Tanımlama ve Epidemiyoloji

Migren, gerilim tipi ve küme tipi baş ağrıları ile birlikte birincil baş ağrısı sendromlarından biridir. Bu üç hastalık benzer patofizyolojik kökenden kaynaklanmaktadır. Hayatı tehdit edici olmayan baş ağrılarından acil servise en sık başvuru nedeni migrendir.

Orta veya yüksek şiddetli, 4-72 saate kadar sürebilen, genellikle tek taraflı, pulsatil karakterli, genellike fotofobi ve fonofobi ile birliktelik gösteren ve fiziksel aktivite ile artan baş ağrısı olarak tanımlanır. Migren; kronik ve episodik veya aurasız (sık görülen) ve auralı (klasik) migren olarak ikiye sınıflandırılabilir.

Kronik migren ayda en az 5 gün ve 3 ay boyunca devam eden baş ağrısı olarak tanımlanır. Bu hastalarının acil servis başvuruları çok sıktır.

Genellikle çocukluk çağında başlar ve 40 yaşında pik yapar ve sonrasında giderek azalır. Erkeklerde yaklaşık %5, kadınlarda  %15-17 civarında görülür.

Migren baş ağrısı karakteristik özellikleri.

Tanı

Tanı klinik olarak konur ve uyumlu hasta anamnezi, fizik muayene ve aşağıda anlatacağım tanı kriterleri ile birlikte karar verilir. Spesifik bir tanı testi yoktur.

Migren ile gerilim tipi baş ağrısının bir çok ortak noktası olmasına rağmen; bulantı, fotofobi, fonofobi ve fiziksel aktivite ile ağrının artışı gibi klinik özellikler migren düşündürür.

Tanı Kriterleri

Aurasız ve auralı migren için olmak üzere tanı kriterleri değişmektedir.​1​

* Aurasız Migren Tanı Kriterleri* A. B, C ve D kriterlerini sağlayan en az 5 atak öyküsünün olması* B. 4-72 saat süren baş ağrısı atakları * C. Ağrının tek taraflı olması, pulsatil olması, orta veya yüksek şiddetli olması, hastanın rutin fiziksel aktivistesini kısıtlayıcı nitelikte olması özelliklerinden en az ikisinin olması* D. Baş ağrısı ile birlikte; bulantı, kusma, fotofobi, fonofobiden en az birinin görülmesi* E. Tanı için daha uygun bir alternatif öntanı olmaması

* Auralı Migren Tanı Kriterleri* A. B ve C kriterlerini sağlayan en az 2 atak öyküsü* B. Aura semptomlarından bir veya daha fazlasının olması (görsel, duyusal, konuşma, motor, retinal)* C. Aşağıdaki 6 kriterden en az 3'ünün sağlanması* En az bir aura semptomunun 5dakikadan daha uzun sürmesi* İki veyda daha fazla semptomun görülmesi* Aura semptomlarının 5 ila 60 dakika arasında sürmesi* En az bir aura semptomu unilateral* En az bir pozitif görsel aura semptomunun olması (yanıp sönen ışık parlamaları şeklinde olan)* Auranın ile birlikte en az 1 saat süren baş ağrısının olması* D. Tanı için daha uygun bir alternatif öntanı olmaması

Görüntüleme

Baş ağrısı ile başvuran migren hastalarında rutin olarak santral görüntüleme gerekmemektedir. American Academy of Neurology'e göre; nörolojik muayenesinde patolojik bulgusu olması ve baş ağrısının atipik olması gibi durumlar haricinde görüntüleme gerekmemektedir.

Aşağıdaki klinik özelliklere sahip olan hastalarda nöro-görüntüleme düşünülmelidir:

* Hastanın ilk veya yaşadığı en kötü baş ağrısının olması* Ağrının frekansında, paterninde ve ciddiyetinde değişiklik olması* Yeni ve açıklanamayan nörolojik semptom olması* Baş ağrısının her zaman aynı tarafta olması* Baş ağrısının tedaviye yanıtsız olması* 50 yaşından sonra yeni başlayan baş ağrısının olması* Kanser veya HIV hastalarında baş ağrısı* Ateş, ense sertliği, papilödem, bilinç değişikliği, kişilik değişikliği gibi semptomların eşlik etmesi

Tedavi

Türk Nöroloji Derneği,