Hendaiako eta Sarako elizen kanpoaldean dauden bi gurutzeren nondik norakoak ekarri dizkigu Joseba Aurkenerenak. Fulcanelli idazle hermetikoa izan zen nolabait sua piztu zuena, hau da, Hendaiako gurutzearen misterio isila lehen aldiz aditzera eman zuena. Liburu eta artikulu bat baino gehiago atera ziren gurutze hauei buruz. Hitler bera ere Hendaiara etorri zenean gurutzea ikustera joan omen zen.