Groningse Geschiedenis

In deze Tussentijds-aflevering van Groningse Geschiedenis nemen Marlot en Titus weer ieder twee onderwerpen mee die hen opvielen, met vijf minuten per onderwerp en de gebruikelijke kans dat ze daar overheen gaan. Titus begint met een column van Herman Sandman vol bijzondere woorden, zoals vellichor, de vreemde weemoed die je kan overvallen in een tweedehands boekwinkel, en vertelt hoe hij in de Erfgoedbibliotheek van Antwerpen ineens oog in oog stond met een boek van Anna Maria van Schurman. Later legt hij, met dichter Jean Pierre Rawie in de hand, een discussie op tafel: moet een vrouw aan het hoofd van een organisatie nu directeur heten of directrice? Marlot heeft daar een uitgesproken mening over.

Marlot zelf duikt in het leven van Anna van Ewsum, geboren in 1640, die trouwde met de broer van haar stiefvader en na zijn dood opdracht gaf voor het indrukwekkende praalgraf van Rombout Verhulst in de kerk van Midwolde, waarop haar man in kimono ligt afgebeeld. Daarna pleit ze voor een Nederlandstalige versie van Ezinge Revisited, het tweedelige werk waarin archeologe Annette Nieuwhof de opgravingen van Van Giffen in de wierde van Ezinge eindelijk volledig in kaart bracht. Verder: waarom elk boek over vrouwen in de geschiedenis er gewoon moet komen, Marlots eigen boek over Etta Palm, Aletta Jacobs, Julia Culp en Anda Kerkhoven dat op 27 november verschijnt, en als uitsmijter goed nieuws voor v.v. Potetos.

Kijk ook vooral op onze socials: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠@groningse.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠
⁠⁠⁠⁠⁠⁠@marlot.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠en ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠@groningergidsenteam⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠
Geproduceerd door ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Kudo Media⁠⁠

In deze aflevering van Groningse Geschiedenis gaan Marlot en Titus de provinciegrens over. Met de trein, met stroopwafels op zak en met een licht gedempte stem reizen ze naar Leeuwarden voor de tentoonstelling Redbad, de legendarische koning in het Fries Museum. Redbad heerste rond het jaar 700 over Frisia, een Fries koninkrijk dat zich langs de hele Noordzeekust uitstrekte, van Zeeland tot Denemarken, en dus ook over het huidige Groningen.

Wandelend door de zalen vertellen ze over de Friezen als zeevarend volk, de botsingen met de Franken van Pepijn en Karel Martel, de slag bij Dorestad, de Lex Frisionum met zijn boetes en gruwelijke straffen voor heiligschennis, en de handel in barnsteen en maalstenen die tot Scandinavië, Afrika en India reikte. Ze bekijken munten uit Wijk bij Duurstede, een tuniek en beenwikkels van een man uit het moeras, kinderschoenen uit een terp, een hondengraf en een zevende-eeuwse vrouw die in een uitgeholde boomstam werd begraven. Daartussen: een weegschaalspel dat vader en dochter niet snappen, en de vraag wie Redbad nu echt was — de koning die weigerde zich te laten dopen en het walhalla van zijn voorouders verkoos boven de christelijke hemel.

De tentoonstelling is te zien tot en met 7 februari 2027. Dikke aanrader.

Kijk ook vooral op onze socials: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠@groningse.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠
⁠⁠⁠⁠⁠⁠@marlot.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠en ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠@groningergidsenteam⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠
Geproduceerd door ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Kudo Media⁠⁠

In deze Tussentijds-aflevering van Groningse Geschiedenis kiezen Titus en Marlot weer ieder twee onderwerpen die hen de afgelopen weken opvielen, met vijf minuten per onderwerp (en de eeuwige hoop dat ze daar deze keer binnen blijven). Titus begint hoog in de lucht: het Groningse bedrijf Sieling, ooit begonnen als glazenwasser met een handkar, heeft de eerste waterstofhoogwerker ter wereld, wat de herinnering oproept aan de dag dat vader en dochter zelf boven de Martinikerk hingen. Daarna vertelt hij over de Helpman 1, het vliegtuig dat in 1911 in Groningen werd gebouwd en de lucht in ging, nog vóór Fokker, en dat nu wordt nagebouwd.

Marlot was in de depots van de Groninger Archieven, die in oktober tijdens de Maand van de Geschiedenis hun deuren openen rond het thema Lichaam en Geest: een cholerakaart van de stad, de eerste Groningse "ambulance", pestvoorschriften uit de zestiende eeuw en het dolhuis van het Sint Anthony Gasthuis. En ze raakte in de ban van Marie Kamphuis, de grande dame van het social casework die het maatschappelijk werk in Nederland professionaliseerde en na haar pensioen het woord voerde in de eerste feministisch-theologische kerkdienst. Als uitsmijter een stevige lans voor Frederique uit Haren, die astronaut wil worden.

Kijk ook vooral op onze socials: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠@groningse.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠
⁠⁠⁠⁠⁠⁠@marlot.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠en ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠@groningergidsenteam⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠
Geproduceerd door ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Kudo Media⁠⁠

In deze aflevering van Groningse Geschiedenis nemen Marlot en Titus live op vanuit het souterrain van Hotel Corps de Garde, met de middeleeuwse stadsmuur in de rug en publiek aan tafel. Het is Open Monumentendag en te gast is bouwkundig adviseur Anne Wieringa van Wieringa Bouwadvies, die met zijn bureau meer dan negentig molens in Groningen, Friesland en Drenthe onderhoudt en daarnaast zorgt voor monumenten als de Martinikerk, de Stadsschouwburg en het Goudkantoor.

Samen bespreken ze wat een monument eigenlijk is, hoe een gebouw die status krijgt en waarom we monumenten verplicht zijn aan de mensen die ze bouwden. Het gaat over trotseerloodjes en de dwerggalerij van de Martinitoren, een spoorrail als muuranker, tijdcapsules in torenbollen en onder de beelden van de Korenbeurs, de gerstpellerij van molen Eureka in Wetsinge, verduurzaming en versterking van erfgoed, Huis Cardinaal aan het Martinikerkhof, de kleuren van Groningse gevels en waarom het straatniveau in de stad vroeger lager lag. Met vragen uit de zaal en een laatste vraag: welk monument geeft jou het gevoel van thuiskomen?

Kijk ook vooral op onze socials: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠@groningse.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠
⁠⁠⁠⁠⁠⁠@marlot.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠en ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠@groningergidsenteam⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠
Geproduceerd door ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Kudo Media⁠⁠
Opgenomen in Hotel Corps de Garde

In deze aflevering van Tussentijds duiken Marlot en Niels Rutjes in verdwenen plekken van Groningen. Van winkels en cafés tot de Oosterparkwijk en de Willem Lodewijk Passage. Ook bespreken ze vier bijzondere Groningse vrouwen.

Besproken boeken:

• Plan Oost, Van grasland tot renovatiebuurt

• Vier vrouwen, Marlot Akkermans

Like ook vooral onze socials: ⁠@groningse.geschiedenis⁠

⁠@marlot.geschiedenis⁠

Geproduceerd door ⁠Kudo Media⁠

Marlot en Titus, geschiedenisdocente en stadsgids, dochter en vader, nemen je in deze aflevering mee naar de geschiedenis van de Groningse gezondheidszorg. Deze keer niet vanuit de studio, maar live voor publiek in het Martini Ziekenhuis, dat zijn 35-jarig bestaan viert. Aan tafel schuift ook een bijzondere gast aan: Annelieke Akkermans, moeder en echtgenote, die decennialang in het ziekenhuis werkte en de fusie van dichtbij meemaakte.

Je hoort over de tyfus- en malaria-epidemieën die de klokken van de Martinitoren dagenlang lieten luiden, over een christelijke naai- en breischool die uitgroeide tot het Diaconessenhuis, over de zusters die vanuit Tilburg naar Groningen werden gehaald voor het RKZ en over Huize Tavenier, waar 27.000 Groningers ter wereld kwamen. En natuurlijk over de fusie van 1991, het hoogwater waarbij een hele ziekenhuislocatie met verhuiswagens werd ontruimd en de dag dat koningin Beatrix het nieuwe gebouw opende.

Kijk ook vooral op onze socials: ⁠⁠⁠⁠@marlot.geschiedenis⁠ ⁠⁠⁠⁠ en @groningse.geschiedenis

Geproduceerd door ⁠⁠⁠⁠Kudo Media⁠

We hebben een bijzondere live special van Groningse Geschiedenis!

In deze aflevering nemen Marlot en Titus je mee naar 1672, het jaar waarin Groningen werd belegerd door Bommen Berend. We duiken in het verhaal achter het beleg, de verdediging van de stad en de gebeurtenissen die uiteindelijk leidden tot het Gronings Ontzet op 28 augustus, van de aanval op Bourtange en de onderwaterzetting van het land tot de kanonnen op de dwingers en de verdediging door Carl von Rabenhaupt. Ook hoor je fragmenten uit een fictief dagboek van een meisje dat het beleg van dichtbij meemaakt.

Deze opname is gemaakt tijdens de Beno Hofmanlezing op 26 augustus 2026 in de Doopsgezinde kerk in Groningen. Mede mogelijk gemaakt door de Volksuniversiteit Groningen en de Koninklijke Vereeniging voor Volksvermaken Groningen.

Een speciale aflevering over een gebeurtenis die Groningen 354 jaar later nog altijd op 28 augustus viert.

Kijk ook vooral op onze socials: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠@groningse.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠ @marlot.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Geproduceerd door ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Kudo Media⁠⁠

Interview - Hanneke Jagersma (Deel 2)

Kijk ook vooral op onze socials: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠@groningse.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠ @marlot.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Geproduceerd door ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Kudo Media⁠⁠

In deze bijzondere aflevering van Groningse Geschiedenis schuift Hanneke Jagersma aan voor een primeur: een uitgebreid tweeluik over haar leven en carrière. In dit eerste deel neemt Hanneke ons mee naar haar jeugd in Friesland en Drenthe, en vertelt ze hoe ze als bevlogen student in het roerige Groningen van de jaren '70 belandde. Marlot en Hanneke praten over haar tijd op de Sociale Academie, het opkomende activisme en haar strijd tegen de economische achterstelling van de provincie Groningen. Ze blikt terug op de historische Volkscongressen rondom de oneerlijke verdeling van de gasbaten, haar introductie bij de CPN en haar pionierswerk in de ouderenzorg in Oost-Groningen. Een aflevering vol idealisme, emancipatie en de roep om rechtvaardigheid.

Kijk ook vooral op onze socials: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠@groningse.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠ @marlot.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Geproduceerd door ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Kudo Media⁠⁠

.In deze aflevering van Tussentijds schuift aardrijkskundedocent Duco Spakman opnieuw aan. Samen met Marlot praat hij over de bijzondere landschappen van Noord Nederland en de verhalen die daarin verborgen liggen. Van mysterieuze pingo's en eeuwenoude wierden tot de vraag waarom er veel meer terpen en wierden blijken te zijn dan lange tijd werd gedacht.

Marlot neemt je vervolgens mee omhoog langs de buitenkant van de Martinikerk, waar ze een uniek kijkje kreeg tijdens de restauratie van de beroemde kerk. Vanuit een hoogwerker ontdekt ze de geschiedenis die letterlijk in de muren verborgen zit en vertelt ze waarom de restauratie van de gouden kroon zo belangrijk is.

Tot slot duiken Marlot en Duco in de wereld van hiphop. Ze praten over de tentoonstelling 'Hiphop is...' in het Groninger Museum, de culturele betekenis van hiphop en waarom Groningen dankzij artiesten als Kraantje Pappie een eigen plek heeft binnen die cultuur. Een aflevering vol landschap, erfgoed, muziek en nieuwe perspectieven op Groningen.

Kijk ook vooral op onze socials: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠

@groningse.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠ @marlot.geschiedenis⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Geproduceerd door ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Kudo Media⁠⁠