Kafka’nın sevdiğim bir lafı var: “Sizinle beyinlerimiz savaşsın isterdim bayım. Ama görüyorum ki siz silahsızsınız.”

Ve bu bölümün bu sözle hiçbir alakası yok. :)

Beyninin ihtiyacı olan şey bazen daha fazla düşünmek değil, daha fazla hareket etmektir. Peki hareket ettiğinde beyninde ne oluyor? Dikkatin, hafızan, ruh halin ve öğrenme becerin bundan nasıl etkileniyor?

Şimdi yayında.

Kaynaklar:

• Kirk I. Erickson ve ekibi, "Exercise training increases size of hippocampus and improves memory," PNAS, 2011.
• Dünya Sağlık Örgütü, Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour, 2020.
• Yu-Kai Chang ve ark., "Synthesizing the effects of acute exercise on cognitive function: A meta-review of 30 systematic reviews with meta-analyses," Psychological Bulletin, 151(2), 2025 (doi: 10.1037/bul0000460).

Hareketsizlik sadece spor yapmamak değildir. Gün içinde ne kadar uzun süre kıpırdamadan kaldığın da önemlidir.

Bu bölümde oturmanın, günlük hareketin ve küçük hareket molalarının bedenimiz üzerindeki etkilerini kurcalıyoruz.

Serinin devamı için takipte kal.

KomplE teorisi Podcast

Kaynaklar

• WHO, Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour, 2020
• Ekelund ve ark., The Lancet, 2016 — oturma, aktivite, mortalite (1M+ kişi).
• Ekelund ve ark., BMJ, 2019 — akselerometrik doğrulama.
• Wu ve ark., Int. J. Nursing Studies, 2023 — sedanter örüntüler meta-analizi.
• Buffey ve ark., Sports Medicine, 2022 — oturma molaları, glukoz/insülin.
• Gale ve ark., Obesity Reviews, 2026 — aktivite molaları, glukoz/insülin.
• Levine, J. A. — NEAT araştırmaları, Mayo Clinic.
• Bey & Hamilton, J. Physiology, 2003 — LPL ve hareketsizlik.

Sekiz saat uyuyorsun, hatta bazen on iki saat. Ama gözünü açtığında hala ‘ben niye bu kadar yorgunum’ diyorsun. Tanıdık geliyor mu?

Bu bölümde dinlenmenin sandığımızdan çok daha karmaşık bir şey olduğunu anlatıyorum. Uyku önemli, ama tek başına yeterli değil. Çünkü yorgunluk sadece bedenden gelmiyor. Bazen zihnimiz yoruluyor, bazen duygularımız, bazen de gün boyu insanlarla temas halinde olmaktan sosyal olarak tükeniyoruz.

Bu bölümde neler var?

— Uyumak ile dinlenmek neden aynı şey değil.
— Bedeninin gerçekten ne zaman harekete, ne zaman durmaya ihtiyacı olduğu.
— Duygusal emek kavramı. Gün boyu hissettiğin ile gösterdiğin arasındaki fark neden seni bu kadar yoruyor?
— Sosyal dinlenmenin herkeste neden farklı çalıştığı?

Enerji serimizin son bölümü. 

Kendine sor: Bugün gerçekten yorgun musun, yoksa sadece yanlış şekilde mi dinleniyorsun?

KomplE teorisi Podcast
Bölüm 37 — Dinlenme Sanatı: Neden Sadece Uyumak Yetmez?

🎧 Spotify / Apple Podcasts / YouTube

📩 Sorular, düşünceler için: https://www.instagram.com/gokay.erkaya/

#KomplEteorisi #dinlenme #enerjiyönetimi #podcast #kişiselgelişim

Hepimizde aynı laf: Zamanım yok!

Peki gerçekten zamanımız mı yok, yoksa enerjimizi yanlış yerlere mi harcıyoruz?

Belki de bize gereken günün 26 saat olması değil, biraz daha kullanılabilir enerjidir. Olamaz mı?

Bu bölümde zaman ve enerji arasındaki farkı kurcalıyorum. Gelin birlikte kurcalayalım. 

KomplE teorisi Podcast

Bölüöm 36/52: Enerji mi Zaman mı? Hangisi Kısıtlı?

Kaynaklar: 

• Jim Loehr & Tony Schwartz, Yüksek Performans Teknikleri (Sahaflarda bulunabilir)
• Brad Stulberg & Steve Magness, Zirve Performansı
• Gloria Mark, Dikkatin Anatomisi: Odaklanmayı ve Verimliliği Yeniden Keşfetmek
• Brad Aeon, Aïda Faber & Alexandra Panaccio, "Does Time Management Work? A Meta-Analysis" (PLOS ONE, 2021)

Sen tembel değilsin. Sadece yanlış saatte yaşıyor olabilirsin.

Vücudunda güneşe göre çalışan, milyonlarca yıllık bir saat var. Ve o saat, disiplininden çok daha fazlasını belirliyor.

Peki o iç saat çalışıyor?

Neden bazılarımızın sabah insanı bazılarımızın gece kuşu?

Ve pazartesileri neden bu kadar zorlanıyoruz?

Daha iyi yaşamak, bazen iradeyi zorlamak değil, zaten var olan bir sistemle uyumlu hareket etmekle ilgili.

#35 Sirkadiyen Ritim: Güneşe Göre Yaşamak

Kaynaklar:

• Russell Foster, Vücut Saati: Uykunuzu ve Yaşamınızı Değiştirecek Yeni Sirkadiyen Ritimler Bilimi
• Satchin Panda, Sirkadiyen Kod
• Till Roenneberg, Internal Time: Chronotypes, Social Jet Lag, and Why You're So Tired
• Till Roenneberg vd., "Social Jetlag and Obesity" (Current Biology, 2012)

Uyumak, günün duraklatılması mı? Bomboş bir mola mı?Uyurken gerçekten hiçbir şey yapmıyor muyuz?

Olur mu öyle şey? :) Sen hiçbir şey yapmıyorum sanırken, ertesi gün nasıl bir insan olacağın büyük ölçüde orada şekilleniyor.

• Matthew Walker, "Niçin Uyuruz? Yeni Uyku ve Rüya Bilimi"
• Maiken Nedergaard, "Sleep Drives Metabolite Clearance from the Adult Brain" (Science, 2013)
• Matthew Walker & Els van der Helm, "Overnight Therapy? The Role of Sleep in Emotional Brain Processing" (Psychological Bulletin, 2011)
• Uyku süresi önerisi. https://www.thensf.org/sleep-duration-recommendations/
• Sosyal Jetlag. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10204006/
  

Belki karakterin değil, pilin bitmiştir. 33. bölüm Biyolojik Donanım'da zihnin bedenden bağımsız çalışmadığını, ‘ben böyleyim’ dediğimiz şeylerin çoğu zaman geçici bir durumun etiketi olduğunu anlattım. Düşünce ve His eksenlerini kapatıp Eylem'e geçiyoruz.

Sanma Ki Busun, Belki De Yorgunsun…

Karşında biri varken onu mu görüyorsun? Yoksa onlar hakkında yazdığın hikâyeleri mi?

KomplE teorisi Podcast

Yeni bölüm yayında. Link profilde! 🙋🏻‍♂️

#32 Sosyal Zekâ: Karşındaki İnsan mı, Kafandaki Hikâye mi?

Okuma Önerisi: Sosyal Zekâ: İnsan İlişkilerinin Yeni Bilimi - Daniel Goleman

Duygular da hava durumu gibidir. Bir gün güneş açar. Bir gün fırtına çıkar. Ama gökyüzü hep sabit, o ordadır, değişmez. Biz çoğu zaman bulutları kendimiz sanıyoruz. Halbuki biz gökyüzüyüz. Duygular ise gelip geçen hava olayları.

O yüzden güçlü olmak, hiçbir şey hissetmemek değildir. Hissettiklerine rağmen yönünü seçebilmektir. Bunun için gerekli şeylerden bir de duygusal çevikliktir. Yeni bölüm yayında. 🎙️

Kaynaklar:

• Susan David – Duygusal Çeviklik (Kitap)
• Susan David – The Gift and Power of Emotional Courage (TEDWomen 2017)
• World Health Organization (WHO) – Depressive Disorder (Depression) Fact Sheet (2025)
• World Health Organization (WHO) – Mental Disorders Fact Sheet (2025)
  

Kötü hissettiğimizde neden hemen kendimizi düzeltmeye çalışıyoruz? Kötü hissetmenin nesi yanlış? Yetmiyormuş gibi, üstüne bir de böyle hissetmememiz gerektiğine inandırıldık.

Bazı duygular çözülmek istemez. Sadece görülmek ister.

Yeni bölüm yayında!

Kaynak Kitaplar:

• Mutluluk Tuzağı — Russ Harris
• Duygusal Çeviklik - Susan David