Hỏi: Trong bát tà đạo thì chuyện tình cảm, các mối quan hệ, gia đình các thứ có tham sân si. Vậy tình cảm đức Phật dành cho mọi người sẽ như thế nào ạ.

Đáp : Cái này chú phải trải nghiệm. Trên bát chánh đạo vẫn có lời nói hành động đối xử với các đối tượng khác . Nhưng lời nói hành động đối xử với người khác với tâm bát tà đạo do thích do ghét mà khởi lên. Ví dụ như tôi mô tả cho quý vị, nếu như ngồi đây mắt tiếp xúc với một người đang đi tới phát sinh cảm giác hình ảnh đồng thời nhãn thức khởi lên thấy đối tượng. Tiếp đến  tà niệm khởi lên tìm kiếm thông tin trong kho chứa, nó kích hoạt thông tin mới đưa đến tà tư duy đối chiếu hình ảnh người đang đi tới với thông tin mà tà niệm kích hoạt đưa đến ý thức tà kiến ông đó là bạn ta, ông đó đưa tiền thưởng đến cho ta. Đó là biết ý thức xác định đối tượng. Ta thấy ông Hoàng, ông là bạn ta, chiều qua ta nhờ ông ta lấy tiền thưởng ở cơ quan. Bây giờ chắc chắn ông ta đến để mang tiền thưởng cho ta. Có phải biết ý thức đó mang nội dung thông tin trong kho chứa của người đó do niệm kích hoạt. Xác định đối tượng như vậy là thích, do thích người đó đưa đến lời nói hành động rất dễ thương với người nói. Có phải lời nói hành động do thích không? Nếu mà biết đối tượng đó đến đòi nợ ta, đến sỉ vả ta thì sẽ phát sinh thái độ ghét. Từ thái độ ghét đó mà phát sinh lời nói hành động không dễ thương chút nào đối với đối tượng. Cho nên lời nói hành động đối xử với đối tượng trên lộ trình tâm bát tà đạo là tùy theo thái độ thích hay ghét, tham hay là sân.

 Khi trên lộ trình tâm bát chánh đạo, cũng có cách cư xử, lời nói hành động đối với đối tượng nhưng không do tham do sân khởi lên. Cái này quý vị phải tự mình trải nghiệm. Ví dụ quý vị đang có chánh niệm mà có một người chào quý vị: “ mày đang làm gì đó” thì quý vị trải nghiệm lúc đó mình sẽ trả lời người đó như thế nào. Tự quý vị thấy, tự quý vị biết. Nếu như người đó thấy quý vị đang đi thiền hành và nói: “ mày đi kiểu gì thế?”. Tai tiếp xúc với tiếng, nếu quý vị có chánh niệm nhớ đến chú tâm trên thân thì lúc đó quý vị sẽ chú tâm vào cảm giác, nhận biết đối tượng bằng tỉnh giác. Rồi quý vị có chánh tư duy, chánh kiến khởi lên biết rõ đây là cảm giác âm thanh. Lộ trình đó rất là nhanh, nó cũng khởi lên là có một người nói câu này. Cái biết là cảm thọ, nó là biết chánh tri kiến khởi lên rồi thì lúc đó cái tiếp theo cũng là chánh tri kiến biết duyên khởi. Quý vị sẽ kinh nghiệm được rằng cho dù người đó nói sách mé, với thái độ chê bai nhưng quý vị im lặng không đối đáp cái đó, thái độ quý vị bình thản. Nếu lúc đó quý vị sân lên thì lộ trình tâm là bát tà đạo rồi. Với bát chánh đạo, nếu quý vị thấy câu đó không cần trả lời thì không trả lời nhưng nếu quý vị thấy họ hỏi vì ngạc nhiên cái đó thì quý vị trả lời rằng là: “ Tôi đang đi thiền hành”. Trả lời đó không phải do thích do ghét mà trả lời. Nếu ta học lý thuyết thì biết rằng là lời nói hành động không do tham do sân mà khởi lên. Nhưng lời nói hành động không do tham do sân mà khởi lên là như thế nào thì phải tự mình thân chứng chứ không thể người này nói kinh nghiệm của mình cho người khác. Lúc đó hiểu trên lý thuyết thôi còn phải tự mình thân chứng.

Đăng ký khóa Thiền Tứ Niệm xứ tại đây https://zalo.me/g/djypft096