Wat bomen ons vertellen – met Xena Maria Evers

Je hoeft de stad niet uit om je met de natuur te verbinden. Soms hoef je alleen maar te vertragen en écht te kijken.

Welkom bij Nature Has Your Back, de podcast waarin ik onderzoek hoe de natuur – en vooral onze relatie met de natuur – ons kan ondersteunen, inspireren en helpen om meer in balans te leven.

In een wereld die steeds sneller lijkt te draaien, nodig ik je uit om even stil te staan. Om te luisteren naar de wijsheid van bomen, de rust van de zee en de kracht van de seizoenen. Want de natuur is niet iets buiten ons. We maken er deel van uit.

Ik ben Eefje Ludwig. Sinds 2019 werk ik vanuit TFBC met mensen aan het verdiepen van hun relatie met de natuur. Omdat ik geloof dat onze relatie met de levende wereld om ons heen een van de meest betekenisvolle en heilzame relaties is die we hebben.

In dit nieuwe seizoen van Nature Has Your Back ga ik in gesprek met filosofen, onderzoekers, pioniers en schrijvers over onze menselijke relatie met de natuur. Vanuit verschillende perspectieven verkennen we hoe we onszelf en de levende wereld om ons heen kunnen ontmoeten, de relatie kunnen verdiepen en misschien de liefde voor de natuur nog verder kunnen aanwakkeren.

Voor deze aflevering wandel ik door het Vondelpark in Amsterdam met Xena Maria Evers: verhalenverteller, filosoof, documentairemaakster en bosbadgids.

Xena noemt zichzelf geen bomenexpert, maar een bomenliefhebber. Ze is de oprichter van het Bomenpad, een wandeling door het Vondelpark langs bijzondere bomen, ieder met een eigen verhaal. Met haar Bomenpad helpt ze mensen om bomen écht weer te gaan zien, ze te leren kennen en misschien zelfs een vriendschap met een boom te beginnen.

We praten over natuurverbinding in de stad. Over je ogen én je hart openen voor wat er al om je heen is. Over de kracht van schoonheid en over het plezier dat kan ontstaan wanneer je de levende wereld werkelijk gaat opmerken.

Want schoonheid opmerken kan misschien wel een heel eenvoudige vorm van verzet zijn.

Op een moment dat er zoveel van ons gevraagd wordt om sneller te gaan, productiever te zijn en steeds maar dóór te gaan, kan bewust stilstaan bij een boom bijna een kleine daad van rebellie worden.

We praten over de symboliek van bomen. Over wat bomen ons kunnen leren. Over vriendschappen met bomen — en ook over het ongemak dat daarbij kan komen kijken.

En over hoe mooi het kan zijn om iets soms niet te weten. Om niet meteen op zoek te gaan naar een antwoord, maar ruimte te laten voor wat zich aandient wanneer je aandachtig kijkt en luistert.

• natuurverbinding midden in de stad
• het Bomenpad in het Vondelpark
• opnieuw leren kijken naar bomen
• bomen als individuen en mogelijke vrienden
• de kracht van schoonheid en verwondering
• natuur ervaren zonder de stad uit te hoeven
• zacht activisme en bewust vertragen
• de symboliek en wijsheid van bomen
• de waarde van niet alles hoeven weten
• onze relatie met de levende wereld

Natuur is misschien veel dichterbij dan we denken.

Veel luisterplezier. 🌳

Wil je verder lezen, luisteren en meebewegen rond thema's als natuurverbinding, onze relatie met de levende wereld en wat de natuur ons kan leren?

Je kunt je ook abonneren op de Nature Has Your Back-nieuwsbrief op Substack:

Nature Has Your Back op Substack

Over Xena Maria Evers
Xena is verhalenverteller, filosoof, documentairemaakster en bosbadgids. Ze is oprichter van het Bomenpad in het Vondelpark, waarmee ze mensen uitnodigt om bomen écht te leren zien en kennen — en misschien zelfs een vriendschap met een boom te beginnen.

Met grote dank voor eindmixage en muziek: Hens Zimmerman

De energie van september

September voelt vaak als een nieuw begin. De zomer loopt ten einde, agenda’s vullen zich weer en alles lijkt opnieuw in beweging te komen. Maar als je naar de natuur kijkt, zie je iets anders: september gaat niet zozeer over opnieuw beginnen, maar over oogsten, verzamelen, kiezen en loslaten.

In deze aflevering staan we stil bij de overgang van zomer naar herfst en bij de vraag: wat wil jij meenemen naar de volgende fase, en wat mag je achterlaten?

De natuur laat ons zien dat groei niet altijd betekent dat er iets bij moet. Soms betekent groeien juist dat je beter leert onderscheiden wat werkelijk van waarde is. Net als een boom zijn bladeren loslaat wanneer hun functie voorbij is, mogen ook wij gewoontes, overtuigingen, verwachtingen of keuzes loslaten die niet meer bij ons passen.

• Waarom september soms voelt als een nieuw begin, terwijl de natuur juist aan het oogsten is
• De betekenis van het Aarde-element binnen de Chinese Vijf Elementenleer
• De overgang van zomer naar herfst: van buiten naar binnen, van expansie naar reflectie
• De herfstequinox als natuurlijk kantelpunt tussen licht en donker
• Waarom iedere ja ook een nee tegen iets anders is
• De kunst van onderscheid maken: wat wil je bewaren en wat mag je loslaten?

• De symboliek van de hazelaar: wijsheid, essentie en bewaren wat werkelijk belangrijk is

Verder lezen over september en elke maand inspiratie ontvangen over de energie van die maand? Ga naar de gelijknamige substack Nature Has Your Back

Vanaf de kliffen in Spaans Baskenland vertel ik je over de energie van augustus, de maand waarin twee bewegingen elkaar ontmoeten.

De natuur laat al voorzichtig zien dat er iets aan het veranderen is, ondanks dat je voor je gevoel misschien nog midden in die piek van de zomer zit. Dit is wat we ook altijd zijn verteld. De zomer zou in feite pas een weken geleden begonnen zijn, so they say ;)

Maar volgens de energetische seizoensindeling begint de herfst rond deze tijd.

Tegelijkertijd spreekt de vijf elementenleer juist over een vijfde seizoen: de nazomer, die deze week haar intrede zou doen en zou lopen tot begin september.

Al die verschillende kijken op de zaken, leren en wijsheden. Soms maakt het het er niet makkelijk op. Maar eigenlijk is het heel eenvoudig.

Je hoeft geen kennis van de seizoensleer te hebben om te voelen dat de energie verandert. De lucht wordt anders. Het licht verzacht. Vruchten rijpen, grassen verkleuren en de aarde schenkt overvloed. Het enige wat nodig is, is dat je met je zintuigen aanwezig bent. Dat je de natuur de ruimte geeft om je te laten zien wat er verandert.

Deze overgang van zomer naar nazomer nodigt uit om niet alleen na te denken over de seizoenen, maar ze ook werkelijk te beleven. Buiten, met je zintuigen open, in verbinding met de wereld om je heen.

Ook vertel ik je in dit verhaal over de zogeheten Stress Reduction Theory en dat dat waarschijnlijk een van de redenen is waarom het ziekenhuis van Gorliz (waar ik op uitkijkt terwijl ik deze podcast inspreek) op het strand staat.

Meer weten over de energie van augustus, inclusief mooie reflectievragen waarmee je aan de slag kan om mee te deinen in deze energie van deze tijd, lees dan verder in de NHYB substack.

Dank voor het luisteren en tot de volgende! En vergeet niet: Nature Has Your Back too.

Terwijl ik deze aflevering opneem, ben ik aan de Atlantische kust in Noord-Spanje. Iedere dag loop ik hier wel even naar dezelfde plek. Ik ga zitten, kijk uit over de oceaan en doe eigenlijk... helemaal niets. Of nou ja, niets. Ik kijk naar de horizon.

In deze aflevering neem ik je mee in mijn ervaringen met het kijken naar de horizon en leg ik je uit wat het met een mens doet en waarom het zo goed is om de horizon op te zoeken.

Ik geef je een mooie oefening om de ruimte te ervaren. Iets wat kijken naar de horizon ook met je doet.

Deze oefening is onderdeel van de Sit Spot Cursus, die ontzettend mooi is om deze zomer mee te starten.

Wat gebeurt er wanneer we bomen niet langer zien als decor, maar als levende wezens waarmee we een relatie kunnen aangaan?

In deze aflevering ga ik in gesprek met Maja Kooistra. Al tientallen jaren onderzoekt zij de intelligentie, communicatie en eigenheid van bomen. Lang voordat dit onderwerp breder werd opgepakt, sprak Maja al over de mogelijkheid om werkelijk contact te maken met bomen. Dat leverde haar jarenlang scepsis op, maar ze bleef trouw aan haar eigen ervaringen én aan haar wetenschappelijke manier van onderzoeken.

We spreken over de moed om je eigen pad te blijven volgen, ook als anderen je niet begrijpen. Over de bijzondere eigenschappen van bomen, over solar- en lunarbomen, over onze oeroude relatie met de natuur en over de eenvoudige uitnodiging die Maja steeds weer doet:

Neem bomen serieus. Maak contact. En laat je verrassen.

In deze aflevering

* Waarom Maja al haar hele leven onderzoek doet naar bomen

* Hoe zij omging met de scepsis die ze jarenlang kreeg

* Wat bomen ons kunnen leren over verbinding en aandacht

* De verschillen tussen solar- en lunarbomen

* Waarom nieuwsgierigheid belangrijker is dan overtuiging

* Hoe kleine ervaringen met de natuur grote veranderingen kunnen veroorzaken

Meer over Maja Kooistra

Maja Kooistra is fysisch geograaf, bodemkundige, druïde en sjamaan. Ze werkte jarenlang als wetenschappelijk onderzoeker en publiceerde ongeveer honderd wetenschappelijke artikelen over de relatie tussen mens en natuur. Daarnaast schreef ze verschillende boeken over bomen, natuurverbondenheid en de wisselwerking tussen mens en landschap. Haar werk verbindt wetenschappelijke observatie met persoonlijke ervaring en eeuwenoude kennis over bomen.

Boeken van Maja

* Leven met bomen (2024) – haar meest recente en meest complete boek, waarin ruim 25 jaar aan nieuwe inzichten is samengebracht.

* De aarde, de hemel en de bomen (2019)

* Wind (2021)

* De kracht van bomen (2003)

* Ontmoetingen met bomen (1998, helaas niet meer nieuw verkrijgbaar)

Workshop: Contact maken met Solar & Lunar bomen

Wil je de kennis van Maja niet alleen horen, maar ook zelf ervaren?

Op 23 november organiseren Maja en ik een dagworkshop op De Hoorneboeg. Tijdens deze dag leer je de eigenschappen van solar- en lunarbomen herkennen, ervaren en toepassen. Je verdiept je relatie met bomen én ontwikkelt praktische vaardigheden die waardevol zijn voor iedereen die professioneel of persoonlijk met natuur werkt.

Meer informatie en aanmelden

Vond je deze aflevering inspirerend?

Abonneer je op Nature Has Your Back, laat een beoordeling achter of deel deze aflevering met iemand die ook nieuwsgierig is naar een diepere relatie met de levende wereld.

En vergeet niet wat Maja ons meegeeft:

Laat je verrassen.

Wat is een Sit Spot, hoe vind je jouw plek, en hoe bouw je een routine op voor diepe natuurverbinding?

Een Sit Spot is simpelweg een plek in de natuur waar je regelmatig naar terugkeert. Een plek waar jij je fijn, comfortabel en veilig voelt. Jouw eigen anker om je terug te trekken en op te laden. En het mooie is: door steeds naar diezelfde plek te gaan, bouw je een échte band op. Niet alleen met de aarde, de bomen en de dieren om je heen, maar je leert ook de seizoenen bewuster waarnemen. En geloof het of niet: de natuur leert ook jóú kennen.

Jon Young zei ooit over het vinden van je Sit Spot: ‘It’s a place to park your butt and just be.’

In deze aflevering neem ik je mee in hoe je jouw ideale plek vindt, hoe je eventuele barrières wegneemt en hoe je door een simpele routine meer rust, balans en focus in je dagelijks leven brengt.

Mocht je meer ondersteuning en inspiratie willen ontvangen om je sit spot te vinden en daar te zijn, check dan de Sit Spot Cursus: https://www.theforestbathingcircle.com/sitspotcursus

De Sit Spot Cursus begeleidt je gedurende 30 dagen (of langer als je meer tijd wilt nemen) bij het ontwikkelen van een diepere verbinding met de natuur, dichtbij huis.

​

1. Kies jouw Sit Spot
Zoek een plek in de natuur waar je makkelijk regelmatig naar kunt terugkeren. Dat kan een bos, park, tuin of stukje groen dichtbij huis zijn.

​

2. Ontvang dagelijkse begeleiding
Gedurende 30 dagen ontvang je uitnodigingen, reflecties en audio's die je helpen om je aandacht te verdiepen en meer te ontdekken over de plek, de natuur en jezelf.

​

3. Observeer, ervaar en reflecteer
Met behulp van het werkboek en journal leg je vast wat je ziet, voelt en ontdekt tijdens je verblijven op je sit spot.

​

4. Bouw een relatie op
Door steeds terug te keren naar dezelfde plek ontstaat er iets bijzonders: een vertrouwdheid met het landschap, de seizoenen en de levende wereld om je heen.

In deze aflevering van Nature Has Your Back is Mireille Schermer te gast. Ze is beeldend kunstenaar, kruidenvrouw, wildpluk- en bosbadgids, en oprichter van Nature Works. Ook is zij co-trainer in de opleiding tot bosbadgids.

In dit gesprek verkennen we wat het betekent om te leven in afstemming met de seizoenen en het ritme van de natuur, en hoe die afstemming zich vertaalt naar het dagelijks leven en het werk als gids.

We gaan in op wat bosbaden precies is en wat niet, hoe je via vertraging en zintuiglijke aandacht een diepere verbinding met de natuur kunt ervaren, en wat dit kan betekenen voor je welzijn. Daarnaast bespreken we het werk van de bosbadgids: hoe je anderen begeleidt in die ervaring, en waarom dit werk juist in deze tijd zo belangrijk kan zijn. Het gesprek raakt ook aan de bredere betekenis van natuurverbinding als een stille vorm van betrokkenheid bij de wereld om ons heen, een stille vorm van activisme.

Wil je meer weten over Mireille of haar werk, dan kun je terecht via de website van Nature Works: https://natureworks.nl/?srsltid=AfmBOoq_493Gdgp74M4S1Y-1lKbzRX46nkkVYs9oWmujM-h_9xkLgH3p

Meer informatie over de opleiding tot bosbadgids bij The Forest Bathing Circle lees je hier: https://www.theforestbathingcircle.com/opleidingtotbosbadgids2026

De nieuwe ronde van de opleiding tot bosbadgids start eind augustus 2026 en eindigt half december.

Wil je meer weten over wat bosbaden is? Lees meer: https://www.theforestbathingcircle.com/overbosbaden

Juni is de maand van overvloed. De natuur staat in volle bloei, de dagen zijn lang en licht, en alles wat zich in het voorjaar heeft ontwikkeld, is nu zichtbaar aanwezig. Toch nodigt deze periode ons niet uit om nóg meer te doen, maar juist om stil te staan bij wat er al is.

In deze aflevering van Nature Has Your Back verkennen we de energie van juni en de symboliek van de lindeboom – een boom die al eeuwenlang wordt gezien als symbool van zachtheid, verbinding, bescherming en hartkracht.

Je ontdekt waarom de periode rond de zomerzonnewende voelt als het hoogtepunt van een inademing, hoe overvloed ons soms uit balans kan brengen en wat het sterke licht van deze tijd zichtbaar maakt in ons leven.

Een aflevering over vertragen, ontvangen en volledig aanwezig zijn in het moment.

Lees meer over leven in het ritme van de seizoenen in mijn maandelijkse Substack Nature Has Your Back https://theforestbathingcircle.substack.com/

En als je meer wilt leren over solar en lunar bomen en je verbinden met bomen, vind begeleide bosbaden en workshops bij The Forest Bathing Circle https://www.theforestbathingcircle.com/

In deze aflevering doe ik, Eefje Ludwig, iets nieuws: voor het eerst ga ik in gesprek met een gast.

En niet zomaar iemand, maar mijn zus: Nine Taihuttu. Nine woont inmiddels acht jaar op Bali met haar man filmmaker Jim Taihuttu en hun vier kinderen. Ze was ooit hoofdredacteur van social media netwerk avant la lettre Hyves, en heeft daarnaast als schrijver en journalist gewerkt. Haar recent opgetuigde substack Nine Lives gaat over haar leven en overpeinzingen op Bali: ninetofive.substack.com

We groeiden samen op op dezelfde plek in Nederland, omringd door hetzelfde landschap, dezelfde seizoenen en dezelfde stilte — en toch leven we nu totaal verschillende levens, op heel andere plekken in de wereld.

In mei zocht ik haar op, samen met mijn twee dochters, en ontstond het idee voor dit gesprek.

We praten over de plek waar we opgroeiden, over hoe landschappen je kunnen vormen, en over de rol die natuur speelt in wie je wordt.

Over stilte, alleen willen zijn, thuiskomen, heimwee, en wat je in natuur kunt vinden — of juist kunt missen.

Een gesprek vanuit een gedeelde jeugd, maar met twee verschillende perspectieven.

Heel veel luisterplezier!

----

In dit gesprek komt de behoefte en kracht van stilte voorbij. Ik schreef er eerder dit essay over: https://theforestbathingcircle.substack.com/p/1-stilte

Evenals een essay over thuiskomen en je voorkeur voor bepaalde landschappen en plekken: https://theforestbathingcircle.substack.com/p/2-thuiskomen

Rond 5 mei begint de zomer.

Say what?

Wel als we de seizoenen indelen volgens een energetisch principe. In deze podcast vertel ik je er meer over en waarom het zoveel logischer is dan de indeling die we allemaal leren.

Volgens de energetische indeling lopen de seizoenen als volgt:



Nazomer: 6 augustus – 5 september


Herfst: 6 september – 5 november


Winter: 6 november – 5 februari


Lente: 6 februari – 5 mei


Zomer: 6 mei – 5 augustus

Verder raad ik je het werk van Jaap Voigt aan en in het bijzonder zijn boek Leven en werken in het ritme van de seizoenen.

En ook hier lees je er meer over.