Merhabalar,

Dünya üzerinde tüm

hekimlerin olduğu gibi acil tıp hekimlerinin de steteskopu haline gelen  ve acil servis hayatında oldukça farklı ve

geniş bir kullanım alanına sahip olan ultrasonografinin havayolu yönetimi ile

ilgili kullanım alanlarını sizlere bu yazıda özetlemeye çalışacağım.

İyi okumalar...

Hepimiz acillerimizde kritik hasta yönetimimiz sırasında havayolunun değerlendirilmesi için oldukça yetersiz zamana ve kötü hasta dinamiklerine sahibiz. Kalıcı havayolunun tanımlanırken ''vokal kordlar altında bir balon şişirilmesi'' olarak ifade edilmesi de göz önüne alındığında endotrakeal entübasyon ve cerrahi havayolu yöntemleri daha kesin ve kalıcı çözümler olarak karşımıza çıkmakta. Literatüre bakıldığında acil havayolu yönetimi gerektiren vakaların yaklaşık %10' unun zorlu entübasyon olarak tanımlandığını görmekteyiz.​1​

Acil hastanın elektif hastalardan farklı olarak hemodinamik anlamdaki hazırsızlığı ve yetersiz oksijen rezervi acil hava yolu yönetimi sırasında bizlere özefageal entübasyon, ana bronş entübasyonu, hipotansiyon, kardiyak arrest olarak dönmekte ve bu da hastalarımız için yüksek morbidite ve mortalite ile sonuçlanmaktadır.

Sonografik ölçümler zor havayoluna sahip hastaların prosedürel sedasyon veya endotrakeal entübasyon öncesinde yardımcı olabilmektedir. Aynı zamanda ultrason, end tidal karbondioksit ölçümünün güvenli olamayacağı, kardiyak arrest gibi durumlarda endotrakeal tüp yerinin doğru yerleşimi konusunda bilgi verebilir. Trakeal entübasyon doğrulandıktan sonra, ultrason  uygun endotrakeal tüp derinliğini doğrulamak için kullanılabilir. Olası entübasyon başarısızlığı ve yardımcı diğer havayolu yöntemlerinin yetersizliği durumunda ''CICO- Can not Intubate, Can not Oxygenate'' senaryosu söz konusu olduğunda, krikotiroidotomi için krikotiroid membranın yerinin belirlenmesi konusunda ultrason bize yardımcı olabilir.

Havayolunun Değerlendirilmesi

Hepimiz hastalarımızın havayolu değerlendirmelerini yatak başlarında ilk olarak LEMON kriterleri ve Mallampati skorlama sistemleri ile yapmaktayız. Bu uygulamalara acil hasta uyumunun oldukça zor olması ve özellikle obez hastalarda bu kuralların daha kötü tanısal doğruluğa sahip olması ​2​kullanılabilirliklerini azaltmakta. ''POCUS - Point of Care Ulltrasound- hedefe yönelik ultrason'' bu anlamda bizlere yardımcı olmaktadır.

''Artan yumuşak doku derinliği, daha zorlu entübasyon ile ilişkilendirilmiştir.''

Yapılan bir çalışmada cilt ve vokal korlar (2.8 cm - 1.75 cm) arasındaki ve ciltle suprasternal çentik arasındaki (3.3 cm - 2.7 cm)  mesafelerin zorlu entübasyonu yüksek oranda öngördükleri gösterilmiştir. ​3​

Yapılan başka bir çalışmada cilt ile tirohyoid membran arasındaki (3.5 cm - 2.4 cm) mesafenin zorlu entübasyon için prediktif değere sahip olduğu ortaya konmuş ve zorlu entübasyonun tespiti için  >2.8 cm' lik bir eşik değerinin kullanılması önerilmiştir.​4​ Ayrıca cilt ile epiglot arasındaki mesafe zorlu balon valf mask ventilasyonunu öngörebilmektedir.​5​

POCUS, epiglotit veya epiglotal genişleme düşünülen hastaların değerlendirilmesi için de kullanılabilir.​6​​7​POCUS,aynı zamanda subglotik stenozu ve uygun endotrakeal tüp çapının tahmin edilmesi için kullanılabilmektedir. Subglotik stenoz, krikoid kartilajın  iç çapının ölçülmesi ve aşağı doğru en küçük alanın tespiti için takip edilmesi yolu ile değerlendirilebilir. Yapılan çalışmalar POCUS' un havayolu boyutunun ölçününde BT ve MRG ile kıyaslandığında oldukça  başarılı olduğunu göstermiştir. ​8,9​

Pediatrik hastalar arasında  POCUS endotrakeal tüp için geleneksel yaşı temel alan ''(yaş...