Kennis & Co

Kennis & Co

By NPO Luister / NOS / NTRScienceNaturePhysics
Download on the App Store

Kennis & Co episodes

  • #34 - Ons jaaroverzicht en wat te denken van die razend populaire afvalmiddelen?

    Zijn de afvalmiddelen die overal in de media opdoken, zogeheten GLP-1 agonisten zoals Ozempic en Wegovy echt zo revolutionair? Vakblad Science heeft deze middelen in elk geval bestempeld tot doorbraak van het jaar. Obesitas-hoogleraar Liesbeth van Rossum van het Erasmus MC in Rotterdam plaatst de opkomst van deze middelen in perspectief. Verder bespreken Josta, Rob, Bouwe, Jop én Stijn hun belangrijkste wetenschapsnieuws van het jaar, met onder meer: grote stappen in de neurotechnologie, het kweken van embryo's, nieuwe inzichten (in de maak) over ons heelal en de alomtegenwoordigheid van AI. 

    Bronnen: 
     
    AI nieuwszender opgericht 
    https://eu.usatoday.com/story/tech/news/2023/12/14/channel-1-ai-news/71925360007/ 

    Discussie over ontwikkelingen rond embryo's
    https://www.nature.com/articles/d41586-023-01992-0 
     
    Nature: belangrijke ontwikkelingen in het bestuderen van embryo's  
    https://www.nature.com/articles/s41592-023-02134-0 
     
    Implantaat in ruggemerg laat Parkinsonpatiënt weer lopen zonder te vallen: 
    https://www.nature.com/articles/d41586-023-03452-1 
    Verlamde man loopt weer dankzij implantaat: 
    https://www.theguardian.com/global/video/2023/may/24/paralysed-man-able-to-stand-and-walk-using-implant-that-reads-brain-waves-video 
     
     GLP-1 agonisten grootste doorbraak van 2023 volgens Science Magazine 
    https://www.science.org/content/article/breakthrough-of-the-year-2023 
     
    EMA vraagt fabrikanten om gegevens over zelfbeschadiging gebruikers GLP-1 agonisten: https://www.bmj.com/content/383/bmj.p2906.full 
      
    Wetenschappelijke doorbraken worden steeds minder groot: 
    https://www.nature.com/articles/s41586-022-05543-x 
     
    Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS   
    Host: Jop de Vrieze  
     Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze en Stijn Goossens 
     Techniek: Jop de Vrieze, Stijn Goossens 
     Eindredactie: Gerda Bosman     
    Vragen? Mail de redactie: [email protected]   
    Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief
     
     

    29 min
  • #33 - Met een heliumballon op zoek naar de geheimen van sterrenstof

    Volgende week laat de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie een ballon op boven de Zuidpool: GUSTO. En niet zomaar een: een uitzonderlijk grote ballon gevuld met helium die gaat opstijgen tot in de stratosfeer. Eronder hangt een telescoop met ook enkele Nederlandse onderdelen. Die telescoop gaat metingen verrichten aan het stof en gas tussen de sterren - het interstellaire medium. Wat is dat en wat valt daarover te leren? Jop de Vrieze en Rob Ramaker vragen het Floris van der Tak, hoogleraar sub-millimeter sterrenkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen en onderzoeker bij het Nederlands Instituut voor ruimteonderzoek (SRON).

    Verder onder meer: verrassend bewijs voor het ineenstorten van de West-Antarctische ijskap 100.000 jaar geleden, babbelende ouders leiden tot brabbelende kinderen en een algoritme dat je kans op overlijden berekent.

    Bronnen:

    • Wetenschappelijke verklaring ster van Bethlehem:
      https://inews.co.uk/news/science/explained-science-behind-christmas-112819
    • Babbelende ouders krijgen brabbelender kinderen: https://www.science.org/content/article/kids-chattier-parents-are-more-talkative-may-have-bigger-vocabulary

    • Bewijs in het genoom van inktvissen voor ineenstorting West-Antarctische ijsplaat: https://www.science.org/content/article/lost-history-antarctica-revealed-octopus-dna

    • Saturnus' maan heeft basisingrediënten voor leven:
      https://www.nature.com/articles/s41550-023-02160-0
    • SRON-website over GUSTO-project:
      https://www.sron.nl/gusto/

    • Model voorspelt kans op overlijden:
      https://www.science.org/content/article/algorithm-could-predict-your-health-income-and-chance-premature-death
    • Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS 

      Host: Jop de Vrieze 
      Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze 
      Techniek: Jop de Vrieze, Stijn Goossens
      Eindredactie: Gerda Bosman    

      Vragen? Mail de redactie: [email protected]
       
      Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief

      20 min
    • #32 - Diepere laag in De Nachtwacht ontdekt

      Wetenschappers hebben een nooit eerder waargenomen loodlaag aan het licht gebracht in De Nachtwacht. Waarom smeerde Rembrandt het in godsnaam over het hele doek? Het Amsterdamse onderzoeksteam bestudeerde het schilderij met röntgenstraling en een deeltjesversneller, en kwamen zo tot verschillende nieuwe inzichten, waaronder de aanwezigheid van die  loodlaag. Lood, dat zit in lichte kleuren als loodwit, maar dat smeer je niet over het hele schilderij. Hoogleraar moleculaire spectroscopie Katrien Keune legt aan presentatoren Jop de Vrieze en Bouwe van Straten uit waarom ze denkt dat Rembrandt die laag nodig achtte. 
      Verder: een verklaring én mogelijke remedie voor ernstige zwangerschapsmisselijkheid, vonnis vernietigd van Australische moeder die twintig jaar vastzat omdat ze haar kinderen vermoord zou hebben, een eerste nieuwszender zonder nieuwslezers maar met AI en beschuldigde dino-onderzoeker vertoonde inderdaad wetenschappelijk wangegdrag.  
       
      Bronnen: 

      Oorzaak zwangerschapsmisselijkheid gevonden: https://www.science.org/content/article/sensitivity-fetusmade-hormone-may-drive-severe-pregnancy-sickness 
      Veroordeelde moeder na 20 jaar vrijgesproken dankzij DNA-bewijs 
      https://nos.nl/artikel/2501531-vonnis-vernietigd-australische-moeder-20-jaar-onterecht-vast-voor-kindermoorden 

      Artikel Wired over zaak Australische moeder: https://www.wired.com/story/kathleen-folbigg-sudden-infant-death-mystery/ 

      Operatie Nachtwacht:
      https://www.rijksmuseum.nl/nl/zien-en-doen/tentoonstellingen/operatie-nachtwacht

      Publicatie loodlaag De Nachtwacht: 
      www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adj9394 
       
      Dino-wetenschapper pleegde wetenschappelijk wangedrag:
      https://www.science.org/content/article/dino-extinction-researcher-committed-research-misconduct-not-fraud-university-report 

      Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS  
      Host: Jop de Vrieze 
      Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze 
      Techniek: Jop de Vrieze 
      Eindredactie: Gerda Bosman    
      Vragen? Mail de redactie: [email protected]  

      Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972 
       

      26 min
    • #31 - Waarom kernfusie nu wél een reële optie kan gaan worden

      Komt kernfusie nu dan echt in zicht? Het proces geldt al tientallen jaren als de heilige graal in de energie-opwekking: het levert geen CO2-uitstoot op, er is weinig ruimte voor nodig en er ontstaat geen kernafval. Maar de ontwikkeling van het rendabel maken van kernfusie op aarde gaat tergend langzaam. Tot nu, wellicht. Want de Amerikaanse regering gaat er vol op inzetten door allerlei bedrijven te gaan stimuleren. Die moeten volgens de ‘Musk-aanpak’ van proberen, falen en leren doorbraken gaan forceren. Niek Lopes Cardozo, hoogleraar wetenschap en technologie van kernfusie aan de TU Eindhoven, is door de nieuwe ontwikkelingen hoopvol gestemd. Wetenschapsjournalisten Jop de Vrieze en Bouwe van Straten bevragen hem. 
       
      Verder: wat je de echte leeftijd van jouw organen? Gestolen data bij dna-testbedrijf 23AndMe, soa's in de lift en mannetjesmuggen verleerden het prikken. 
       
      Bronnen: 

      Discussie over uitspraken voorzitter COP28:  
      https://www.theguardian.com/environment/live/2023/dec/04/cop28-backlash-after-president-claims-no-science-behind-fossil-fuel-phase-out 

      https://www.theguardian.com/environment/2023/dec/03/back-into-caves-cop28-president-dismisses-phase-out-of-fossil-fuels 

      Niet al je organen verouderen even snel: 
      https://www.nature.com/articles/d41586-023-03821-w 

      Data veel gebruikers gestolen 23AndMe 
      https://www.theverge.com/2023/12/4/23988050/23andme-hackers-accessed-user-data-confirmed 

      Toename soa’s in Europa: 
      https://www.ecdc.europa.eu/en/news-events/rising-rates-sexually-transmitted-infections-across-europe 

      Toename gonorroe in Nederland: 
      https://www.rivm.nl/nieuws/in-2023-meer-soa-consulten-stijging-gonorroe-zet-door 

      Zorgelijke situatie hiv in Europa: 
      https://www.who.int/europe/news/item/28-11-2023-no-time-to-waste-to-tackle-its-hiv-epidemic-the-european-region-must-urgently-increase-testing-and-address-persistent-stigma 

      Promotie Ralf Machenbach: 
      https://www.tue.nl/nieuws-en-evenementen/nieuwsoverzicht/29-11-2023-kernfusie-met-een-twist 

      Lancering van ruimtevaartuig X37B 
      https://www.space.com/spacex-x-37b-falcon-heavy-launch-final-preparations  

      Mannetjesmug verleerde het prikken: 
      https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(23)01448-3 

      Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS  
      Host: Jop de Vrieze 
      Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze 
      Techniek: Jop de Vrieze 
      Eindredactie: Gerda Bosman    
      Vragen? Mail de redactie: [email protected]   
      Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief
       

      25 min
    • #30 - Mieren in zombies veranderen... Hoe doet die schimmel dat toch?

      Een heel gespecialiseerde schimmel kan de hersenen van mieren infecteren en daardoor deze dieren veranderen in zombies - die doen wat hij wil. Hoe doet die schimmel dat en wat leert ons dat over de hersenen en diergedrag? Jop de Vrieze en Josta Bosma vragen het microbioloog Charissa de Bekker, dé wereldwijde expert op dit onderwerp. Ze kreeg een grote Europese onderzoeksbeurs om haar werk aan de Universiteit Utrecht voort te zetten.  
       
      Verder onder meer: wat kan de klimaatconferentie COP28 (nog meer) gaan opleveren? Nederlands onderzoek met bacteriedodende virussen, muggen die kikkers in de neus prikken en een ongewenst bij-effect van ruimtereizen.  
       
      Bronnen: 
      ERC Consolidator beurs voor Charissa de Bekker: 
      https://www.uu.nl/nieuws/erc-consolidator-grants-voor-zeven-utrechtse-onderzoekers 
      Klimaatconferentie COP28: 
      https://www.cop28.com/ 
      Eerste succes klimaatconferentie: schadefonds geopend: 
      https://nos.nl/collectie/13963/artikel/2499788-eerste-succes-op-klimaattop-akkoord-over-klimaatschadefonds 
      Experts: ‘faagonderzoek in Nederland niet mogelijk’ 
      https://www.umcutrecht.nl/nieuws/nederlands-onderzoek-faagtherapie-niet-mogelijk 
      Dokters van morgen over faagtherapie: 
       
      https://npo.nl/start/serie/dokters-van-morgen/seizoen-3/bacteriofagen_1/afspelen 
      Eerste Nederlandse fagenstudie: 
      https://nieuws.umcg.nl/w/umcg-onderzoek-bacteriofagen-gewichtsprothese-infectie 
       
      Mug bijt kikker in neus: 
      https://www.sciencenews.org/article/australian-mosquitoes-target-frog-nostrils-blood 
      Labwebsite Charissa de Bekker: 
      https://www.debekkerlab.com/home 
      Charissa de Bekker bij De Nacht van NTR: 
      https://www.nporadio1.nl/fragmenten/de-nacht-van/09d347cc-8a2a-4344-b910-e606b86ce1b5/2023-09-14-zombiemieren-horrorfilm-of-wetenschappelijk-onderzoek-in-gesprek-met-microbioloog-charissa-de-bekker-uu 
      Erectieproblemen bij ‘ruimtereizende’ ratten: 
      https://faseb.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1096/fj.202300506RR 
       
      Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS  
      Host: Jop de Vrieze 
      Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze 
      Techniek: Jop de Vrieze 
      Eindredactie: Gerda Bosman 
      Vragen? Mail de redactie: [email protected]  
      mailto:[email protected]   
      Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972  
       
       

      22 min
    • Bonusaflevering: rooibosthee roken en een krimpend geslacht door vapen?

      We vroegen jullie via Instagram in aanloop naar de podcastaflevering met longarts Wanda de Kanter je vragen over vapen in te sturen. Sommige kwamen al vanzelf aan bod in de podcast, hierbij enkele losse vragen en de antwoorden, over afkicken van vaping, rooibosthee als alternatief voor verhitte tabak en of je mannelijke geslachtsdeel kan krimpen van vapen.

      3 min
    • #29 - Van vervaarlijke vleermuispenis tot vapeverslaving

      Het ging de laatste tien jaar goed met het terugdringen van roken onder jongeren, maar toen was daar de opmars van de e-sigaret. Steeds meer jongeren ‘vapen’. De e-sigaret heeft een onschuldiger imago en lijkt ook minder schadelijk te zijn dan de ouderwetse sigaret en nieuw Amerikaans onderzoek suggereert dat het vapen het roken onder jongeren lijkt te vervangen. Jop de Vrieze en Bouwe van Straten bespreken het met longarts en antirook-activist Wanda de Kanter. Moeten we vapen zien als minder schadelijk alternatief voor roken, of moet de opmars van de e-sigaret gestopt worden?  
       
      Verder onder meer: Een superenergierijk deeltje, het koningsdrama bij OpenAI en een penis te groot om de daad mee te verrichten. 
       
       
      Bronnen: 

      Vleermuizen gebruiken hun enorme penis als arm 
      https://www.science.org/content/article/how-big-too-big-bat-s-enormous-penis-makes-penetration-impossible 

      en
      https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(23)01304-0 

      Koningsdrama bij OpenAI 
      https://www.economist.com/leaders/2023/11/22/the-fallout-from-the-weirdness-at-openai  

      en
      https://www.nytimes.com/2023/11/22/technology/openai-board-capitalists.html 

      Vapen lijkt roken te vervangen onder Amerikaanse jongeren 
      https://jamanetwork.com/journals/jamainternalmedicine/fullarticle/2811339  

      Gratis lespakket voor scholen over vapen: 
      https://vapenjouwkeuze.nl/ 

      Burgerinitiatief Nicotinee: https://nicotinee.nl/

      Campagne voor ouders Artsenslaanalarm

      https://artsenslaanalarm.nl/#

      Bad surgeon: Love under the knife 
      https://www.netflix.com/title/81607097  

      Superenergierijk deeltje:
      https://www.nature.com/articles/d41586-023-03677-0
       
      Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS  
      Host: Jop de Vrieze 
      Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze 
      Techniek: Jop de Vrieze 
      Eindredactie: Gerda Bosman 
      Vragen? Mail de redactie: [email protected]  
      mailto:[email protected]   
      Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972  
       

      25 min
    • #28 - Een struisvogel in je achtertuin en waarom de dino-uitsterving nog steeds mysterieus blijft

      Vrijwel alle deskundigen zijn het erover eens dat een asteroide-inslag de dino’s deed uitsterven, maar nog steeds is het mysterie niet helemaal opgelost. Hoe snel ging het en waarom overleefden sommige dino's wél, bijvoorbeeld? Paleontologen blijven zich erin vastbijten en soms zoeken ze daarin nogal de grenzen op. Dat ondervond ook Melanie During, de kleurrijke paleontologe die recent een populairwetenschappelijk boek publiceerde en geïntrigeerd blijft door die laatste lente van de dino's. Jop de Vrieze en Bouwe van Straten spreken met haar.  
       
      Verder: slimme genetische technieken om ziektes te genezen, dinotandafdrukken én leerachtige eieren en hoe de combi van koffie en alcohol misschien juist goed voor je nachtrust kan zijn.  
       
       
      Bronnen: 
      Tandafdrukken wijzen op etende dino’s: 
      https://peerj.com/articles/16327/ 

      Twee nieuwe pachycephalosauriërs ontdekt:
      https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/spp2.1535

      Eerste dino-eieren waren leer-achtig:
      https://phys.org/news/2023-11-fossil-discovery-dinosaur-egg-leathery.html
       
      Nieuwe genetische technieken  
      https://www.statnews.com/2023/11/16/u-k-approves-worlds-first-crispr-based-medicine/ 
      https://www.nature.com/articles/d41586-023-03543-z 
       
      Slaap, koffie en alcohol in beurshandelaren: 
      https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0291675 
       
      Populairwetenschappelijk boek Melanie During: 
      https://www.harpercollins.nl/9789402712797/de-laatste-lente-van-de-dinosauriers/ 

      During bij Nieuws & Co over de uitsterving in de lente: 
      https://www.nporadio1.nl/nieuws/wetenschap-techniek/fa6e39d0-f3cf-4a76-a05f-2dc28e0a8200/toen-de-dinosauriers-uitstierven-was-het-lente-het-seizoen-heeft-een-belangrijke-rol-gespeeld 

      Nature-publicatie During: 
      https://www.nature.com/articles/s41586-022-04446-1 
       
      Publicatie eind oktober 2023 rol stof bij uitsterving dino’s:  
      https://www.nature.com/articles/s41561-023-01290-4.epdf 
       
      Nieuwsartikel over publicatie stofwolken na de meteorietinslag:
      https://www.theguardian.com/science/2023/oct/30/dust-drove-dinosaurs-extinction-after-asteroid-impact-scientists-say 

      During beschuldigt vooraanstaande paleontoloog van wetenschapsfraude: 
      https://www.nrc.nl/nieuws/2022/12/07/nederlandse-paleontoloog-beschuldigt-amerikaanse-dino-onderzoeker-van-fraude-a4150713 
       
      NTR Focus-aflevering over kweekbloed: 
      https://ntr.nl/Focus/287/detail/Kweekbloed/VPWON_1344850 
       
      Teleurstellende resultaten Alzheimermedicijnstudies: 
      https://www.nejm.org/doi/10.1056/NEJMoa2304430 
       
      Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS  
      Host: Jop de Vrieze 
      Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze 
      Techniek: Jop de Vrieze 
      Eindredactie: Gerda Bosman 
      Vragen? Mail de redactie: [email protected] 
      Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972  
       

      30 min
    • #27 - Waarom we nieuwe politieke partijen moeten koesteren

      Voor nieuwe politieke partijen is het vaak moeilijk om zich staande te houden in het mediageweld van de verkiezingscampagnes. Maar ze dienen een belangrijk nut, blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam: ze zorgen voor de broodnodige vernieuwing van het politieke systeem en de onderwerpen waarmee politici zich bezighouden. Jop de Vrieze en Josta Bosma spreken erover met onderzoeker Rachid Azrout, die géén voorstander is van een hogere kiesdrempel.  
       
      Verder onder meer: een spectaculaire behandeling van een patiënt met vergevorderde Parkinson, op zoek naar dreigender taal over antibioticaresistentie en prachtige plaatjes geschoten door de ruimtetelescoop Euclid.  


      Bronnen: 
       
      Parkinsonpatiënt loopt weer dankzij apparaatje in ruggengraat:  
      https://www.nature.com/articles/s41591-023-02584-1 
       
      Eerste kleurenfoto’s van ruimtetelescoop Euclid scherpere beelden dan ooit 
      https://nos.nl/artikel/2497078-eerste-foto-s-van-esa-telescoop-euclid-zijn-scherper-en-mooier-dan-gehoopt 
       
      Hier zijn de foto’s van Euclid te zien:  
       https://www.instagram.com/reel/CzWWw8cIg1H/?igshid=MTNsYmY5bzlsMDlqaA==
       
      Terminologie antibioticaresistentie maakt weinig indruk: 
      https://www.nature.com/articles/s43856-023-00379-6#Sec11 
       
      Professioneel profiel Rachid Azrout: 
      https://www.uva.nl/en/profile/a/z/r.azrout/r.azrout.html 


      Onderzoekspublicatie berichtgeving over nieuwe politieke partijen: 
      https://journals.sagepub.com/doi/epub/10.1177/1464884920919311 
       
      Onderzoeksproject UvA aandacht voor nieuwe partijen: 
      https://www.newnewsproject.com/ 
       
      Stabiel geachten gletsjers Groenland smelten toch flink: 
      https://www.nature.com/articles/s41467-023-42198-2 
       
      Verkiezingsdebat wetenschap Nieuwspoort:
      https://www.nieuwspoort.nl/programma/verkiezingsdebat-kenniscoalitie-onderzoek-and-wetenschap/


      Hoger Onderwijs Verkiezingsdebat 14 november: 
      https://www.vereniginghogescholen.nl/actueel/actualiteiten/aankondiging-het-nationaal-hoger-onderwijsdebat-op-14-november-2023 
       
       Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS  
      Host: Jop de Vrieze 
      Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze 
      Techniek: Jop de Vrieze 
      Eindredactie: Gerda Bosman 
      Vragen? Mail de redactie: [email protected]  
      mailto:[email protected]   
      Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972  
       

      24 min
    • #26 - Wat een mysterieuze uitbraak in Ethiopië betekent voor de strijd tegen malaria

      In het voorjaar van 2022 gebeurde er iets vreemds in de Ethiopische stad Dire Dawa: de ene na de andere student werd ziek. Malaria leek het niet, tenminste: dat is wat de testuitslagen vertelden. Malaria duikt bovendien normaal zelden op in de stad en al helemaal niet tijdens het droge seizoen. Ethiopische en Nederlandse onderzoekers ontrafelden het mysterie en ontdekten wat ze al vreesden: een uit Azië afkomstige mug die maar heel weinig water nodig heeft bleek de verspreider van een moeilijk te detecteren malariaparasiet. Teun Bousema van de Radboud Universiteit, spreekt met Jop de Vrieze en Rob Ramaker over de resultaten van dit onderzoek. Wat betekent deze verontrustende ontwikkeling voor de bestrijding van malaria, die toch al stokte de laatste jaren?

      Verder onder meer: waarom boos worden nut heeft, een advies van de Gezondheidsraad om het langer doorkweken van embryo's in het lab toe te staan, een medicijn tegen supergonorroe en het inbeeldingsvermogen van ratten. 

      Bronnen: 
      Het onderzoek naar de mysterieuze uitbraak in Ethiopië 
      https://www.nature.com/articles/s41591-023-02641-9 

      Je kwaad maken helpt om je doelen te bereiken 
      https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2Fpspa0000350 
      Ratten hebben verbeeldingskracht:  
      https://nos.nl/artikel/2496439-baanbrekende-studie-ook-dieren-hebben-verbeeldingskracht 

      Advies van de gezondheidsraad over kweekembryo’s 
      https://www.gezondheidsraad.nl/actueel/nieuws/2023/10/31/onderzoeksgrens-in-embryowet-naar-28-dagen  
      https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuws-en-co/ba6576d4-cce2-49d4-8986-adcfed8ca8ab/2023-10-31-gezondheidsraad-wil-embryowet-verruimen  
       
      Voorstelling The Gaia Hypothesis donderdag 9 november: 
      https://www.visitarnhem.com/evenementen/3224279686/the-gaia-hypothesis 

      Profiel van James Lovelock door Jop de Vrieze 
      https://www.groene.nl/artikel/vader-van-moeder-aarde


      Kennis en Co wordt gemaakt door NTR Wetenschap en de NOS  
      Host: Jop de Vrieze 
      Redactie: Rob Ramaker, Josta Bosma, Bouwe van Straten en Jop de Vrieze 
      Techniek: Jop de Vrieze 
      Eindredactie: Gerda Bosman 
      Vragen? Mail de redactie: [email protected]  
      mailto:[email protected]   
      Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je hier op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972  
       

      23 min

    About Kennis & Co

    From the publisher's feed

    Hoe kwam wetenschap in het nieuws deze week, hoe werd het gebracht, en wat viel eraan op? En wat gebeurde er in de wetenschap dat níet in het nieuws kwam, maar toch de moeite waard is om te weten?