Bu bölüm çocuklar için satranç, ekran bağımlılığı ve rekabet üzerine.
Oğlumun satranç derslerini arka planda dinlerken fark ettim ki anlatılan şey satranç değildi. Taşların nasıl oynandığından çok, düşünmenin nasıl öğretildiğiyle ilgili bir şeydi.
Bu bölümde satranç eğitmeni Celâl Özbek'i konuk ettim. Felsefe eğitimi aldıktan ve bankacılık kariyerini bıraktıktan sonra geliştirdiği ders tasarımına "terapötik satranç" adını vermiş: felsefe, matematik, müzik ve satrancın aynı derste buluştuğu, satrancın amaç değil araç olduğu bir yöntem.
Ekran süresinin, dikkat dağınıklığının ve yapay zekânın konuşulduğu bir çağda çocuklara satranç ne sunabilir? Satranç dikkati ve odaklanmayı gerçekten geliştiriyor mu, yoksa bu da bir beklenti mi? Çocuğumuz satranca ilgi duyuyorsa ne yapmalıyız, turnuvalara girmeli mi? Yetenek mi belirleyici, çalışma mı?
Sohbet buradan satrancın Türkiye'deki hikâyesine ve süper güçlerin bu oyunla kurduğu ilişkiye de uzandı.
Bölümler
01:16 — Felsefeden satranca: yöntem nasıl doğdu
02:37 — "Terapötik satranç" ne demek
03:23 — Farklı mizaçtaki çocuklar: dikkat, sosyalleşme, üstün potansiyel
06:01 — Eğitim satrancı mı, sportif satranç mı
07:06 — Aile ve eğitmen hedefi birlikte nasıl belirler
09:24 — Türkiye'de satrancın öyküsü: İnönü, İstanbul Satranç Derneği, elit bir spor
10:58 — Karpov-Kasparov'dan Queen's Gambit'e
11:55 — Üç model: sponsorluk, devlet desteği, yönetsel tercih
13:50 — Yağız Kağan örneği: bir çocuk bu noktaya nasıl gelir
16:07 — Rusya, Çin ve satranç: neden devlet destekliyor
18:23 — Satranç ve yapay zeka: Deep Blue'dan bugüne
19:39 — Polgar kardeşler: bir deney başarılı oldu mu
20:42 — Yetenek mi çalışma mı: 10.000 saat tartışması
23:19 — Bobby Fischer ve "I hate chess"
24:15 — Fisher satrancı: ezberi kırmak
25:58 — Açılış ve mizaç ilişkisi
28:50 — Ekran bağımlılığı çağında satranç: bir panzehir mi
32:54 — Ebeveynler için kaynaklar, kitaplar ve platformlar
37:54 — Takım olmak, turnuvalar ve topluluk
Bölümde geçen kaynaklar
Belgesel ve film: Judit Polgar ve kardeşleri üzerine belgesel · The Queen's Gambit · Yedinci Mühür, Ingmar Bergman
Eğitim serileri: Step Serisi ve Stepping Stones (Hollanda ekolü, anaokulu seviyesinden itibaren) · Rus ekolü satranç eğitimi kaynakları
Platformlar: chess.com · lichess.org · Chessable · edu.fide.com
Konuğun akademik çalışması: Özbek, C. (2023). The Role of Therapeutic Chess in Education Traumas and Pedagogy. Education. Innovation. Diversity, 2(7), 115-121.
Celâl Özbek, FIDE Dünya Satranç Federasyonu eğitmen eğiticisi. Özel okullarda çocuklara satranç dersi veriyor ve geliştirdiği terapötik satranç yöntemiyle çalışıyor.
— Mori Podcast: Enise Burcu Derinboğaz ile tasarım, kültür, doğa ve farkındalık üzerine sohbetler.
Tüm bölümler, notlar ve bültene kayıt: https://mori-cabin.com/moripodcast
@[mori instagram] · @[eniseburcu]