Elektif cerrahiler dışındaki acil hava yolu yönetimi, hasta için önemli riskler oluştururken hekim için de zorlu bir süreçtir. Kritik hastada temeldeki akut patolojiye bağlı olarak entübasyon ilişkili yaşamı tehdit eden hemodinamik değişiklikler ve hava yolu ile ilgili komplikasyonlar olağandır. Acil tıp hekimlerinin tüm acil entübasyonların % 80’ini gerçekleştirdiği bilinmektedir ve unutulmamalıdır ki entübasyona eşlik edebilecek çeşitli komplikasyonların anlaşılması, bu yüksek riskli popülasyonda hava yolu yönetimini iyileştirmeye ve hasta güvenliğini artırmaya yönelik ilk adımdır.​1​ Literatüre baktığımızda acil endotrakeal entübasyon komplikasyonları olarak; hipotansiyon , bradikardi, yeni başlangıçlı disritmi, kardiyak arrest, hipoksemi, özefageal entübasyon, regürjitasyon ve aspirasyon, hava yolu yaralanması, ana bronş entübasyonu ve çoklu entübasyon girişimi tanımlanmıştır.​2​ Bu ilk yazıda hemodinamik komplikasyonlardan bahsedeceğim.

Hemodinamik Değişiklikler

Hipotansiyon

Acil durumda entübasyon sonrası hipotansiyon insidansı, hemodinamik değişikliklerin en yaygın olanıdır ve birçok faktöre bağlı olabilir. Pozitif basınçlı ventilasyon, PEEP, anestezi ajanlarından kaynaklanan vazodilatasyon​3​ ve miyokardiyal depresyon post-entübasyon hipotansiyona katkıda bulunabilir. Bu yanıt, altta yatan kardiyopulmoner bozukluk, asit-baz dengesizliği, sepsis, kanama, hipovolemi gibi durumlarla mücadele eden kritik hastalarda görülme sıklığı ve etkileri açısından önemlidir. Hipotansiyon, kısa bir süre için bile olsa, hasta mortalite ve morbiditesinde önemli bir faktör olarak öne sürülmüştür. Özellikle travma hastalarında ve nörolojik yaralanması olanlarda hastanede kalış süresinin uzaması ve kötü sonlanım, entübasyon sonrası hipotansiyon ile ilişkilendirilmiştir. Yine bir çalışmada entübasyon sonrası hipotansiyon, daha yüksek hastane içi mortalite ve daha uzun yoğun bakım yatışı ve hastanede kalış süresi ile ilişkili bulunmuştur.​4​ Literatüre baktığımızda acil entübasyon sonrası hipotansiyon oranı % 42’ye kadar çıkmaktadır. Acil entübasyona ihtiyaç duyan akut kardiyovasküler disfonksiyonlu hastalar (%54), pnömosepsis (%61) ve intraabdominal sepsisi (%73) olan hastalar entübasyon sonrası hipotansiyona eğilimlidir ve % 60'tan fazlası vazoaktif ajanlara ihtiyaç duyabilir.

Bradikardi

Bradikardiye neden olabilecek çeşitli klinik problemlere rağmen, esas olarak hipoksemi ve hava yolu manipülasyonu ile ilgili vagotonik etkiler ana faktörler olarak görünmektedir. Laringoskopi ve zor entübasyon sırasında hava yolu ile ilişkili komplikasyonların sayısı arttıkça bradikardi insidansı dramatik bir şekilde artar. B-bloker, digoksin, kalsiyum kanal blokörü ve amiodaron gibi SA veya AV noda etkisi olan ilaçları alan hastalarda acil hava yolu yönetiminde dikkatli olunmalıdır. Ancak çoğu zaman acil servis şartlarında hastaların komorbid durumları , kullandığı ilaçlar sorgulanamadan entübasyon gerektiren acil durumlar ile karşılaşılır. Bradikardiye, tipik olarak, genellikle agresif tedavi gerektiren, hipotansiyon eşlik eder. Acil entübasyonların % 1.5 ila % 3.5'inde meydana gelen bradikardi insidansı, hava yolu ile ilişkili spesifik komplikasyonlar (özefagus entübasyonu, hipoksemi, regürjitasyon ve aspirasyon, laringoskopla 3 veya daha fazla girişim) karşısında belirgin şekilde artmıştır. Bazı çalışmalarda vakaların % 90'ında kardiyak arrestten önce progresif bradikardi görülmüştür. ​5​ Hekim entübasyon sırasında veya sonrasında kalp hızında akut bir düşüşle karşılaşıldığında; tanınmayan özefagus entübasyonu, tansiyon pnömotoraks veya ana bronş entübasyonu dahil bradikardiye yol açabilecek tüm yaygın faktörleri gözden geçirmeli ve oksijen iletimini kontrol etme, hava yolunu destekleme,