KOMUNIKAT WARZYWNICZY FARM SMART ALERT 23.04.2026
ZAGROŻENIE ŚMIETKĄ KAPUŚCIANĄ ORAZ PRZYMROZKAMI
Z komunikatu dowiesz się:
- gdzie występuje największe zagrożenie śmietką kapuścianą na podstawie modeli rozwojowych
- jaka była liczebność muchówek w monitoringu foto-pułapkowym w ostatnim tygodniu
- gdzie i z jaką intensywnością wystąpiły przymrozki na podstawie mokrego termometru
- jakie uszkodzenia mogą powodować przymrozki w uprawach warzyw
- jaka jest prognoza przymrozków na kolejne dni
GDZIE WYSTĄPIŁO ZAGROŻENIE ŚMIETKĄ KAPUŚCIANĄ
Mapa nr. 1 przedstawia zagrożenie śmietką kapuścianą w dniach 21-23.04.2026 r.
Mapa 1. Regiony, w których wystąpiło zagrożenie muchówkami śmietki, 21-23.04.2026 r.
Na podstawie modeli matematycznych rozwoju szkodnika oraz danych meteorologicznych określono poziom zagrożenia w poszczególnych regionach kraju.
Wysokie zagrożenie (czerwone punkty) wystąpiło głównie:
– pas centralny: od Wielkopolski przez Łódzkie po Mazowsze, okolice Poznania, Kalisza, Łodzi
– południowy zachód: Dolny Śląsk, okolice Wrocławia i Opola
– południe i południowy wschód: Śląsk, zachodnia Małopolska, Podkarpacie, okolice Rzeszowa i Przemyśla, gdzie warunki termiczne sprzyjały intensywnemu rozwojowi pierwszego pokolenia szkodnika
Średnie zagrożenie (żółte punkty) obserwowano:
– strefy przejściowe w centrum kraju, okolice Piotrkowa Trybunalskiego i Częstochowy
– Kujawy i część woj. kujawsko-pomorskiego
– południowa Małopolska i wschodnia Lubelszczyzna, gdzie rozwój szkodnika był nieco wolniejszy
Brak zagrożenia (zielone punkty) dotyczył głównie:
– północnej Polski, w tym Pomorza i części Warmii i Mazur
– lokalnie południowo-wschodnich krańców kraju
JAK WYGLĄDAŁA LICZEBNOŚC ODŁWIONYCH MUCHÓWEK ŚMIETKI NA PUŁAPKACH ZAPACHOWYCH W OSTATNIM TYGODNIIU
W ostatnim tygodniu zaobserwowano wyraźny wzrost aktywności śmietki kapuścianej we wszystkich monitorowanych lokalizacjach.
Najwyższą liczebność odnotowano m.in. w regionach:
– Kalisza i Sieradza: 113 szt.
– Łęczycy: 82 szt.
– Sochaczewa: 53 szt.
Wysokie odłowy w tych lokalizacjach były związane z utrzymującymi się wyższymi temperaturami powietrza oraz korzystnymi warunkami wilgotnościowymi, które przyspieszyły wylot muchówek.
Nieco niższe, ale nadal istotne liczebności odnotowano w:
– Małopolsce, rejon Igołomii i Charsznicy: 7–36 szt.
– Poznaniu: 30 szt.
– na Kujawach: 10 szt.
ZAGROŻENIE PRZYMROZKAMI NA BAZIE MOKREGO TERMOMETRU
Czym jest temperatura mokrego termometru?
Jest to temperatura, do której schładza się powierzchnia roślin na skutek parowania wody. W praktyce lepiej niż temperatura powietrza pokazuje moment, w którym zaczyna dochodzić do zamarzania tkanek roślinnych.
GDZIE WYSTĄPIŁY PRZYMROZKI
Na podstawie danych temperatury mokrego termometru w ciągu ostatnich 2 dni obserwowano wysokie ryzyko wystąpienia przymrozków na znacznym obszarze kraju.
Mapa nr. 2 przedstawia obszary, na których wystąpiły przymrozki.
Mapa 2. Regiony, gdzie wystąpiły przymrozki na podstawie mokrego termometru w dniach 21 i 22 kwietnia
Najsilniejsze przymrozki (poniżej -2,5°C – bordowe punkty) wystąpiły głównie:
– w centralnej i wschodniej Polsce – szczególnie w rejonie Mazowsza (okolice Warszawy), Lubelszczyzny oraz części Podlasia
– w południowo-zachodniej Polsce – Dolny Śląsk i okolice Opola
– lokalnie także w Wielkopolsce i na Kujawach
Umiarkowane przymrozki (-1°C do -2,5°C) – różowe punkty):
– bardzo licznie w pasie centralnym kraju – od Wielkopolski przez Łódzkie po Mazowsze
– także w południowej Polsce (Śląsk, Małopolska) oraz częściowo na wschodzie
Słabe przymrozki (0°C do -1°C – żółte punkty):
– rozproszone w całym kraju, ale szczególnie widoczne w centrum i na południu
– częściej pojawiały się na obrzeżach obszarów z silniejszymi przymrozkami
Brak przymrozków (>0°C – zielone punkty):
– głównie w południowej Polsce, zwłaszcza w rejonach podgórskich (Podkarpacie, Małopolska)
– lokalnie także na południu Śląska
WPŁYW PRZYMROZKÓW NA WARZYWA
Warto podkreślić, że temperatura mokrego termometru bardzo dobrze odzwierciedla rzeczywiste ryzyko uszkodzeń roślin, ponieważ uwzględnia wpływ wilgotności powietrza i procesów wychładzania.
Najbardziej narażone są obecnie młode rośliny, szczególnie świeżo wysadzona rozsada warzyw kapustnych, takich jak kapusta głowiasta, kalafior czy brokuł. W przypadku słabych przymrozków (0 do -1°C) mogą pojawić się pierwsze objawy stresu, takie jak przejściowe więdnięcie, zahamowanie wzrostu oraz lekkie uszkodzenia blaszek liściowych. Przy umiarkowanych przymrozkach (-1 do -2,5°C) obserwuje się już wyraźniejsze uszkodzenia, obejmujące nekrozy liści, uszkodzenia stożków wzrostu oraz pogorszenie przyjmowania się rozsady.
Największe zagrożenie stanowią jednak przymrozki poniżej -2,5°C, które mogą prowadzić do poważnych strat. W takich warunkach dochodzi do uszkodzeń tkanek przewodzących, zamierania stożków wzrostu, a nawet całkowitego wypadania roślin. Szczególnie wrażliwe są młode rośliny o słabo rozwiniętym systemie korzeniowym, które nie zdążyły się jeszcze dobrze ukorzenić po wysadzeniu.
Podobne ryzyko dotyczy młodych roślin cebuli, czosnku, gdzie przymrozki mogą powodować uszkodzenia liści, ich wodnistość, a w konsekwencji ograniczenie dalszego wzrost. W przypadku świeżo wschodzących siewek marchwi i pietruszki nawet krótkotrwałe spadki temperatury poniżej -2°C mogą prowadzić do uszkodzenia liścieni i zahamowania rozwoju, a przy silniejszych przymrozkach do częściowego lub całkowitego wypadania wschodów.
Na przymrozki w obecnym terminie narażone są również inne warzywa, szczególnie burak ćwikłowy w fazie wschodów czy wczesne nasadzenia ziemniaka. W przypadku bardzo wczesnych siewów ryzyko dotyczy także fasoli i kukurydzy cukrowej.
PROGNOZA PRZYMROZKÓW NA 24 I 25 KWIETNIA
W kolejnych dniach obserwowany będzie wyraźny wzrost temperatur, co ograniczy ryzyko przymrozków na większości obszaru kraju.
Mapa 3. Prognoza wystąpienia przymrozków w dniach 24 i 25 kwietnia
Brak przymrozków (zielone punkty) obejmują zdecydowaną większość kraju.
Umiarkowane przymrozki (-1°C do -2,5°C – różowe punkty) mogą wystąpić lokalnie:
– w północno-wschodniej Polsce, szczególnie w rejonie Podlasia
– miejscami na wschodnich krańcach Lubelszczyzny
Słabe przymrozki (0°C do -1°C – żółte punkty):
– lokalnie w północno-wschodniej Polsce, Warmia i Mazury, Podlasie
– punktowo w obniżeniach terenu centralnej Polski
Dane prezentowane w komunikacie pochodzą z ponad 200 stacji meteorologicznych oraz automatycznych foto-pułapek na szkodniki. System Farm Smart Alert przetwarza dane i oblicza ryzyko wystąpienia zagrożeń na podstawie danych pogodowych, wyników bieżącego monitoringu szkodników w pułapkach oraz opracowanych modeli matematycznych dla ich rozwoju.
Osoby zainteresowane otrzymywaniem bieżących komunikatów w swoich regionach zapraszamy na stronę farmsmart.pl
Opracowane przez Zespół Farm Smart Alert
