LLEARN From The Past Podcast

In deze aflevering gaan Hanneke en Thijs in gesprek met Daan Krahmer, docent geschiedenis aan het Van Maerlantlyceum in Eindhoven, en Leon Miličević, student aan de lerarenopleiding geschiedenis van Fontys.                                                                 

Waarom is muziek in de geschiedenisles zo’n krachtig instrument? Hoe pak je dit als docent in de praktijk en stap voor stap aan? En wat zijn daarbij tips, aanraders en richtlijnen? Daan en Leon nemen ons mee in hun ervaringen en delen uiteraard ook veel mooie luistertips. Extra leuk: er komen ook nog twee speciale gasten aan het woord!

Shownotes:

- Watskeburt – muziek in de geschiedenisles: https://geschiedenisendidactiek.wp.hum.uu.nl/watskeburt-muziek-in-de-geschiedenisles-daan-krahmer-en-joost-van-oort/    

- Marcos Valle, Túnel Acústico: https://www.youtube.com/watch?v=94t3dJ3FdCY

- Sam Fender, Seventeen Going Under: https://www.youtube.com/watch?v=WAifgn2Cvo8&list=RDWAifgn2Cvo8&start_radio=1

- Sufjan Stevens, John Wayne Gacy Jr.: https://www.youtube.com/watch?v=ZWpvMm27WIM

- Genius: https://genius.com

- Daisy Fancourt, Art Cure

- Artikel Volkskrant: https://www.volkskrant.nl/kijkverder/2022/ons-koloniale-verleden/van-de-tambudrum-ging-een-gevaarlijke-kracht-uit-vonden-slavendrijvers~v546046/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

- Podcast Tussenuur: https://geschiedenisendidactiek.wp.hum.uu.nl/podcast-tussenuur/

In deze aflevering gaan Hanneke en Thijs in gesprek met Joyce van Os, docent geschiedenis en Duits aan het Maurick College in Vught, en Pieter Siwabessij, docent geschiedenis en maatschappijleer aan het Christelijk Lyceum in Apeldoorn.                                                                

Joyce en Pieter nemen ons mee in hun ervaring als docenten in regio’s met een grote Molukse gemeenschap. Hoe geef je onderwijs over het koloniale verleden vorm voor leerlingen met en zonder Molukse achtergrond? Waarom zijn herkenning en erkenning zo belangrijk als het gaat om deze geschiedenis? En hoe zouden docenten in heel Nederland dit aan kunnen pakken?

Shownotes:                                                                                                                                       

- Indisch Herinneringscentrum: https://www.indischherinneringscentrum.nl                                       

- Rapport commissie Bussemaker: https://www.rijksoverheid.nl/themas/overheid-en-democratie/tweede-wereldoorlog/collectieve-erkenning-indische-gemeenschap/commissie-versterking-kennis-geschiedenis-nederlands-indie                                                                                       

- Hans Straver, Wonder en Geweld: https://www.bibliotheek.nl/catalogus/titel.306263408.html/wonder-en-geweld/                                           

- Molukse Voetstappen: https://moluksevoetstappen.nl                                                                                   

- Kampong Lunetten: https://www.vughtsmuseum.nl/2023/04/03/groot-applaus-na-premiere-kampong-lunetten/.                                                                                                                                  

- Verloren Banden: https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/e/erfgoedparticipatie-faro/faro-in-de-praktijk/verloren-banden                                                                                                                    

- In Nederland Gebleven: https://historiek.net/in-nederland-gebleven-molukse-geschiedenis-1951-2025/178212/                                                                                                                            

- Foto’s excuusbrief premier Rutte: LinkedIn                                                                                    

- Website OnsLand: https://www.onsland.nl/ 

In deze aflevering gaan Hanneke en Thijs in gesprek met Tim Koetsier, docent geschiedenis aan de RSG Broklede in Breukelen, en Suzanne Lemkes, adviseur educatie en erfgoed bij het Regionaal Archief Noordwest Utrecht.

Wat is erfgoed? Waarom zou je het als docent geschiedenis inzetten in je lessen? En hoe ziet dit er in de praktijk uit? Tim en Suzanne nemen ons mee in deze en nog veel meer vragen over erfgoededucatie.

Shownotes:

In deze aflevering gaan Hanneke en Thijs opnieuw in gesprek met docent geschiedenis Jeske Weerheijm. In #7: Activistisch lesgeven vertelde Jeske al over haar visie op geschiedenisonderwijs en waarover ze haar leerlingen wil laten nadenken. Nu neemt ze ons mee in werkvormen waardoor leerlingen met elkaar in gesprek gaan. Hoe creëer je een betekenisvolle dialoog tussen en met leerlingen in de geschiedenisles en wat levert dit op?  

Shownotes:                                                                                                                                              

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Gerrit Zandbergen, Lerarenopleider geschiedenis aan de NHL Stenden Hogeschool & Kevin Klop, Docent geschiedenis bij het Globe College in Utrecht.

Aan bod komt een keur aan onderwerpen: Wat is digitale geletterdheid en waarom doet het ertoe bij geschiedenis? Hoe ziet het met digitale ongelijkheid en inclusiviteit? Welke rol speelt ethiek en identiteit in de digitale samenleving? En hoe ziet goed digitaal geschiedenisonderwijs eruit?

*****************

Shownotes:

- Lesmateriaal Kevin: https://geschiedenisendidactiek.wp.hum.uu.nl/

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Koos Sikkema, docent geschiedenis aan het CSG Wessel Gansfort in Groningen en initiatiefnemer van vgnkleio.nl/bronnen & Tim Huijgen: universitair docent en lerarenopleider geschiedenis bij de Rijksuniversiteit Groningen.

Aan bod komen de definitie en het belang van contextualiseren in het geschiedenisonderwijs, hoe je er als leerling en docent mee aan de slag kunt gaan en ideeën voor de didactische praktijk.

*****************

Shownotes: 

- Bronnendatabase VGN Kleio: https://vgn.nl/bronnen

- Lesvoorbeelden VGN Kleio: https://vgn/nl/lessen

- Specification of Ignorance: https://www.hampshire.edu/sites/default/files/shared_files/Wineburg_main_1.pdf

- Schema historisch redeneren Carla van Boxtel: https://histoforum.net/2014/historischdenken.html

- Mysteriespel: https://geschiedenisendidactiek.wp.hum.uu.nl/lessen/mysteriespel-verzuiling/

- Leerlingmateriaal AR-project Groningen: Voorbeeld van AR-tour in Groningen is te vinden op De Grote Markt in WO2 - Wintor

- Dimensies-artikel: https://dimensies.nu/alsof-het-echt-is-gebeurd-daar-nr-8-mei-2024/

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met

Firien Dubben, Educatief concept- en leermiddelenontwikkelaar, projectleider leernetwerk burgerschap, uitgever bouwstenen geschiedenis, mede-initiatiefnemer en directeur Humanasium

& Saro Lozano Parra, Universitair Docent Burgerschap en Educatie bij de Universiteit Utrecht.

Aan bod komen o.a. de definitie en doelen van burgerschapsonderwijs, dilemma’s en kansen in het klaslokaal en praktische ideeën en didactische overwegingen voor geschiedenisdocenten.

*****************

Shownotes:

- Website Humanasium: https://humanasium.nl

- Aanvraagformulier met de verschillende mogelijkheden om het materiaal gratis te

- Onderzoek Wansink & Damhuis: https://maatschappijenpolitiek.nl/app/uploads/2025/01/MP.2206.damhuis.website.pdf

- Buitenhof - Cankaya & De Bruin: https://www.vpro.nl/buitenhof/lees/in-de-uitzending/2025/11-mei.html

- De drie doeldomeinen van Biesta: https://slo.nl/publish/pages/4507/essay-persoonsvorming-gert-biesta.pdf en https://youtu.be/CLcphZTGejc?si=xHlNuyetvGXrfHcT

- Sam Wineburg - Why Learn History?: https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/W/bo23022136.htmlhttps://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/W/bo23022136.html

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met docent geschiedenis Jeske Weerheijm.

Aan bod komen Jeske’s motivatie, dilemma’s en succesvoorbeelden bij activistisch lesgeven in de geschiedenisles en daarbuiten.

*****************

Shownotes: 

Beeldmateriaal om met leerlingen te bekijken en te bespreken:

Algemene tips om beeldmateriaal vandaan te halen:

Literatuurtips:

- Roman Krznaric, Geschiedenis voor morgen (Utrecht, 2024)

Historische voorbeelden van burgerlijke ongehoorzaamheid:

Een leuke oefening om te doen met leerlingen is nadenken over de concepten utopie en dystopie. Daar kun je allerlei leuke gesprekken over voeren en ze ook laten nadenken over hun eigen utopische samenleving: wat zou er dan moeten veranderen? (Het Vathorst had ooit een thema waarbij leerlingen een nieuwe planeet gingen bewonen en zij moesten dan allerlei keuzes maken over staatsinrichting enzo en dachten hier dan ook over na) Een bijpassende video (wel in het Engels): https://www.youtube.com/watch?v=wyHLLzmNje0&list=PLiqzr0fs0UMa4bAhkaoPJI2El8EjQ0aQ_&index=90 

Introtekst:

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Arjan Moree: docent geschiedenis en maatschappijleer bij Penta Jacob van Liesveldt in Hellevoetsluis, trainer en onderwijsadviseur bij Toetsrevolutie.

Aan bod komt het boek van Daniel Willingham dat Arjan onlangs vertaald heeft: Slimmer dan je Brein. Hij deelt daarbij theoretische inzichten en praktische tips voor iedereen die zich met onderwijs en leren bezighoudt.

*****************

Shownotes:

- Wees Slimmer Dan Je Brein winnen? Mail jouw motivatie om dit boek te willen lezen naar [email protected] en maak kans op een exemplaar!

- Meer info over Wees Slimmer Dan Je Brein? Zie: https://telos-uitgevers.nl/

Volgend schooljaar zijn Thijs Risselada en Hanneke Tuithof weer terug met een nieuw seizoen van LLEARN to the Past - de geschiedenisonderwijs-spin-off van de LLEARN Podcast. 

Dit tweede seizoen is vanaf augustus 2025 te beluisteren op het nieuwe podcastkanaal LLEARN from the Past!

Bijv. te vinden op Spotify: https://open.spotify.com/show/42YBlUp5B7gUVlFL5FvQDN