Homoscandic który staje się naturalną parabolą socjologiczną i kulturową do znanego w naszym kraju homosovieticus. Termin ten spopularyzował ksiądz profesor Józef Tischner, a oznacza typ mentalności ukształtowanej przez system totalitarny czyli, zależny od władzy, bierny, bezradny ogarnięty lękiem i wreszcie podległym wobec partii i wodza. Homo scandic reprezentuje styl skandynawski. Odwrotny.Przeciwległy. Wektorowy. Mentalność obywatela oczekuje od państwa opiekuńczości, wspierania, wolności i sprawczości jednostek. Wspólnotowość oparta na zaufaniu i poszanowaniu prawa. Równości obywatelskiej, równości szans, transparentności życia i dążenia do kompromisu.

Estończycy, których spotykam, żartują nawet, że sama nazwa ich kraju zobowiązuje. Estonia zaczyna się przecież od litery „E”. A „e” oznacza dziś wszystko, co cyfrowe: e-mail, e-commerce, e-government, E - stonia właśnie.

Jak co 2 tygodnie. Tym razem Estonia!

Estończycy, których spotykam, żartują nawet, że sama nazwa ich kraju zobowiązuje. Estonia zaczyna się przecież od litery „E”. A „e” oznacza dziś wszystko, co cyfrowe: e-mail, e-commerce, e-government, E - stonia właśnie.Jest w tym sporo autoironii, ale także zaskakująco dużo prawdy. Estonia jako pierwsze państwo w Europie umożliwiła lata temu obywatelom głosowanie przez Internet na szeroką skalę. Cyfryzacja administracji, usług publicznych, czy kontaktów z urzędami jest tutaj codziennością, a nie futurystyczną wizją.

Premiera: 5/08/2026

Oddalając się od centralnych Suków, wyczuwalny jest głębszy duch Maroka i jego pierwotnych korzeni. Atmosfera zmienia się, nabierając bardziej autentycznego charakteru. Ktoś z dumą przedstawia się jako nosiciel berberyjskiego pochodzenia. W dzisiejszym Marrakeszu, trudno jest jednoznacznie określić, kto ma autochtoniczne korzenie, bowiem historia ich przodków, wplątana w zawirowania kulturowe i polityczne, jest skomplikowana i  ciężko o bezsporność. Ile z ich tożsamości przetrwało mimo wielowiekowych przepływów kulturowych, regionalnych i ekonomicznych — od początku VIII wieku po europejską dominację na początku XX stulecia? I co to mówi o współczesnych Marokańczykach?

Jak co dwa tygodnie prezentujemy nowy odcinek podcastu „Łuskanie Świata”.Marrakesz z jego złożoną historią i kulturą, wciąż zaskakuje na każdym kroku. Każda interakcja, każdy zakątek, każda opowieść tworzy obraz miejsca, które jest jednocześnie tradycyjne i nowoczesne, otwarte i zamknięte. W tym mieście historia żyje w ludziach - w ich wnętrzach. Podobnie jak architektura Marrakeszu, jest introwertyczna. Surowa z zewnątrz, otoczona murami tajemniczości. Wnętrza podporządkowane są prywatności. Chronią przed upałem i hałasem ulicy, są niemal intymne.

Bałkany.

"Ilekroć próbuję sobie wyobrazić przyszłość mojej części kontynentu, przychodzą mi do głowy obrazy łagodnej, bezbolesnej zagłady: ma zniknąć to wszystko, z czego składały się te strony. Ma zniknąć bałagan, nieporządek, nieodpowiedzialność, niefrasobliwość, ma wyzionąć ducha perwersyjna miłość do przeklętej historii, ma zakończyć żywot skłonność do konfabulacji, pociąg do zmyślenia też ma umrzeć, a umiłowanie fikcji zastąpi wiara w raz na zawsze daną rzeczywistość. Jednym słowem, ma zginąć świat, który cierpliwie budowaliśmy, świat, którego istnienie było naszą największą zasługą i zwycięstwem, ponieważ był to świat wyjątkowy, niepowtarzalny i pozbawiony prototypów. Niewykluczone, że z „europejskiej" perspektywy ten świat wyglądał jak coś w rodzaju antyświata. Niemniej jednak to my go stworzyliśmy i do mistrzostwa doprowadziliśmy sztukę życia w jego dekoracjach i realiach."

Fado, Andrzej Stasiuk

Pomagaj w rozwoju: https://suppi.pl/luskanie-swiata

Jak co dwa tygodnie prezentujemy nowy odcinek podcastu „Łuskanie Świata”.

Bałkany to nie jeden region – to dziesiątki historii, kultur, religii i doświadczeń, które przez lata próbowano zamknąć w jednej państwowej idei. Dlaczego się nie udało? Być może właśnie dlatego, że każdy z tych narodów miał – i nadal ma – zbyt wiele własnej tożsamości, by stać się częścią trwałej całości.

Czy Jugosławia mogła przetrwać? Dlaczego jej wspomnienie wciąż budzi emocje? I czy mieszkańców Bałkanów naprawdę więcej dzieli, niż łączy?

Zapraszam do wysłuchania najnowszego odcinka podcastu „Łuskanie Świata” o regionie, którego nie da się zrozumieć, patrząc na niego przez jeden, wspólny pryzmat.

Premiera, już 8 lipca.

Do usłyszenia!

D.M.

Liść tabacum choć piękny, jest symbolem pułapki w którą wpadają miliony ludzi. Kubańczycy żyją z nałogiem obietnicy,  uzależniają się i nie mogą jej spełnić. Ten nałóg ogranicza osobistą wolność, i rezonuje na całe społeczeństwo, tworząc sieć zniewolenia z której ciężko się wydostać.

Jak co dwa tygodnie prezentujemy nowy odcinek podcastu „Łuskanie Świata”.

Tym razem zabiorę Was na magiczną wyspę – Kubę. Jeszcze niedawno przyciągała miliony turystów rocznie, zachwycając swoją historią, kulturą i niepowtarzalnym klimatem. Dziś jednak z roku na rok odwiedza ją coraz mniej osób.

Dlaczego tak się dzieje? Powodów jest wiele. O nich, a także o współczesnej Kubie, jej mieszkańcach i wyzwaniach, przed którymi stoi, opowiem w najnowszym odcinku podcastu „Łuskanie Świata”.

Zapraszam na premierę już 24 czerwca.

Do usłyszenia!
De eM

Wyczucie politycznych nastrojów Węgrów jest dla mnie niezwykle trudne. Na przestrzeni kilku lat, odkąd tu bywam, mam wrażenie, że ich azymut wciąż nie został jednoznacznie wyznaczony. A biorąc pod uwagę ich tysiącletnią historię – mam poczucie, że nie jest to wcale wyjątek od reguły. WXVI wieku węgierski wódz i poeta Miklós Zrinyi pisał, że jego naród znalazł się między „niemieckim kłamstwem” a „turecką trucizną”.