Onder Spanning | Leiderschap en cultuur

Gisteren nog collega bij het koffieapparaat. Vandaag degene die er iets van moet vinden.

Laurens en Dennis bespreken een stap die in leiderschap vaak wordt onderschat: leidinggeven aan het team waar iemand zelf uit komt. De titel komt in één keer, het gezag niet. Ze praten over vriendschap op de werkvloer, over het beoordelingsgesprek dat coachen in de weg zit, en over een ontslaggesprek waar ze het niet over eens worden. Laurens vertelt over een conflict uit zijn eerste maanden als leidinggevende, en over het telefoontje vanuit de auto dat er een blijvende band van maakte.

Mensen doen niet wat een leidinggevende zegt. Ze doen wat hij doet.

Shownotes

00:00:00 Introductie
00:01:32 Gisteren collega, vandaag leidinggevende
00:02:43 Leiden waar je uitkwam
00:05:06 Macht verschuift
00:05:37 Leidinggevende en vriend
00:08:33 Vriendschap en groepsdynamiek
00:10:32 Iedereen heeft een mening
00:11:59 Stop met beoordelen
00:16:00 Mildheid en grenzen
00:19:56 Wat is diepgang
00:22:49 Kwetsbaarheid begint bij jou
00:24:03 Het ontslaggesprek
00:25:55 Bewust kiezen wat je benoemt
00:27:56 Het doel van een gesprek
00:29:21 Kwetsbaarheid is niet soft
00:31:27 Het telefoontje achteraf
00:34:44 Wat je moet loslaten
00:36:53 Eigenaarschap begint bij jou
00:38:04 Mensen doen wat je doet
00:40:18 Afronding en oproep
00:41:27 Outro

Onder Spanning is een podcast van Home for Growth. Elke week een eerlijk gesprek over mensgerichte groei, leiderschap en de dingen die er echt toe doen.

homeforgrowth.nl

linkedin.com/company/homeforgrowth

[email protected]

Weten hoe het moet, en het op het spannende moment toch niet doen. Dat gat zit niet in het hoofd, maar in het lijf.

Laurens en Dennis bespreken met socioloog en trainer Suzanne Mau-Asam de maskers die mensen opzetten zodra het spannend wordt: de sterke, de stille, de redder. Suzanne vertelt hoe het masker van de sterke haar door het verlies van haar vader en een scheiding heen hielp, en wat het haar kostte. Daarna schuift het gesprek naar teams en organisaties: welk gedrag wordt daar beloond, en welk masker draagt een organisatie zonder het te merken?

Want wie een masker niet opmerkt, heeft geen keuze meer.

Het boek van Suzanne, Embodied Leadership, verscheen op 1 oktober.

Shownotes

00:00:00 Introductie
00:02:50 Het masker van de sterke
00:06:02 Wat het masker kostte
00:08:50 Waar een masker vandaan komt
00:10:24 Wat embodied leadership is
00:11:06 Het masker van de stille
00:13:30 Weten maar toch bevriezen
00:16:50 Signalen van je lijf
00:18:37 Vrijheid om te kiezen
00:19:32 Wat het opleverde
00:20:44 Maskers en verbinding
00:22:05 Ik ben gewoon zo
00:23:46 Maskers hebben een functie
00:26:01 Wat verandering in gang zet
00:26:52 Tussen oud en nieuw
00:27:53 Het nieuwe belichamen
00:31:49 Zelfde feedback, andere reactie
00:33:03 Ligt het aan de context
00:37:41 Is onzekerheid aangeleerd
00:39:24 Embodied leadership in teams
00:42:38 Gesprekken bij een verzekeraar
00:46:32 Voelen zonder voelen te noemen
00:49:30 Het masker van de organisatie
00:52:09 Beoordeeld op doorzetten
00:54:06 Kan een organisatie zonder masker
00:56:47 Afronding
00:58:24 Outro

Onder Spanning is een podcast van Home for Growth. Elke week een eerlijk gesprek over mensgerichte groei, leiderschap en de dingen die er echt toe doen.

homeforgrowth.nl

linkedin.com/company/homeforgrowth

[email protected]

Wat als veerkracht niet betekent dat je terugveert naar hoe het was, maar dat je leert accepteren dat het even niet goed gaat?

In deze aflevering bespreken Laurens en Dennis met hun allereerste gast, spreker, schrijver en ondernemer Niek van den Adel, wat veerkracht eigenlijk is. Niet de springveer die je na een reorganisatie of een klap in je team terugzet naar de oude staat, maar het veertje: leren accepteren dat het als mens, team of organisatie soms gewoon even niet loopt. En wat dat vraagt van leiders die klem zitten tussen druk van boven en tikken van onder.

Niek laat zien hoe je met één simpele oefening afstand neemt van een gedachte die alles lijkt te bepalen. Hij vertelt over drie jaar afkicken van morfine en over het inzicht dat alle pijn in je brein zit. Uit het grootste veerkrachtonderzoek onder werkend Nederland blijkt dat leiders dit jaar voor het eerst flink inleveren. Het gesprek gaat over de mentale fooi, over een ziekenhuisbestuurder die zelf nog bedden verschuift, en over veranderen uit noodzaak of uit verlangen. Halverwege houdt Niek ons een spiegel voor: voeren we hier eigenlijk niet gewoon een white collar gesprek?

"Als er afstand is tussen twee personen, dan ben je beiden verantwoordelijk voor de helft van die afstand."

Dank aan Niek voor zijn gastvrijheid in zijn studio in Blaricum.

Shownotes

00:00:00 Introductie
00:00:54 Welkom Niek van den Adel
00:04:06 Wat is veerkracht?
00:04:45 Springveer of veertje
00:06:59 Context bepaalt veel
00:11:04 Acceptatie als werkwoord
00:11:46 Afstand van je gedachten
00:13:39 Zonder hulpvraag geen hulp
00:16:40 Afkicken van morfine
00:20:16 Acceptatie in leiderschap
00:21:15 De helft van de afstand
00:23:16 Leiderschap in Nederland
00:25:31 Leiders in de squeeze
00:27:11 Wat beloon je eigenlijk?
00:28:13 Menselijkheid aan de top
00:29:42 De mentale fooi
00:33:31 Dit nooit meer
00:36:17 Noodzaak of verlangen
00:39:14 Een white collar gesprek
00:42:36 Revolutie van onderop
00:43:31 De zachte schreeuw
00:45:54 Wat we meenemen
00:48:34 Klein beginnen met actie
00:51:30 Outro

Onder Spanning is een podcast van Home for Growth. Elke week een eerlijk gesprek over mensgerichte groei, leiderschap en de dingen die er echt toe doen.

homeforgrowth.nl

linkedin.com/company/homeforgrowth

[email protected]

Vandaag ben je medewerker. Morgen sta je voor een team van acht. Succes!

Laurens en Dennis bespreken het verschil tussen managen en leiden. De manager bewaakt kaders en voortgang, de leider bouwt vertrouwen en geeft richting. Dennis wil dat iedereen uiteindelijk leider wordt. Laurens vindt dat je een manager niet als leider moet beoordelen, en een leider niet als manager.

Ze komen uit bij de eerste leidinggevende laag, waar de meeste nieuwe managers in de taakstand blijven hangen. Niet omdat ze het niet willen, maar omdat de organisatie stuurcijfers, statusupdates en volle mailboxen beloont. Wie mensen aanstelt om regels te maken, krijgt meer regels.

Controle kan goed zijn, maar heeft wel echt een plafond.

Shownotes

00:00:00 Introductie
00:00:22 Manager of leider
00:00:59 Morgen ben je manager
00:02:07 De manager als taskmaster
00:03:54 Twee rollen, twee maatstaven
00:04:52 Elke fase vraagt iets anders
00:07:03 Een leider aan de top
00:08:27 De eerste leidinggevende laag
00:10:05 Iedereen een leider
00:11:32 Werken met wie je hebt
00:13:13 Snelheid tegen zorgvuldigheid
00:16:01 Waarom beginners taskmaster blijven
00:18:27 Welk gedrag beloon je
00:20:46 Keuzes bovenin, effect onderin
00:21:40 Meer regelaars, meer regels
00:22:54 Zijn we het oneens
00:23:32 Ruimte om leider te worden
00:24:22 Controle heeft een plafond
00:26:13 Outro

Onder Spanning is een podcast van Home for Growth. Elke week een eerlijk gesprek over mensgerichte groei, leiderschap en de dingen die er echt toe doen.

homeforgrowth.nl

linkedin.com/company/homeforgrowth

[email protected]

Iedere organisatie wil loyale medewerkers. Dennis niet.

Laurens en Dennis bespreken waar loyaliteit omslaat in volgzaamheid, en waarom een medewerker die al vijftien jaar overal in meegaat niet per se een goed teken is. Laurens noemt zichzelf loyaal en herkent zich totaal niet in meegaandheid. Dennis wil vooral dat mensen vertrekken zodra het niet meer bij hen past. Tussen die twee posities ligt een vraag voor elke leidinggevende: hoe vaak spreekt het team eigenlijk nog tegen?
 
Blijven uit overtuiging is iets anders dan blijven uit angst om te veranderen.

Shownotes

00:00:00 Introductie
00:00:38 Loyale medewerkers wil je niet
00:03:10 Voor wie ben je loyaal
00:04:29 Loyaliteit als onvolwassen gedrag
00:05:13 Loyaal is niet meegaand
00:06:43 Vrijblijvendheid als tegenpool
00:07:36 De hond als metafoor
00:08:50 Wat loyaliteit betekent
00:10:01 Niet steeds dezelfde bellen
00:11:21 Loyaal of volgzaam
00:12:31 Als je niet meer gelooft
00:14:05 Blijven of weggaan
00:15:41 Wat kan de leidinggevende
00:17:30 Loyaliteit uit onzekerheid
00:18:43 Wie ben je zonder bedrijf
00:19:32 Goed genoeg
00:21:45 Angst om te veranderen
00:23:45 Waarom wij niet eerder begonnen
00:25:16 Word jij tegengesproken
00:26:57 Waarom investeren loont
00:29:13 Zonde van je passie
00:31:15 Klein beginnen
00:33:54 Slotgedachte
00:34:38 Vooruitblik: gastsprekers
00:35:44 Outro

Onder Spanning is een podcast van Home for Growth. Elke week een eerlijk gesprek over mensgerichte groei, leiderschap en de dingen die er echt toe doen.

homeforgrowth.nl

linkedin.com/company/homeforgrowth

[email protected]

Tegen de ober zeggen dat de soep koud is, is informatie. Vragen hoe hij het in zijn hoofd haalt om koude soep te serveren, is klagen. Hetzelfde feit, een ander gesprek.

Laurens en Dennis bespreken wat klagen doet met een team en met de klager zelf. Aanleiding is een challenge: eenentwintig dagen achter elkaar niet klagen, geen kritiek, geen geroddel, geen sarcasme. De meeste mensen doen daar vier tot acht maanden over.

Ze komen uit op één onderscheid: wordt het gezegd tegen iemand die er iets aan kan doen, of niet. Daar houdt de overeenstemming op. Want wie alles inslikt zegt niets meer, terwijl iedereen in de ruimte nog steeds voelt dat er iets is. Onderzoek laat zien dat samen mopperen somberheid vergroot in plaats van verkleint en dat stoom afblazen op een boksbal mensen juist agressiever maakt. Daar tegenover staat de vraag of een team zonder enige wrijving niet gewoon vlak wordt. Een goedemorgen die niet wordt teruggezegd houdt ondertussen een halve afdeling een week bezig.

De vraag die eronder ligt: vergroot klagen alleen maar het slachtofferschap in de klager?

En er komen twee gastsprekers aan.

Shownotes

00:00:00 Introductie
00:00:32 Het paarse bandje
00:02:00 Ook niet in je hoofd
00:02:48 Wat telt als klagen
00:03:18 Sarcasme als onvolwassen gedrag
00:04:04 Soep melden of klagen
00:04:26 De opstapjes naar een klacht
00:05:19 Klagen in eigen huis
00:06:39 Heb je het al besproken
00:07:45 Klagen als uitlaatklep
00:08:29 Klagen is als suiker
00:09:48 Vijf redenen om te klagen
00:11:16 Samen herkauwen
00:11:52 Honderd keer herbeleven
00:13:17 Wordt het dan niet vlak
00:15:28 Je zegt niets men voelt het
00:16:41 Goedemorgen op de trap
00:18:13 Een week boos om niets
00:19:34 Loslaten of aankaarten
00:20:40 Stoom afblazen werkt niet
00:22:36 Uitvergroten wat niet verandert
00:23:52 We zijn allemaal geen Boeddha
00:24:40 Aandacht vragen zonder klagen
00:25:29 De brug naar leiderschap
00:26:36 Klagen onder spanning
00:27:34 Klagen als gewoonte
00:28:37 Klaagcultuur in organisaties
00:29:42 De challenge aangaan
00:30:29 Twee sprekers op komst
00:31:50 Outro

Onder Spanning is een podcast van Home for Growth. Elke week een eerlijk gesprek over mensgerichte groei, leiderschap en de dingen die er echt toe doen.

homeforgrowth.nl

linkedin.com/company/homeforgrowth

[email protected]

Twee afdelingen, hetzelfde systeem, dezelfde training, dezelfde deadline. Bij de één is het na drie maanden vanzelfsprekend, bij de ander wordt er nog steeds mee gerommeld.

In deze aflevering bespreken Laurens en Dennis waarom verandering bij het ene team landt en bij het andere niet. De reflex is om naar de mensen te kijken en weerstand te zien. Maar wat gebeurde er bij de vorige verandering? Werd die afgemaakt, of stilletjes teruggedraaid? Een team dat drie projecten zag doodbloeden, wacht bij het vierde eerst af.

Ze gaan in op het traject aan de voorkant, op de connectie die je met je mensen moet hebben voordat het spannend wordt, en op wat mensen eigenlijk winnen bij het oude. Uit het boek Onveranderbaarheid van organisaties komt een omkering die blijft hangen: stabiliteit is geen defect maar een prestatie, en weerstand is dan het correct functioneren van dat ontwerp.

Wie wil veranderen, moet eerst begrijpen wat het huidige in stand houdt. En waarom dat ooit verstandig was.

Een kortere aflevering deze keer. Niet omdat de tijd op was, maar omdat alles gezegd was.

Shownotes

00:00:00 Introductie
00:00:39 Twee teams, één verandering
00:02:03 Weerstand of ervaring
00:02:31 Het verleden zit in de cultuur
00:03:48 Ligt het aan de mensen
00:05:09 Kijk eerst in de spiegel
00:05:49 Connectie als voorwaarde
00:06:48 Klaar zijn vóór de verandering
00:07:56 De marathon zonder training
00:08:54 Stuk op de menselijke kant
00:09:16 B&B Vol Liefde als spiegel
00:11:14 Te laat gecommuniceerd
00:12:29 Aanvoelen wat de ander nodig heeft
00:13:31 Maar die tijd is er niet
00:14:53 Veranderkracht als cultureel geheugen
00:16:35 Stabiliteit is een prestatie
00:17:42 Wat houdt het oude in stand
00:18:58 Continuïteit geeft houvast
00:19:48 Persoonlijke belangen in de route
00:22:07 De echte reden voor verandering
00:24:22 Tijd geven werkt
00:26:11 Terug naar de twee teams
00:27:42 Mijn negende leidinggevende
00:29:14 Maak je verandering af
00:30:30 Outro

Onder Spanning is een podcast van Home for Growth. Elke week een eerlijk gesprek over mensgerichte groei, leiderschap en de dingen die er echt toe doen.

homeforgrowth.nl

linkedin.com/company/homeforgrowth

[email protected]

Slechts 6 procent van generatie Z ziet zichzelf ooit manager worden. Dat cijfer zegt minder over hen dan over ons.

Laurens en Dennis bespreken generatieverschillen en lopen halverwege tegen een ongemakkelijke conclusie aan: generatiedenken voedt vooral vooroordelen. Mensen binnen één generatie verschillen net zo vaak van elkaar als van mensen uit een andere. Wat overblijft is het beeld van leidinggeven dat we zelf hebben neergezet. Altijd aanstaan, altijd bereikbaar, overwerken als norm. Een nieuwe generatie kijkt daarnaar en bedankt vriendelijk.

Onderweg neemt het gesprek een afslag naar diversiteit in leiderschap, naar wie er wel en niet in het plaatje past, en naar de vraag wat een organisatie eigenlijk toevoegt aan de maatschappij.

“Dan is het risico dat je vooral creëert wat je al kent.”

Shownotes

00:00:00 Introductie
00:00:37 Generatie Z in beeld
00:01:54 Een product van hun ouders
00:02:15 Eén op de drie over hun leidinggevende
00:04:36 Bestaan generaties eigenlijk wel
00:05:58 Leeftijdsfase boven generatie
00:07:01 Verschil in werkethiek
00:07:58 Zingeving als bredere trend
00:09:57 Jongeren als spiegel
00:11:27 Hokjes voeden vooroordeel
00:12:47 Wat het over jou zegt
00:14:29 Vraagt dit ander leiderschap
00:16:28 Kennis is overal, menselijkheid niet
00:17:25 Situationeel leiderschap
00:18:13 Amsterdam en Brabant
00:20:17 Slechts 6% wil manager worden
00:21:32 Het beeld dat wij zelf geven
00:24:33 Ambitie die er nooit was
00:26:38 Ik wens je veel personeel
00:28:05 Waar komt de druk vandaan
00:30:24 Vrouwen in leiderschap
00:31:14 Waarderen wat je niet kent
00:32:59 Bestaansrecht van organisaties
00:34:34 Je creëert wat je al kent
00:36:45 Verkeerde mensen op de plek
00:37:49 Meer leiders dan we denken
00:38:46 Afsluiting
00:39:48 Outro

Onder Spanning is een podcast van Home for Growth. Elke week een eerlijk gesprek over mensgerichte groei, leiderschap en de dingen die er echt toe doen.

homeforgrowth.nl

linkedin.com/company/homeforgrowth

[email protected]

Je vraagt je team om input. Ze geven het. En daarna beslis je zoals je al van plan was.

Laurens en Dennis bespreken sociocratie: besluiten waarbij niet de meeste stemmen tellen, maar het zwaarwegende bezwaar. Laurens vertelt hoe hij meebouwde aan een democratische school in Den Bosch, waar kinderen zonder klassen, lessen en leraren hun eigen leerweg vormgeven. Dennis vertelt hoe hij dezelfde methode invoerde op een werkvloer waar hij eindverantwoordelijk was: een airco die er uiteindelijk niet kwam, een koerier die ineens meedacht over procesverbeteringen, en het gevoel van controle dat hij volledig moest loslaten.

Ze zijn het openlijk oneens over de vraag of dit nog werkt zodra je met vijftig mensen bent.

Er wordt nooit over jou besloten. Er wordt altijd met jou besloten.

Shownotes

00:00:00 Introductie
00:00:15 Waarom dit onderwerp
00:01:22 Vier dagen en drie vragen
00:04:00 Toevallig een school in Den Bosch
00:05:32 Beginnen met vrijwilligers
00:07:24 Geen klassen geen leraren
00:08:43 Waarom Dennis hiermee begon
00:10:21 Sociocratie versus democratie
00:11:12 Zo gaat zo’n besluit
00:12:48 Een bezwaar met een voorstel
00:14:18 Sociocratie in een hierarchie
00:15:28 Handgebaren tegen groepsdruk
00:16:41 Kost het meer tijd
00:17:29 Draagvlak boven meerderheid
00:18:32 Werkt dit op schaal
00:19:31 Kringen en dubbele koppeling
00:20:46 De airco in de loods
00:21:47 De kring zoekt het zelf uit
00:23:29 Geen zeikcultuur meer
00:24:38 Macht en controle loslaten
00:25:55 De koerier die meedacht
00:26:54 Directie moet mee
00:29:19 Ochtendkring en bemiddelingskring
00:30:27 De schoenenmotie
00:32:23 Eigenaar van je eigen leerweg
00:32:40 Cliffhanger volgende gast
00:35:07 De beslismethode
00:36:22 Afgevaardigden per groep
00:38:57 Het uitwerken van een project
00:40:25 Vraag het en doe er iets mee
00:41:35 Outro

Onder Spanning is een podcast van Home for Growth. Elke week een eerlijk gesprek over mensgerichte groei, leiderschap en de dingen die er echt toe doen.

homeforgrowth.nl

linkedin.com/company/homeforgrowth

[email protected]

Ze zetten de website live en wachtten tot de telefoon zou gaan. Er belde niemand.

Laurens en Dennis bespreken driekwart jaar ondernemen: de verwachtingen vooraf, de realiteitschecks daarna, en wat er overblijft van een groot plan als de markt niet meebeweegt. Klanten kwamen uit een andere hoek dan bedacht. De ambitie bleef overeind, de weg ernaartoe werd steeds kleiner gemaakt.
Ze praten ook over samen ondernemen: de fase waarin alles door de modder leek te gaan, waarom compromissen sluiten hun verhalen slapper maakte, en wat er veranderde toen ze elkaar minder gingen corrigeren en meer gingen steunen.
Over één woord worden ze het niet eens. De een voelt de druk oplopen aan de saleskant. De ander zegt: druk is vooral een uitgestelde keuze.

Shownotes

00:00:00 Introductie
00:00:32 Terugblik op driekwart jaar
00:02:36 Advies aan jezelf
00:04:06 Verwachtingen die niet uitkwamen
00:06:35 De website ging live
00:08:06 Rust en flexibiliteit
00:09:22 Groots denken, klein handelen
00:12:29 Impact maken met z'n tweeën
00:13:23 Het eigen ego opzij
00:15:26 Marketing bepaalt of je gevonden wordt
00:16:24 Van operatiemens naar sales
00:17:45 Het beeld van sales verandert
00:20:02 Wat het meest tegenviel
00:20:33 Samen een onderneming opzetten
00:23:10 Tegen jezelf aanlopen
00:23:54 Eenheidsworst en eigen verhalen
00:26:51 Door de modder
00:27:59 Terug naar de kern
00:29:18 Waar voel je de meeste druk
00:32:15 Naar buiten treden
00:36:04 Druk als uitgestelde keuze
00:37:27 Financiële keuzes en risico
00:39:37 De grootste druk zit bij sales
00:40:39 Anders kijken naar groei
00:45:23 Online vindbaarheid valt tegen
00:46:04 Opdrachten van maanden geleden
00:48:45 Waar ondernemers stranden
00:49:58 Stoïcijns doorgaan
00:50:18 Afsluiting
00:50:31 Outro

Onder Spanning is een podcast van Home for Growth. Elke week een eerlijk gesprek over mensgerichte groei, leiderschap en de dingen die er echt toe doen.

homeforgrowth.nl

linkedin.com/company/homeforgrowth

[email protected]