Bert op de Kovvie

“Ik was gek op detectives” - Historicus Lammert Doedens


Listen Later

In het Universiteitsmuseum van Groningen blijft historicus Lammert Doedens even staan in de Aletta Jacobs-kamer. Achter glas liggen medische instrumenten en documenten van de eerste vrouwelijke student van Nederland. Doedens wijst naar een vitrine en begint te vertellen.

Samen met presentator Bert Noteboom loopt hij door het museum. Onderweg vertelt Doedens moeiteloos over Groningse Nobelprijswinnaars, historische anekdotes en vergeten verhalen. Geschiedenis lijkt bij hem nooit ver weg.

“Mijn wieg stond in Heiligerlee, naast het standbeeld van Graaf Adolf.”

Thuis draaide het leven vooral om werk en politiek. Zijn vader was fabrieksarbeider en actief voor de Partij van de Arbeid in de gemeenteraad. Soms stond er onverwacht iemand aan de deur met een probleem. “Dan ging de bel en deed ik open. Dan zeiden ze: ‘Moi Lammert, is dien pa d’r ook? Hai mout wat veur mie doen.’”

Zijn liefde voor geschiedenis ontstond op school. In groep vijf nam hij de geschiedenisboekjes van de onderwijzer mee naar huis. “Dat was een hele kast vol boeken. Die las ik allemaal.”

Op de MAVO ontmoette hij een docent die diepe indruk maakte. “Mijn grote voorbeeld was meneer Van der Berg. Hij ging op basis van gelijkwaardigheid met ons om.”

Toen Doedens hem tijdens de les corrigeerde, reageerde de leraar onverwacht. “Hij zei: ‘Dat ga ik vanavond opzoeken.’” De volgende dag kwam de docent naar hem toe. “Hij zei: ‘Je had gelijk.’”

Niet lang daarna besloot Doedens geschiedenis te gaan studeren.

Toen plannen ontstonden voor een museum over de Slag bij Heiligerlee, werd Doedens gevraagd mee te denken. Tijdens zijn onderzoek stuitte hij op een opvallend raadsel: niemand wist waar Graaf Adolf van Nassau begraven lag.

“Het probleem was eigenlijk,” zegt Doedens droog, “dat het niemand interesseerde.”

Zestien jaar later begon de zoektocht opnieuw. Onderzoekers vonden resten van een oude kerk met graven en botmateriaal. Twee jaar lang werd geprobeerd via DNA vast te stellen of het om Adolf van Nassau ging. “Maar het was geen match.”

Inmiddels denkt Doedens dat Adolf misschien begraven ligt in het Oost-Friese plaatsje Norden. “Dat gaan we volgend jaar onderzoeken.”

Als kind ging Doedens naar de zondagsschool en kreeg hij van zijn oma een kinderbijbel. Later verwaterde dat geloof, tot een persoonlijke crisis in 2016. “Het voelde alsof ik aan een draadje weer naar de kerk werd getrokken.”

Niet lang daarna kreeg hij een hersenbloeding. Toen hij uit het ziekenhuis kwam, voelde hij vooral dankbaarheid. “Ik heb de Here bedankt dat Hij mij het leven heeft teruggegeven.”

“Een historicus heeft geen bewijs nodig om christen te zijn,” zegt hij. “We hebben de nalatenschap van Jezus in het Nieuwe Testament.”

“In de geschiedenis verdwijnen wel vaker graven,” zegt hij. “We weten ook niet waar koning David ligt. Alexander de Grote is spoorloos. Dzjengis Khan waarschijnlijk ook.”

Voor Lammert Doedens is dat geen frustratie.

Het is een uitnodiging om verder te zoeken.


  • 00:00 Introductie
  • 00:44 Rondleiding
  • 04:27 Wieg naast standbeeld graaf Adolf
  • 05:34 De start van een interesse
  • 09:42 De ouders van Lammert
  • 14:26 Haat en verraad met Nederlanders en Duitsers
  • 19:47 Verschillende soorten historie
  • 21:55 Kanonskogel uit de achtertuin
  • 24:32 De slag bij Heiligerlee
  • 24:51 Groningen en de Spaanse overheersing
  • 25:57 Waar is graaf Adolf begraven?
  • 31:30 Het geloof
  • 33:00 Historische bewijzen nodig om te geloven?

Welkom bie Bert op de Kovvie! Bert reist het Groningerland door, op zoek naar het geloof in Groningen. Onder het genot van ‘n kopje kovvie, delen bekende en minder bekende Grunnegers, hun levensverhalen en inzichten met hem. Reis je mee?Volg Bert op de Kovvie op sociale media!

  • 📸 Instagram - https://www.instagram.com/bertopdekovvie/
  • 💻 Facebook - https://www.facebook.com/bertopdekovvie
  • 📲 TikTok - https://www.tiktok.com/@bertopdekovvie
...more
View all episodesView all episodes
Download on the App Store

Bert op de KovvieBy Bert op de Kovvie