We zijn bezig in een prekenserie aan de hand van het Bijbelboek Spreuken, getiteld “Leven moet je leren”. Zoals de kleine jongen op deze foto nog een heleboel moet leren om het leven goed door te komen. Twee weken geleden heeft Arjan afgetrapt met de introductie en vorige week sprak Marten Jan over het belang van de juiste vrienden kiezen. Laten we eens kijken wat deze kleine jongen vandaag gaat leren:

“Kijk naar de mieren, luiaard!”. De wijze les voor vandaag. Nou, laten we dat maar eens gaan doen dan.

Deze mieren wonen bij ons in de tuin, dus ik dacht, laat ik die kleine makkertjes eens bekijken. De uitgangstekst van vandaag staat in spreuken 6:6-11.

Spreuken 6:6-11 6Ga naar de mieren, luiaard, kijk hoe ze werken en word wijs. 7Hoewel er onder hen geen ​leider​ is, geen aanvoerder, geen ​koning, 8halen ze in de zomer voedsel binnen, leggen ze in de oogsttijd een voorraad aan. 9Hoe lang nog, luiaard, zal je blijven slapen, wanneer kom je uit ​bed? 10Nog even dan? Nog even slapen, nog een beetje rusten, een ogenblik nog blijven liggen? 11Armoede overvalt je als een struikrover, gebrek slaat je neer als een bandiet.

Nog even ter herinnering: Spreuken zijn algemene waarheden. In Nederland zeggen we: “Wie niet werkt zal niet eten”. Het betekent zoveel als “als je wat wilt bereiken zal je er moeite voor moeten doen”. Meerdere spreuken hebben deze betekenis. Bijvoorbeeld:

Spreuken 28:19 Wie zijn grond bewerkt zal brood in overvloed hebben, maar hij die waardeloze zaken najaagt zal armoede in overvloed hebben.

De in de spreuken beschreven oorzaak gevolg relatie geldt voor ieder mens, Christen of niet. Het zegt niets over of je gered bent uit je zondige natuur, of je naam geschreven staat in het boek van leven, of je in de hemel komt, of je je leven hebt overgegeven aan Jezus Christus. Het zijn observaties uit het dagelijks leven: Werk je? Dan krijg je eten. Ben je naïef, dan geloof je alles wat je wordt verteld, ben je verstandig, dan let je op elke stap.[i] Wijsheid resulteert in rijkdom, bij een idioot ziet men alleen maar idioterie.[ii] Ontzag voor de HEER is de bron van het leven, het hoedt je voor de strikken van de dood.[iii] Spreuken zetten duisternis tegenover licht, rijkdom tegenover armoede, wijsheid tegenover dwaasheid, leven tegenover dood.

Maar iedereen weet dat er geluksvogels zijn die niet werken en rijk zijn en ploeteraars die arm zijn. Spreuken beschrijven alomvattende, algemene waarheden. In zijn algemeenheid zijn bovengenoemde spreuken waar. En dan volgen de (vele) uitzonderingen. Je moet je pas druk maken om die uitzonderingen als je de algemene regel hebt geleerd.

Als je leeft volgens de uitzondering (misschien win ik de loterij wel, dan geldt deze algemene waarheid niet voor mij) en je solliciteert naar een regelrechte ramp. Als je Spreuken 28 verder leest vanaf vers 19, dan zie dat iemand die snel rijk wil worden zichzelf nog wel tegenkomt. Iemand die rijkdom najaagt heeft niet door dat hij arm zal eindigen. Een hebzuchtig mens genereert twist/ruzie om zich heen. Kortom, je wordt geadviseerd om rijkdom niet al te belangrijk te vinden.

Door de bank genomen is het gewoon zo dat als je je werk doet, je voldoende zult hebben.

Waar zijn onze kleine zesvoetige vriendjes mee bezig volge