naTemat.pl

naTemat.pl

By naTemat.plSociety & Culture
Download on the App Store

All naTemat.pl episodes

  • naTematyka #24 | "Współczuję dzisiejszym gliniarzom". Jan "Majami" Fabiańczyk o upolitycznieniu i brutalności policji

    Do policji wstąpił na początku lat dziewięćdziesiątych. Po osiemnastu latach służby usłyszał zarzut przekroczenia uprawnień podczas przesłuchiwania jednego z gangsterów oraz sześcioletni wyrok więzienia. To właśnie on stał się pierwowzorem twardego gliniarza o pseudonimie "Majami", którego w serii filmów "Pitbull" grał Piotr Stramowski.  Dziś Jan Fabiańczyk nie tylko powspomina dawne dzieje, lecz opowie też, jak postrzega polską policję – czy została upolityczniona, czy jest przesadnie brutalna (począwszy od śmierci Igora Stachowiaka, a skończywszy na protestach po aresztowaniu Michała "Margot" Sz. oraz jak można rozwiązać problemy dotyczące braków kadrowych.  Zapraszam do rozmowy, podczas której "Majami" opowie o poziomie wyszkolenia dzisiejszych policjantów, zdradzi, jak trafił do zakładu karnego i tym, jak humanista, który w czasach PRL-u bił się na ulicach z ZOMO, został "przykrywkowcem".

    44 min
  • naTematyka #23 Ten Typ Mes o poprawności politycznej, feministkach i ekologach. "Można śmiać się ze WSZYSTKIEGO".

    … i wtedy wchodzi on – cały na różowo! No dobrze, trochę nakłamałem, gdyż różowa jest tylko koszulka polo... Jednak cała reszta jest już czystą prawdą: odwiedził nas Piotr "Ten Typ Mes" Szmidt, czyli zdecydowanie najlepszy raper wśród literatów i zarazem najzdolniejszy literat wśród raperów.  Czas na rozmowę ważką i głęboką, dotyczącą m. in. tego, czy jego wiekopomny przebój "Studio, scena, łóżko" – zinterpretowany właśnie przez Natalię Przybysz w ramach projektu Lech Music: Festiwale Inaczej – powinien oburzać feministki oraz czy ekologia i poprawność polityczna (coraz mocniej cenzurująca poczucie humoru) stały się nowymi religiami.  Nie zabraknie, a jakże, rozmowy na temat niedawnego debiutu literackiego i pytania o to, czy pełna wyuzdanego seksu książka "Dwa psy przeżyły" sprawi, że Mes przebije Blankę Lipińską. Dowiemy się też, czy stołecznego rapera irytują (powtarzane w nieskończoność przez dziennikarzy) prośby o wypowiedzi mające być głosem środowiska hip-hopowego, a także poznamy jego stosunek do traktowania przez Polaków osób z Ukrainy bądź też Indii.  Co jeszcze? Koronawirusowa ostrożność, uprawianie seksu przy własnych kawałkach oraz najlepsze dźwięki, które mogą towarzyszyć ludziom w alkowie (również w trakcie debiutu łóżkowego), włączając w to wulgaryzmy oraz języki obce; takie jak niemiecki bądź śląski, w którym przecież kury określa się mianem cipek.

    47 min
  • NaTematyka #21 | Magda Bereda: "JESTEM UODPORNIONA NA HEJT". Muzyczna pogawędka z rozśpiewaną gwiazdą YouTube'a

    W wieku 15 lat odpaliła na YouTubie kanał, na którym zaczęła śpiewać covery utworów znanych i lubianych. Dziś – dziewięć lat później – może pochwalić się nie tylko 728 tysiącami subskrybentów na tym kanale oraz 837 tysiącami obserwatorów na Instagramie, lecz i szturmem na świat mediów tradycyjnych (włączając w to udział w programie "Dancing With The Stars. Taniec z gwiazdami").  Jak do tego doszło? Nie wiem. Jednak rozmowa z najpopularniejszą youtuberką wśród polskich piosenkarek na pewno pozwoli zrozumieć ów fenomen. Czas podpytać Magdę Beredę o to, jak zbudować karierę na byciu dziewczyną grzeczną i spokojną, bez sięgania po szok, skandal i kontrowersję oraz co wyniosła z debiutu przed kamerami telewizyjnymi.  Pogadamy też o hejcie – czy to w szkole, czy w internecie, imprezowaniu (zahaczając przy okazji o talenta taneczne mężczyzn), dubbingu oraz szczegółach dotyczących jej debiutanckiego albumu.  Czy osoba, która ma na koncie niecodzienną wersję przeboju "Przez twe oczy zielone" zespołu Akcent pokusiłaby się na growling w stylu Nergala? Jaka muzyka najczęściej wybrzmiewała w jej domu rodzinnym? Czy postawiła wszystko na jedną kartę, czy ma życiowy plan B, niezwiązany z internetem i śpiewem?  Uwaga: bonusowo Magda zaserwuje dżingle w postaci piosenek wykonywanych a capella.

    34 min
  • naTematyka #20 | "Trzeba mieć jaja, aby być człowiekiem". Spinache o tym, jak mówić o homofobii i szowinizmie w rapie

    Owszem, być może tego artysty nie znają wszyscy nastoletni fani Quebonafide, Żabsona i Popka. Jednak każdy, kto naprawdę interesuje się hip-hopem, wie doskonale, że mamy do czynienia z jedną z postaci, które kładły podwaliny pod rodzimą scenę rapową.  Począwszy od połowy lat 90. Paweł "Spinache" Grabowski współtworzył projekty tak kultowe, co Thinkadelic i Obóz TA, dając Polsce rap, który był naprawdę rozkochany w jazzie. Porozmawiajmy o tym, czy ówczesny słuchacz był gotów na podobne kawałki i jak współczesną scenę widzi 41-latek, siedzący w tym świecie od ponad ćwierci wieku.  Mieszkający obecnie we Wrocławiu MC i producent muzyczny nie tylko powspomina pracę przy debiutanckim albumie O.S.T.R.-a oraz czasy duetu Red & Spinache, pogadamy również o rzeczach aktualnych – od problemów poruszonych w zwrotce nagranej w ramach akcji #hot16challenge2, poprzez poprzez homofobię w świecie hip-hopu, aż po "Wpierdol Plus", czyli próbę zalegalizowania przemocy domowej przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

    48 min
  • naTematyka #19 | Liroy: "Przeraża mnie, że wciąż wybieramy mniejsze zło". Hardkorowa pogawędka o muzyce i polityce

    Dokładnie 25 lat temu ukazał się "Alboom", czyli płyta, która wywołała naprawdę wielką rewolucję nad Wisłą, sprawiając, że statystyczny Polak po raz pierwszy usłyszał terminy "rap" i "hip-hop". To wręcz idealna okazja do porozmawiania z Piotrem Liroyem-Marcem o tym, co się dzieje dookoła – zapraszam do podcastu, z którego dowiesz się rzeczy, których nie ma w podręcznikach i o których nie mówi się w szkołach.  Obywatel Kielc z rocznika 1971. Artysta, który sprzedając ponad milion płyt, ustanowił niepobity nigdy rekord w świecie nadwiślańskiego rapu. Sam "Alboom" rozszedł się w 500 000 egzemplarzy (liczba owa byłaby wyższa, gdyby nie fakt, iż pewnym momencie sprzedaż wstrzymano). Zapytajmy jego autora, jak osiąga się podobny sukces i jak mierzyć się z hejtem; nie tylko w świecie muzyki, lecz i polityki, czyli miejscu pełnym "starych, przesiąkniętych korupcją leśnych dziadków"  Przy okazji dowiemy się: które z problemów opisywanych w jego kawałkach zdezaktualizowały się po ćwierćwieczu, a które wciąż są żywe, czy milion dolarów, który pojawia się na koncie, może być rzeczą problematyczną, czy "jedynkę" na liście wyborczej oferowała mu każda z partii oraz czy ów artysta, przez dekady rapujący o seksie, jest zdiagnozowanym seksoholikiem.  W tle: Rafał Trzaskowski, Janusz Korwin-Mikke, Lech Wałęsa oraz Andrzej Duda (włączając w to odpowiedź, pod jakimi warunkami Liroy poparłby tego ostatniego).  Oprócz tego DJ Volt, Kazik, Peja (wraz z Nagłym Atakiem Spawacza) Onar, Ice-T, Malcolm McLaren, Bukkake Warriorz i Kuba Wojewódzki (pytanie dnia: czy raper pozdrowi tego dziennikarza przed naszymi kamerami?).

    1 hr 36 min
  • naTematyka #18 | "Po raz pierwszy zrobiłam coś kontrowersyjnego". Natalia Nykiel: artystka i grzeczna, i szalona

    ... i wtedy wchodzi ona: (niemal) cała na biało, w najnowszej kolekcji Christiana Paula. Naszym dzisiejszym gościem jest nie tylko jedna z najbardziej utalentowanych polskich wokalistek, lecz także pani inżynier środowiska oraz specjalistka ds. kultury Ameryki Łacińskiej i Karaibów.   Czego możesz spodziewać się po tej rozmowie? Pojawią się tutaj m. in. wątki dotyczące nowego singla "Atlantyk", w którym panna Nykiel przeistoczyła się w piosenkarkę country, rodziny, pieśni religijnych i sportów ekstremalnych, tudzież najbardziej szalonych rzeczy, jakich dokonała.  Czy grzecznej dziewczynce wypada poimprezować? Czy gwiazdom zdarza się założyć kalosze i pobiegać po torfowisku bądź rafinerii? Jaki był najbardziej ekstrawagancki zakup, którego dokonała zdroworozsądkowa dziewczyna z sielskiej mazurskiej wsi po przeprowadzce do Warszawy? Dlaczego wczasy pod namiotem są lepsze, niż pięciogwiazdkowe hotele? Czy niedługo czeka nas koniec świata? To zaledwie część pytań, na które znajdziesz odpowiedzi w owej pogawędce.  Choć oczywiście zagadnieniem najważniejszym jest to, czy w trakcie naszego spotkania Natalia zje kokosanki...

    38 min
  • naTematyka #17 | Katarzyna Zawadzka: role u Barbary Sass, Petra Zelenki i Patryka Vegi jako seria pięknych przypadków

    Dziś czas na pogawędkę z najbardziej utalentowaną córką zachodniopomorskiego Dygowa, którą możesz znać chociażby z "Królowej chmur" Radosława Piwowarskiego", "W imieniu diabła" Barbary Sass, "Bad Boya" Patryka Vegi, bądź też seriali "Tancerze", "Prawo Agaty" oraz "Dabing Street" Petra Zelenki.  Porozmawiajmy o jej najnowszym filmie, czyli "Banksterach" Marcina Ziębińskiego, niełatwej drodze do zostania absolwentką Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. L. Solskiego w Krakowie, zgarniającej nagrody na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni oraz Nowojorskim Festiwalu Filmów Polskich oraz tym, czy rozpoznawalność w Rosji, na Ukrainie i w Czechach wywołała głód kariery międzynarodowej.  W tym materiale możesz spodziewać się: celnych ripost (bądź co bądź mamy do czynienia z wytrawną łuczniczką), opowieści o tańcu (jak przystało na konwersację z niedoszłą primabaleriną) oraz opowieści o tym, jak feministka spogląda z perspektywy czasu na swój udział w konkursach piękności.  Uwaga: w trakcie oglądania/ słuchania tego podcastu możesz wywijać szalikiem Wiejskiego Klubu Sportowego Rasel Dygowo, choć nie jest to czynność obowiązkowa.

    50 min
  • naTematyka #16 | Arkadiusz Jakubik o Smarzowskim, Kościele, pedofilii i płycie Dr. Misio

    Jeżeli chcesz przekonać się, czym jest prawdziwa jazda bez trzymanki, pójdź na koncert zespołu Dr. Misio albo, póki takowy nie nastąpi, obejrzyj (ewentualnie posłuchaj) rozmowę z tym odjazdowym artystą.  Arkadiusz Jakubik postanowił zdradzić nam nie tylko sporo wiedzy tajemnej (dowiesz się m. in., jaki kształt ma nasza planeta, jakiej narodowości jest Matka Boska i kto zbudował stołeczny Pałac Kultury i Nauki), lecz także opowiedzieć o nowej płycie zespołu Dr. Misio i tym, jak w jego ujęciu wygląda idea "sex and drugs and rock and roll").  Do tego: hejt, więzienie, "W głębi lasu", "Król" i "Klangor" oraz parę patentów na to, jak zostać Żydem, chłopakiem ze Strzelec Opolskich, który odnalazł się w wielkiej Stolicy oraz jednym z ulubionych aktorów Wojciecha Smarzowskiego.  Oto konwersacja, z którą powinien zapoznać się każdy, kto chciałby dowiedzieć się, jak odpowiednio walczyć ze strachem (niezależnie od tego, czy jest związany z koronawirusem, Prawem i Sprawiedliwością, czy też brakiem papierosów mentolowych w polskich sklepach) oraz nurtuje go pytanie, czy aktor znany m. in. z filmu "Kler" wierzy w rozwiązanie problemu wśród polskich duchownych.

    1 hr 15 min
  • naTematyka #15 | Robert Janowski o politykach, cenzurze w TVP, inwigilacji oraz Harleyach

    Po ilu nutkach Robert Janowski rozpozna utwór "Nie pytają cię o imię, walcząc z ostrym cieniem mgły"? Jak – z perspektywy lekarza weterynarii – należy postępować ze świniami przy korycie? To zaledwie część wątków, które poruszyliśmy w rozmowie z tym przesympatycznym dżentelmenem, który – gdy trzeba – potrafi użyć dosadnego słowa na "k".  Człowiek, który od roku 1997 do 2018 prowadził program "Jaka to melodia", opowiada o swym odejściu z TVP i wyjaśnia, dlaczego ktoś, kto pracuje dziś na Woronicza, staje się częścią aparatu kłamstwa, indoktrynacji oraz przemocy intelektualnej.  W tle przewiną się opowieści o cenzurze w mediach publicznych i zakazie grania utworów Kayach oraz Wojciecha Młynarskiego a także teorie spiskowe związane z pandemią koronawirusa, czyli czymś, co pozwala władzom i służbom lepiej inwigilować społeczeństwo.  Nie zabraknie, a jakże, wątków muzycznych: od przebojów z lat 20. i 30. ubiegłego wieku aż po rock'n'rolla (którego w pewnym wieku grać już nie wypada), no i opowieści o tym, dlaczego mężczyznę w pewnym momencie życia zaczynają kusić motocykle Harley-Davidson.

    47 min
  • MORDERSTWO (NIE)DOSKONAŁE #22 | Niedługo przed zaginięciem zmieniły się nie do poznania

    Ciało 16-latki znaleźli drwale pracujący w lesie. Zabójca był wobec dziewczyny wyjątkowo okrutny. Rana szyi była tak głęboka, że sięgała kręgosłupa. Do tego stwierdzono, że ofiara miała przecięty policzek, rozerwaną połowę ucha i dziurę w dłoni. Właściwie była to egzekucja. Po dziś dzień nie udało się wyjaśnić, kto stoi za tą zbrodnią.  16-letnia Samanta ze wsi Jasienie pod Opolem zaginęła wieczorem 11 czerwca 2011 r. Pokłóciła się z mamą o komórkę i o chłopaka. Trzasnęła drzwiami i wyszła z domu. Najpierw poszła do przyjaciółki, ale ta już spała. Rozmawiała chwilę z mamą koleżanki i poszła dalej. Dokąd? Ślad urywa się przy drodze krajowej nr 45 pomiędzy Opolem a Kluczborkiem.  Zwłoki nastolatki znaleziono po dwóch dniach w lesie, ponad 30 kilometrów od jej wsi. Rodzina dziewczyny jest przekonana, że za zabójstwem Samanty stoi ktoś, kto ją znał. Policja nie wyklucza natomiast żadnej opcji. Funkcjonariusze sprawę badają od 9 lat. Przesłuchano około pół tysiąca świadków, ale nadal nie udało się ustalić, kto mógł zamordować dziewczynę.  Od pewnego czasu sprawą zajmuje się tzw. Archiwum X w opolskiej komendzie. Przed dwoma laty policjanci opublikowali portret pamięciowy mężczyzny, który może mieć związek z tym mordem. Po tej publikacji do policji zgłosiło się kilkadziesiąt osób, ale informacji o przełomie brak.  Rok później w podobnych okolicznościach zaginęła 14-letnia Monika Kobyłka. Czy mamy tutaj do czynienia z seryjnym mordercą?  Gościem najnowszego odcinka podcastu "Morderstwo (nie)doskonałe" jest podkom. Karol Brandys z Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu. Rozmawiamy o tym, co policji udało się ustalić ws. 16-letniej Samanty oraz o apelach funkcjonariuszy o pomoc w tym śledztwie.

    23 min