Oradan Buradan Bilgi

🎙️ İzlediğimiz filmler, dinlediğimiz müzikler ve boş zamanımızı dolduran eğlenceler… Zevklerimiz ne kadar bize ait?

Bu videoda, Adorno ve Horkheimer’ın kültür endüstrisi eleştirisini ele alıyorum. Sinemadan reklamcılığa, astrolojiden turizme uzanan örneklerle kültürün bir tüketim ürününe dönüşmesini ve eğlencenin gündelik hayatımızdaki rolünü tartışıyorum. Ardından sanatın özerkliğine ve başka türlü bir yaşamı hayal etmemize açabileceği alana odaklanıyorum.

Sanat bizi mevcut dünyayla uzlaştırır mı, yoksa onu sorgulamaya mı çağırır?

*

Instagram: www.instagram.com/oradanburadanbilgi/
Youtube: youtube.com/oradanburadanbilgi

*

Reklam ve İş birlikleri için: [email protected]

🎙️ Neden sürekli yeni kitaplar alıyoruz ama hepsini okumaya bir türlü yetişemiyoruz?

Japoncada bu alışkanlığın bir adı var: Tsundoku. Okumak niyetiyle alınan fakat zamanla raflarda biriken kitapları anlatıyor. 

Peki mesele gerçekten yalnızca “kitapları okuyamamak” mı? Yoksa gelecekte daha fazla zamanı olacağını düşünen, daha bilgili ve daha entelektüel bir versiyonuna yatırım yapan insanın hikâyesi mi?

Bu videoda tsundokunun ardındaki zaman yanılsamasını, kitap satın alma arzusunu ve okunmamış kitapların neden düşündüğümüz kadar anlamsız olmayabileceğini konuşuyoruz. Walter Benjamin’in kitap koleksiyonculuğundan ve aktardığı Anatole France hikâyesinden, Umberto Eco’nun dev kütüphanesinden ve Nassim Nicholas Taleb’in buradan geliştirdiği “anti-kütüphane” fikrinden söz ediyoruz. 

Son olarak işin bir de bize fazlasıyla tanıdık gelen tarafına bakıyoruz: ekonomik tsundoku. “Şimdi almazsam sonra daha pahalı olacak” düşüncesi kitaplıklarımızı nasıl büyütüyor?

Belki de okunmamış kitaplarla dolu bir kütüphane yalnızca yetişemediğimiz kitapların değil, henüz bilmediğimiz şeylerin de bir göstergesidir.

*

Instagram: www.instagram.com/oradanburadanbilgi/
Youtube: youtube.com/oradanburadanbilgi

*

Reklam ve İş birlikleri için: [email protected]

Bir halkı yönetmek için ne gerekir? Ekmek mi, eğlence mi, yoksa ikisi birden mi?

Antik Roma’da ekmek ve gösteriler yalnızca halkın ihtiyaçlarını karşılamak ya da eğlenmesini sağlamak için mi vardı? Yoksa bu uygulamaların arkasında siyasi hesaplar da mı yatıyordu?

Romalı şair Juvenalis’in Panem et Circenses (Ekmek ve Sirk) eleştirisinden yola çıkarak Roma Cumhuriyeti’nden İmparatorluk dönemine uzanan bu politikanın tarihsel kökenlerini, ekonomik bedelini ve iktidarla halk arasındaki güç ilişkisini inceliyoruz.

Peki ya halk, kendisine sunulan gösterilerin yalnızca seyircisi olmaktan çıkarsa?

Nika Ayaklanması’nın da gösterdiği gibi, ekmek ve sirk her zaman iktidarın istediği sonuçları doğurmayabilirdi.

*

Instagram: www.instagram.com/oradanburadanbilgi/
Youtube: youtube.com/oradanburadanbilgi

*

Reklam ve İş birlikleri için: [email protected]

🎙️ Bu bölümde transgresif dişilliğin modern ve siyasal evresine geçiyorum. “Evin Meleği” idealinden femme fatale imgesine, histeri söyleminden psikanalizin doğuşuna, kadınların oy hakkı mücadelesinden 343 Manifestosu’na kadar kadınların hangi sınırlar içinde tanımlandığını ve bu sınırların nasıl aşılmaya başlandığını konuşuyorum.

Beden, arzu, psikoloji, siyaset ve özgürleşme ekseninde; “makbul kadın” imgesinin nasıl dönüştüğüne bakıyoruz.
*

Instagram: www.instagram.com/oradanburadanbilgi/
Youtube: youtube.com/oradanburadanbilgi

*

Reklam ve İş birlikleri için: [email protected]

🎙️ Bu bölümde transgresyon ve dişillik ilişkisini mitoloji, din ve tarih üzerinden inceliyorum. Havva, Lilith, Medusa, Tiamat ve cadı figürlerinden yola çıkarak kadınlığın neden sınır, yasak, günah ve tehlike kavramlarıyla ilişkilendirildiğini; Kristeva’nın abject kavramının bu anlatılara nasıl ışık tuttuğunu konuşuyorum. Arkaik evreden Orta Çağ ve erken modern döneme uzanan bu bölüm, “transgresif dişillik” fikrinin tarihsel köklerine odaklanıyor.
*

Instagram: www.instagram.com/oradanburadanbilgi/
Youtube: youtube.com/oradanburadanbilgi

*

Reklam ve İş birlikleri için: [email protected]

🎙️ “Parlayacağın alanı bul.” “Sevdiğin işi yap.” “Tutkunun peşinden git.”
Peki gerçekten bu kadar kolay mı?
*

Instagram: www.instagram.com/oradanburadanbilgi/
Youtube: youtube.com/oradanburadanbilgi

*

Reklam ve İş birlikleri için: [email protected]

FROM sadece gizemli bir kasabadan ve çıkış yolu arayan insanlardan mı ibaret?

Bu bölümde FROM’u biraz farklı bir yerden okuyorum. Dizide gördüğüm temalardan yola çıkarak Heidegger’in fırlatılmışlık kavramından özgür irade ve determinizm problemine; bağdaşırcılıktan kurban ve günah keçisi motiflerine, Ursula K. Le Guin’in Omelas’ı Bırakıp Gidenler öyküsünden Gnostisizme kadar uzanan felsefi ve teolojik bağlantıları konuşuyorum.

Tabitha’nın hikâyesinin İncil’le olası bağlantısına, Jade ve cüzzamlılar üzerinden kurduğum günah keçisi teorisine ve son olarak Boy in White ile Man in Yellow hakkında kendi teorime de değiniyorum.

Bu bölüm, FROM’un kesin olarak ne anlattığını açıklama iddiasında değil. Daha çok dizide gördüğüm sembolleri, fikirleri ve anlatı yapılarını felsefe ve teoloji üzerinden anlamlandırmaya çalıştığım kişisel bir dizi okuması.

Belki FROM’dan çıkmanın yolu kasabanın nasıl çalıştığını değil, neyi temsil ettiğini anlamaktır.

⚠️ Spoiler içerir.
*

Instagram: www.instagram.com/oradanburadanbilgi/
Youtube: youtube.com/oradanburadanbilgi

*

Reklam ve İş birlikleri için: [email protected]

🎙️ Kapitalizm gerçekten sona mı yaklaşıyor, yoksa sadece başka bir biçime mi dönüşüyor? Bu bölümde kapitalizmin geleceğine dair birbirinden farklı fikirleri konuşuyorum: tekelleşme ve oligopoller, yapay zekâ ve otomasyon, sıfıra yaklaşan marjinal maliyetler, ekolojik sınırlar, büyüme zorunluluğu ve Big Tech’in giderek artan gücü…

Bir ekonomik sistem bir günde ortadan kalkmaz. Belki de kapitalizmin sonu da büyük bir çöküşle değil, onu artık “kapitalizm” diye tanımlayamayacağımız kadar değişmesiyle gelecek.

Peki geleceği hangisi daha doğru tahmin ediyor? Kapitalizmi teknoloji mi dönüştürecek, kendi iç çelişkileri mi, ekolojik sınırlar mı, yoksa henüz adını koyamadığımız bambaşka bir sistem mi?

Bu bölümde biraz ekonomi, biraz teknoloji, biraz ekoloji ve bolca gelecek konuşuyoruz.

*

Instagram: www.instagram.com/oradanburadanbilgi/
Youtube: youtube.com/oradanburadanbilgi

*

Reklam ve İş birlikleri için: [email protected]

🎙️Ana kuzusu erkekler

*

Instagram: www.instagram.com/oradanburadanbilgi/
Youtube: youtube.com/oradanburadanbilgi

*

Reklam ve İş birlikleri için: [email protected]

🎙️ Atom sandık, daha derine indik. Parçacık sandık, alanlarla karşılaştık. Peki ya en temel yapı taşları aslında nokta değil de titreşen sicimlerse? Sicim teorisi, kuantum mekaniği ile Einstein’ın yerçekimini tek bir çatı altında birleştirmeyi amaçlayan en güçlü adaylardan biri. Ancak hâlâ deneysel olarak doğrulanmış değil. Belki de evrenin en derin katmanına henüz ulaşamadık.

Sizce evrenin en temel yapı taşı gerçekten sicimler olabilir mi?

Kaynaklar:
* Brian Greene – The Elegant Universe (1999)
* Barton Zwiebach – A First Course in String Theory (2009)
* Joseph Polchinski – String Theory Vol. 1–2 (1998)
* Steven Weinberg – Dreams of a Final Theory (1992)
* CERN – String Theory & Standard Model açıklamaları
* Leonard Susskind – The Cosmic Landscape (2005)

*

Instagram: www.instagram.com/oradanburadanbilgi/
Youtube: youtube.com/oradanburadanbilgi

*

Reklam ve İş birlikleri için: [email protected]