Het was een historische week in het Vaticaan. Waar velen al voor vreesden is nu toch gebeurd: er heeft een kerkscheuring plaatsgevonden. De omstreden priesterbroederschap Pius X heeft tegen de wens van paus Leo XIV vier bisschoppen tot priester gewijd. Hierdoor zijn niet alleen deze vier bisschoppen, maar ook de twee bisschoppen die hen hebben gewijd, geëxcommuniceerd. Dat geldt ook voor de priesters van de broederschap. Wat de gelovige leken betreft, worden degenen die zich formeel bij de broederschap hebben aangesloten, ook als geëxcommuniceerd beschouwd. Het is de zwaarste kerkelijke straf in de Rooms-Katholieke Kerk. 

Wat drijft de aanhangers van deze broederschap? Hoe is het tot deze breuk gekomen? En wat nu? Stijn Fens praat erover met Andrea Vreede, Vaticaancorrespondent voor de NOS. Aansluitend aan het gesprek met Andrea een documentaire van KRO-NCRV over de wortels van dit conflict. 

Verder is deze week opnieuw een vrouw aangesteld op een hoge positie. Alessandra Smerilli is benoemd tot prefect van het Dicasterie voor de Bevordering van Integrale Menselijke Ontwikkeling. Hoe belangrijk is deze benoeming? 

Tot slot vieren de Verenigde Staten deze week hun 250-jarig bestaan. Paus Leo was door Trump uitgenodigd, maar liet verstek gaan. Waar is hij wel? Op Lampedusa, het Italiaanse eiland tussen Malta en Tunesië, bekend van de vluchtelingen die daar aankomen, levend én dood. Andrea vertelt over de betekenis van Leo’s besluit om juist nu dit eiland te bezoeken. 

Presentatie: Stijn Fens

Redactie: Bas Roetman

Opname en montage: Mark van Vliet en Bas Roetman

Productie: Eugenie van der Weerd

Hoe is het om op jonge leeftijd voor het priesterschap te kiezen? Voor Bastiaan was die keuze allesbehalve vanzelfsprekend. Hij groeide op als domineeszoon in een protestants gezin, maar vond uiteindelijk zijn weg naar de Rooms-Katholieke Kerk en, in het bijzonder, de jezuïetenorde. "Hier voel ik mij thuis", vertelt hij aan Pauscast-redacteur Bas Roetman. 

In deze aflevering vertelt Bastiaan over zijn roeping, zijn bekering en de weg naar het priesterschap. Ook wil hij afrekenen met hardnekkige misverstanden. Priesters zijn volgens hem niet alleen oude mannen: ze staan midden in de samenleving. "Religieus zijn is niet iets van een vorige generatie. Er zijn veel mensen die juist nu ontdekken hoe rijk onze traditie is en hoeveel die te bieden heeft."

Redactie en presentatie: Bas Roetman

Montage: Mark van Vliet

Productie: Eugenie van der Weerd

Wat gelooft schrijver Arnon Grunberg? Niet in de christelijke God, zoveel is duidelijk. Toch denkt hij dat niemand door het leven kan gaan zonder in iets te geloven. Maar wat betekent geloven dan nog? Samen met schrijver en columnist Stephan Sanders en jurist Naema Tahir werkte Grunberg mee aan de tentoonstelling ‘Geloof: Schatten uit het Rijks door de ogen van nu’ in het Musem Gouda. Het drietal mocht kunstwerken uit het Rijksmuseum uitkiezen die voor hen met het geloof te maken hebben. Sanders en Grunberg vertellen erover in deze editie van de Pauscast. 

Ze praten met Stijn Fens over kunst, het geloof en de liefde. Wat heeft offers brengen met geloof te maken? Is God hetzelfde als liefde? En zal de menselijke behoefte aan verlossing altijd blijven bestaan? 

Presentatie: Stijn Fens

Redactie: Bas Roetman

Opname en montage: Mark van Vliet en Bas Roetman

Duizenden soldaten staan voor de muren van de stad. Duitsers. Spanjaarden. Huurlingen die al maanden niet zijn betaald. Hongerig, woedend en nauwelijks nog onder controle. Binnen de muren breekt paniek uit. Priesters vluchten kerken in. Klokken luiden alarm. Paus Clemens VII probeert te begrijpen hoe dit heeft kunnen gebeuren. 

Dan breken de troepen door. Wat volgt, is een van de gruwelijkste episodes uit de geschiedenis van Rome. Kerken worden geplunderd. Kloosters verwoest. Mensen vermoord op straat, nonnen verkracht. Het graf van paus Julius II wordt opengebroken. De paus vlucht naar de Engelenburcht. Hoe kon uitgerekend de hoofdstad van het christendom worden aangevallen door het leger van de katholieke keizer Karel V? Welke rol speelde paus Clemens VII zelf in deze ramp? En waarom moeten we het er bijna 500 jaar later nog eens over hebben?  Stijn Fens praat erover met Christian van der Heijden – vriend van de show -  en historicus Bart Gielen, in deze bijzondere editie van de Pauscast. Over macht, oorlog, de Reformatie - en misschien wel de meest tragische paus uit de geschiedenis. 

Presentatie: Stijn Fens

Redactie: Bas Roetman

Opname en montage: Mark van Vliet en Bas Roetman

Productie: Ciara van Wingaarden

Volg ons op Youtube

Volg ons op Facebook

Barcelona maakt zich op voor een historisch moment. Op 10 juni bezoekt paus Leo XIV de Sagrada Familia, het meesterwerk van Antoni Gaudí. Het bezoek valt samen met een bijzonder jubileum: precies honderd jaar geleden overleed Gaudí, die bekendstaat als 'Gods architect' en die begraven ligt in de basiliek.

In deze aflevering van de Pauscast duiken we in het verhaal achter een van de beroemdste kerken ter wereld, die vorig jaar bijna vijf miljoen bezoekers trok. Wat maakt de Sagrada Familia zo uniek? En wie was Antoni Gaudí eigenlijk?

Stijn praat erover met Paul Rem, kunsthistoricus en senior conservator bij Paleis het Loo, en met Montserrat den Daas, die naar Barcelona reist in de hoop de pauselijke mis van dichtbij mee te maken. Vanuit Barcelona vertelt gids Robb Reuring hoe de stad zich opmaakt voor het pausbezoek.

Daarnaast belt Stijn met Andrea Vreede in Rome over een opvallende benoeming in het Vaticaan: de 39-jarige Maria Montserrat Alvarado wordt de nieuwe prefect van het Dicasterie voor Communicatie. Wie is zij, wat is haar achtergrond bij de rechts-conservatieve mediagigant EWTN, en wat zegt deze keuze over de koers van paus Leo XIV?

Presentatie: Stijn Fens

Redactie: Bas Roetman

Opname en montage: Mark van Vliet en Bas Roetman

Productie: Ciara van Wingaarden

Volg ons op Youtube

Volg ons op Facebook

Hoe is het om paus Leo XIV te ontmoeten? Merijn Tinga – activist en kunstenaar – weet het nu. Hij surfte van Nice naar Rome, om aandacht te vragen voor plasticvervuiling. Hij schreef ook een brief aan paus Leo XIV, met de vraag of hij een keertje langs mocht komen om over zijn missie te vertellen. En: dat mocht. Vorige week trok Merijn met peddel en al naar het Vaticaan om de Heilige Vader te zien. De ‘Plastic Soup Surfer’ vertelt er alles over in deze editie van de Pauscast. Het was een vruchtbare ontmoeting, blijkt nu al, want alles wijst erop dat er een statiegeldmachine in het Vaticaan zal worden geplaatst. 

Willien van Wieringen – theoloog en vriendin van de show - praat met Stijn over het grote nieuws van deze week, de eerste encycliek van paus Leo ‘Magnifica Humanitas’. In de media ging het tot nu toe vooral over het hoofdonderwerp, kunstmatige intelligentie, maar er staat nog meer in de encycliek. Wat zegt Leo bijvoorbeeld over rechtvaardige oorlogvoering en slavernij? En waarom citeert de paus het werk van Tolkien?  

Presentatie: Stijn Fens

Redactie: Bas Roetman

Opname en montage: Mark van Vliet en Bas Roetman

Hou de socials in de gaten voor de beelden van de aflevering!

Volg ons op Youtube

Volg ons op Facebook

 En kijk hier voor meer Pauscast.

Eindelijk is hij er: de eerste encycliek van paus Leo XIV, Magnifica Humanitas. De paus uit in de rondzendbrief zijn zorgen over de ontwikkeling van A.I., kunstmatige intelligentie. De menselijke waardigheid staat op het spel, waarschuwt hij. Wat staat er precies in de brief en hoe belangrijk is dit document? En zal de wereld luisteren naar de paus? Stijn Fens praat erover met Frank Bosman, cultuurtheoloog aan Tilburg University. 

Presentatie: Stijn Fens

Redactie: Bas Roetman

Opname en montage: Mark van Vliet en Bas Roetman

Twee katholieke coryfeeën in de Pauscast vandaag. Monseigneur Gerard de Korte, bisschop van ’s Hertogenbosch is in de studio, samen met een andere vooraanstaande katholiek: Leo Fijen. Van hen is deze week een boek verschenen. Een jaar lang schreven de twee elkaar brieven over het leven, hun vriendschap, en de toekomst van de kerk in Nederland. Die brieven zijn nu gebundeld in ‘Vriendschap in een tijd van polarisatie’. 

Stijn Fens praat met De Korte en Fijen over katholiek zijn in deze verwarrende tijden van onrust en oorlog? Hoe zal de kerk er in 2050 uitzien? En wanneer ben je volgens bisschop De Korte een goed katholiek? Natuurlijk ook met onze vaste rubriek, dit keer een bijzondere editie: Korte Metten met De Korte.

Presentatie: Stijn Fens

Redactie: Bas Roetman

Opname en montage: Mark van Vliet en Bas Roetman

Productie: Rikke de Waard

‘We zijn allemaal wezen geworden, schrijven psychiater Esther van Fenema en predikant Joost Röselaers in hun nieuwe boek ‘Groter dan ik’. Hoe vrij we ook zijn, velen van ons voelen zich eenzaam, opgejaagd en niet verbonden. Autonomie lijkt het grootste goed, maar leidt juist tot grote mentale problemen. ‘Ik zie steeds meer mensen die als glazen knikkers leven’, vertelt Esther in de Pauscast. Een glazen knikker is hard, rond en glad. ‘Een mens die zo leeft, rolt eenzaam door de wereld en kan zich niet verbinden’. 

Wat is het antwoord? De predikant en de psychiater gaan op zoek naar datgene wat ons overstijgt en richting geeft: de kunst, de natuur, maar ook familie en geloof in God. Want zonder gaat het niet. ‘Daar zijn we als mens niet op gebouwd. We zijn verstrikt in de leugen dat het allemaal om jou draait.’ Voor Stijn is het helder: is dat ‘Groter dan ik’ – datgene wat richting en betekenis geeft - niet bij uitstek te vinden in de rooms-katholieke kerk? 

Presentatie: Stijn Fens

Redactie: Bas Roetman

Opname en montage: Mark van Vliet en Bas Roetman

Productie: Rikke de Waard

‘La pace sia con tutti voi!’ Een jaar geleden verscheen de Amerikaan Robert Prevost op het balkon van de Sint Pieter als paus Leo XIV. Tijd voor een tussentijds beoordelingsgesprek. Hoe is het eerste jaar van Leo XIV verlopen? Wat heeft hij goed gedaan, wat kan beter? Hoe vervult hij zijn rol op het wereldtoneel? En wat kunnen we nog van hem verwachten? Stijn Fens praat er in deze extra lange uitzending over met twee vrienden van de show: Christian van der Heijden en Frank Bosman. Welk rapportcijfer geven ze Leo? 

Stijn belt ook met Rome, met Vaticaancorrespondent Andrea Vreede. De paus heeft deze week de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio ontmoet. Rubio wilde met Leo de vredespijp roken na de rel met Trump, is dat gelukt? En wie had nu het meeste te winnen bij deze ontmoeting, Trump of Leo? 

Presentatie: Stijn Fens

Redactie: Bas Roetman

Opname en montage: Bas Roetman en Ed Jeeninga

Productie: Rikke de Waard