Parakuat oldukça yaygın olarak kullanılan bir herbisittir. Toksikolojide bu tarz ürünlerin toksisitesine sıklıkla rastlamaktayız. Ancak parakuat birkaç nedenden dolayı toksikolojide benzersizdir. Oksijen serbest radikalleri gelişmesi riskinden dolayı destek oksijen tedavisinden kaçınılmalıdır. İkinci olarak tedavi, olağan toksikoloji resüsitasyon yaklaşımından kaçınılmalıdır, hastalarda letal bir sonucu önlemek için derhal dekontaminasyona ihtiyacı vardır.

Toksisite Mekanizması

Lipit peroksidasyonuna ve hücre zarlarına zarar vermesine neden olan oksijen serbest radikallerinin üretilmesi için spesifik olarak pnömositlere taşınan kostik bir ajandır. Alveollerde birikip süperoksit radikali ile lipid perokdiasyonu yaparak hücre zararı hasarlanması, hücre disfoksyionu ve nekroza yol açar. Akciğerde tip 1 ve tip 2 alveol hücreleri inflamatuvar hücrelerle infiltre olup akut pnömonit ve hemoraji gelişir. Bu aşama reversibl olabilir. İrreversibl proliferatif fazda intersitisyum ve alveollerde fibrozis gelişir. Hasta hipoksik diye verilen oksijen desteği, reaktif oksijen türlerinin yapımını artırır. Parakuat ve oksijen redoks siklüsünün devamını sağlayarak birbirlerinin toksik etkisini artırır. Miyokard hasarı ve adrenal nekroz da olabilir. Diğer önemli etkilenim yeri olan böbrekte ise; Parakuat proksimal tübüllere direk etki ile akut tübüler nekroz yapar. Gastrointestinal sıvı kaybı kaynaklı hipovolemiye bağlı hipoperfüzyon ve hipotansiyon da glomerüler hasarı artırır. Farklı seviyelerde oligüri, proteinüri, hematüri ve glukozüri bildirilmiştir .

Toksikokinetik

Hızlı emilim gösterir ancak emilim tam değildir (oral <%5). Hızlı emilim göstermesi nedeniyle kandaki en yüksek seviyelerine 1 saat içerisinde ulaşır.  Midede gastrik içerik bulunması durumunda emilimi az olmaktadır. Solunum yoluyla veya dermal maruziyetler ile minimum absorpsiyona neden olur (sistemik toksisite riskinin ortaya çıkması için yüksek konsantrasyonlar ile birlikte uzun süreye veya cilt bütünlüğünün bozulmuş olması gerekmektedir.) Parakuat, vasküler yapılanması fazla dokulara redistribüsyona eğilimlidir (böbrek, karaciğer, kalp, kas ve akciğerler). Ancak iki temel hedefi vardır . Akciğerler en çok biriktiği dolayısıyla en çok etkilenen organlardır.

 İkincil olarakta en çok böbreklerde birikir. Metabolize edilmez. İdrarla atılır. Çok düşük dozlarda bile ölümcül olabilir; Letal dozu 30 mg/kgdır (%20 lik sulu çözeltisinin oral yolla yetişkinde 10 -20 ml, çocukta 4-5 ml alımı bile ölümcüldür) ​1​.

Risk değerlendirmesi

Kasıtlı olarak intihar amaçlı alım sonrasında anstabil olan hastalar, büyük miktarda olan alımlarda, tanı konulduktan sonra palyatif tedaviler ile yaklaşılmalıdır. Tedavinin temel amacı, erken dekontaminasyon ve hemodiyaliz yoluyla orta derecede veya kaza sonucu maruz kalanlarda morbidite ve mortalite riskini azaltmaktır. Akut parakuat zehirlenmesinden sonra hayatta kalma, doz ve koşullarla ilişkilidir (kasıtlı ve kazara). Ağız dolusu toksisiteye neden olabilir ancak sıçrama veya tat olası değildir. Dermal maruziyetler, endişe yaratması için yüksek konsantrasyonlar veya hasarlı cilt gerektirir. Solunması toksisiteye neden olmaz. Risk değerlendirmesi, üriner ve serum parakuat testleri kullanılarak daha da hassaslaştırılabilir.

DozEtkisi30 mg/kg>0,15ml/kg>(%20'lik Solüsyon)Hafif orta düzeyde gastrointestinal semptomlar Tam düzelme beklenir30-150 mg/kg0,15-0,75ml/kg (%20'lik Solüsyon)Belirgin koroziv gastorintestinal etkilenmeyi takip eden 2-6 gün içerisinde gelişen multiorgan yetmezliği, alımdan günler sonra gelişen pulmoner fibrozis. Mortalite >%50>150mg/kg >0,75ml/kg(%20'lik Solüsyon)Fulminan multiorgan yetmezliği ve progresif hipoksi ile seyreden pulmoner fibrozis, metabolik asidoz,