونه مفید باشه.
    دوستان لینک گروه:
    https://t.me/hypochondriasis_iran
    لینک اپیزود اضطراب سلامت
    https://castbox.fm/episode/%D8%A7%D8%B6%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA-id4634659-id435140666?country=us
    4 min
  • موجودات بیگانه‌ی سایر سیارات کجا هستند؟
    جهان قابل مشاهده، قطری حدود ۹۰ میلیارد سال نوری دارد. تقریبا ۱۰۰ میلیارد کهکشان در جهان وجود دارد که هر کدام از آن‌ها دارای حدود ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیارد ستاره است. به تازگی متوجه شدیم که تعداد سیاره‌ها نیز کم نیست و به احتمال زیاد تریلیون‌ها و شاید حتی بیش از حد تصور ما مکان قابل سکونت در جهان وجود داشته باشد. این به آن معناست که می‌تواند شانس زیادی برای وجود و گسترش حیات موجود باشد. درست است، اما خب کجاست؟ آیا نباید جهان پر از سفینه باشد؟
    بیایید یک قدم به عقب برگردیم.
    حتی اگر آدم فضایی‌های متمدن در سایر کهکشان‌ها وجود داشته باشند، هیچ راهی وجود ندارد که ما درباره آن‌ها چیزی بدانیم.
    بر این اساس هر چیزی خارج از همسایگی کهکشانی یا همان "گروه محلی" به علت انبساط جهان تقریبا برای همیشه از دسترس خارج می‌ماند و حتی اگر یک سفینه‌ خیلی سریع داشتیم، در حقیقت میلیارد‌ها سال طول می‌کشید تا به این مکان‌ها برویم یا اینکه بتوانیم به خالی‌ترین نقاط در جهان سفر کنیم. بنابراین بیایید روی کهکشان راه‌شیری تمرکز کنیم. کهکشان راه شیری، کهکشان خودمان است و بیش‌ از 400 میلیارد ستاره را در برمی‌گیرد. این تعداد ستاره بسیار زیاد است؛ تقریبا 10 هزار ستاره به ازای هر دانه‌ شن روی زمین.
    تقریبا 20 میلیارد ستاره شبیه خورشید در کهکشان راه شیری وجود دارد و ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که یک پنجم آن‌ها، سیاره‌های قابل سکونتی به اندازه زمین دارند،‌محیطی با شرایطی که امکان وجود حیات را فراهم می‌آورد.اگر تنها 0.1 درصد از این سیارات حاوی حیات بودند،1 میلیون سیاره‌ی حاوی حیات در کهکشان راه شیری وجود ‌داشت. اما صبر کنید، ادامه دارد...
    سن کهکشان راه شیری حدود 13 میلیارد سال است و در ابتدا شاید مکان مناسبی برای زندگی نبوده و علت آن می‌توانسته انفجارهای زیادی باشد که در آن موقع اتفاق می‌افتاده است، اما بعد از یک یا دو میلیارد سال، اولین سیاره‌های قابل سکونت پدید آمدند. عمر زمین 4 میلیارد سال است؛ بنابراین به احتمال زیاد پیش از این تریلیون‌ها احتمال برای گسترش حیات در سیارات دیگر وجود داشته است. اگر حتی یکی از آن ها به یک ابر تمدن سفینه سوار تبدیل می شد، ما تاکنون می‌فهمیدیم. چنین تمدنی چه شکلی می‌توانست داشته باشد؟
    به این ترتیب 3 دسته بندی برای آن‌ها وجود دارد:
    نوع اول، می‌توانست تمام انرژی موجود در سیاره‌اش را به کار گیرد. اگر برایتان جای سوال دارد، ما تقریبا از 0.73 این انرژی استفاده می‌کنیم و بایستی در چندصد سال آینده به نوع اول برسیم.
    نوع دوم، تمدنی بود که توانایی کنترل همه انرژی ستاره‌های سیاره‌اش را داشت. این کار اکنون علمی_تخیلی به نظر می‌رسد، اما به طور کلی دور از ذهن نبوده و قابل انجام است. در این رابطه مفاهیمی مثل دایسون اسفر، یک پوشش پیچیده‌ عظیم به دور خورشید، می‌تواند قابل قبول باشد.
    نوع سوم، تمدنی است که از اساس کل کهکشان و انرژی آن را در اختیار خود دارد. نژاد بیگانه‌ای
    اینچنین تکامل یافته، برای ما خداگونه خواهد بود.
    در درجه اول اساسا چرا ما باید بتوانیم این تمدن‌های بیگانه را ببینیم؟ اگر می‌توانستیم تعدادی سفینه بسازیم که بتواند جمعیتی را حدود هزار سال حفظ کند، در طول 2 میلیون سال می‌توانستیم کهکشان را مملوء از انسان‌ها تبدیل کنیم. به نظر زمانی طولانی می‌رسد، اما به یاد داشته باشید که کهکشان راه شیری خیلی بزرگ است؛ بنابراین اگر مسکونی کردن کل کهکشان چند میلیون سال طول بکشد و احتمالا هم اگر نه میلیاردها، بلکه حداقل میلیون‌ها سیاره‌ حاوی حیات در کهکشان راه شیری وجود داشته باشد و این انواع دیگر از حیات پیش از ما پدید آمده باشند، پس این همه موجود بیگانه کجا هستند؟
    منبع: ویدوال
    7 min
  • سیستم عملکرد کلیه‌ها چگونه است؟
    آیا میدونین کلیه‌های شما چه کارهایی انجام میدن؟ روز خیلی گرمیه و شما دقیقا چند لحظه قبل، چند لیوان آب سر کشیدین، یکی پس از دیگری. پشت نیاز ناگهانی که بوجود میاد، دو اندام لوبیایی شکل وجود دارن که به عنوان حسگرهای بسیار دقیق درونی کار میکنن...
    5 min

About دانستنی‌ها

From the publisher's feed

هرچیز خوب و مفیدی که پیدا کنم براتون میگذارم. دانستنی های زندگی و آموزش مهارتهای زندگی. منابعشونم توی متن هر اپیزود قرار میدم. امیدوارم از شنیدنشون لذت ببرید