Plassen, ook dat gaat al eens minder vlot met het ouder worden en het is ook iets waar we met wat schroom mee naar de dokter gaan. Dr. An-Sofie Goessaert richtte daarom de vzw Plaspraat op. Want in veel gevallen is er een oplossing voor de plasproblemen. Bekkenbodemkine kan vaak al veel oplossen.

INHOUDELIJKE SAMENVATTING

🚽 Hoe werkt plassen eigenlijk?

Plassen is een cyclisch samenspel tussen blaas, hersenen en bekkenbodem. De blaas vult zich, geeft signalen op verschillende momenten, en pas in een veilige omgeving ontspan je de bekkenbodem zodat alles vlot verloopt. Klinkt eenvoudig maar veel mensen doen het helemaal verkeerd zonder het te beseffen. Denk aan: zweven boven het toilet, duwen, voorzorgsplasjes…

Het advies: zit rechtop, knieën uit elkaar, broek op de enkels, en laat gewoon los. Ontspanning is het sleutelwoord.

📏 Wat is normaal?

• 3 tot 8 keer per dag plassen is normaal bij een vochtinname van 1,5 tot 2 liter.

• 's Nachts één keer opstaan is nog oké. Twee keer of meer verdient aandacht.

• Een gezonde blaascapaciteit ligt tussen de 300 en 500 ml.

⚠️ Wat zijn de gevolgen van slecht plasgedrag?

Jarenlang je plas ophouden of voortdurend voorzorgsplasjes doen, heeft gevolgen. De blaas kan lui worden, minder goed samentrekken en uiteindelijk kan dit leiden tot urineverlies en infecties. En nee, een blaasontsteking komt níét van een vies toilet — die komt van je eigen bacteriën bij slecht plasgedrag.

👵 Plasproblemen met ouder worden

Met de leeftijd nemen bijna alle plasproblemen toe, maar dat is geen onvermijdelijk lot:

• Bij vrouwen speelt de bekkenbodem een grote rol. Zwangerschappen, de menopauze en erfelijkheid spelen hier een rol. Blaasverzakking en stressincontinentie (urineverlies bij hoesten of niezen) zijn veelvoorkomende klachten die goed behandelbaar zijn.

• Bij mannen vergroot de prostaat vaak met de leeftijd, wat druk geeft op de plasbuis. Dit kan leiden tot een overactieve blaas, moeizamer plassen of nachtelijk plassen. Maar opgelet: een grotere prostaat is niet altijd de oorzaak van nachtelijk opstaan — slaapapneu en hormonale veranderingen spelen minstens zo'n grote rol.

🌙 Nachtelijk plassen: oorzaken en oplossingen

Nachtelijk plassen treft mannen én vrouwen evenveel. Mogelijke oorzaken zijn hormonale veranderingen, slaapapneu, medicatie, suikerziekte…

Praktische tip: stop 3 uur voor het slapengaan met drinken. Drink je 1,5 tot 2 liter gespreid over de dag, dan hoef je 's avonds niet meer bij te tanken.

💪 Urineverlies: behandelbaar op elke leeftijd

Urineverlies is geen onvermijdelijk gevolg van ouder worden. Er zijn twee hoofdvormen:

1. Stressincontinentie (verlies bij hoesten/niezen), de bekkenbodemkinesitherapie helpt bij de helft van de vrouwen.

2. Overactieve blaas (plotse aandrang, niet op tijd op het toilet geraken), daar is een andere aanpak nodig: zenuwstimulatie, medicatie, botox in de blaas of een implanteerbare zenuwstimulator.

Dr. Goessaert pleit ervoor dat alle vrouwen om de tien jaar een paar sessies bekkenbodemkine volgen preventief, niet alleen als er al problemen zijn.

🚨 Wanneer een arts raadplegen?

• Bloed in de urine — altijd laten onderzoeken, ook als het vanzelf verdwijnt.

• Elke verandering in uw plaspatroon: meer aandrang, vaker 's nachts opstaan, druppeltjes verlies, wacht er niet jaren mee.

DE GOUDEN TIP VAN DR. GOESSAERT

"Drink 1,5 tot 2 liter per dag, mooi gespreid, niet de hele dag door kleine slokjes. Plás op gezette tijden. Doe geen rare dingen in dat plashokje. Dat advies geef ik aan iedereen mee: jong, oud, man of vrouw."

LINKS

📱 Plas Praat vzw → www.plaspraat.be 🎙️ Podcast van Plas Praat: ook beschikbaar via de website

LUISTER NU NAAR DEZE AFLEVERING

Heb je wel eens problemen bij het plassen? Luister dan zeker naar deze aflevering. Zet je koptelefoon op en ontdek hoe kleine gewoontes een wereld van verschil maken. 🎧

TRANSCRIPT (automatisch)

Plaspraat vzw is een heuse vzw met een website met laagdrempelige en heldere informatie. En u hebt ook een podcast zelfs. Dokter An-Sofie Goessaert. U bent uroloog en u hebt Plaspraat opgericht. Wat was de aanleiding? 

Wel, de aanleiding van Plaspraat komt echt voort vanuit mijn dagdagelijkse praktijk. Ik spits mij specifiek toe op plasproblemen. En ja, ik word daar dus dagdagelijks mee geconfronteerd. Maar ik merk ook dat heel veel mensen bijzonder weinig weten over plassen. Dus dat heel wat problemen eigenlijk strikt genomen voorkomen kunnen worden door het juiste gedrag. Drink en plasgedrag. Maar ook gewoon dat als er een probleem is, dat wel echt een medisch probleem is. Dat mensen eigenlijk niet weten: wat kunnen we verwachten van onderzoeken van behandelingen? Wat is er mogelijk? Mensen wachten vaak lang om de stap te zetten naar medische hulp omdat ze denken o nee, ik ga moeten geopereerd worden. Terwijl dat dat eigenlijk in heel veel situaties niet nodig is. Of dat ze schrik hebben dat ze medicatie gaan voorgeschreven krijgen. Maar eigenlijk voor elk probleem bestaat er een scala aan oplossingen. En dus Plaspraat wil eigenlijk een beetje die lacune opvullen om mensen duidelijk te maken van: kijk, heb je een specifieke plasklacht, dan kan je dat verwachten bij de arts van onderzoeken. Dan kan je dit zelf doen of dan kan dat van behandeling mogelijk zijn. En dat kan je allemaal terugvinden op onze website. En een stukje inderdaad ook op onze podcast. 

Ja. Is het ook nog altijd een beetje een taboe? Je gaat sneller naar een arts met een met pijn in je schouder dan als je problemen hebt met plassen. 

Zeker. Ja. Ja, er is een reden waarom dat we in een hokje gaan zitten plassen. Dat is cultureel bepaald dat dat iets is dat we moeten wegsteken. Maar dat wil ook zeggen dat de drempel om problemen daarrond te bespreken zeer groot is. Vooral ook omdat mensen niet altijd weten is het normaal of niet normaal dat er daar gebeurt. Dus het is zeker een heel groot taboe. En dat was een, of misschien zelfs de belangrijkste reden om Plas praat op te richten. Om het ook gewoon bespreekbaar te maken. Om mensen inzicht te geven, maar ook te zorgen dat die die ja, die drempel dus lager wordt. 

Wat is dan normaal en wat is niet normaal? 

Ik denk dat het eigenlijk begint met weten hoe het plassen verloopt. Eigenlijk is dat een heel cyclisch gebeuren. Dus de nieren die maken urine aan de blaas die vult en je krijgt eigenlijk verschillende keren een soort gevoel dat je wel naar toilet zou kunnen gaan. Dat is normaal als de blaas halfvol is, dan ga je dat al een beetje voelen, maar dat gaat weer weg. Driekwart vol, dan wordt dat wat sterker en als het quasi volledig gevuld is dat wel naar toilet moeten. Dus dat is belangrijk om dat al te weten. Maar dus als we voelen van oké, nu moet ik echt naar het toilet, dan gaan we eigenlijk onbewust communiceren tussen die blaas en de hersenen. We gaan naar het toilet, we zoeken een veilige omgeving en eenmaal dat we veilig zijn is de bedoeling dat we ons ontspannen, dat we de bekkenbodem ontspannen, dat de sluitspier opengaat en dan loopt eigenlijk alles vanzelf. De hersenen zeggen tegen de blaas nu is het oké, dus de blaashals gaat open, de blaas trekt samen, de blaas ontspant en dan gaan wij terug zelf bewust die bekkenbodem opspannen en kunnen we het toilethokje verlaten. Maar dat is belangrijk om weten omdat heel veel mensen de neiging hebben om van alles te doen dat ze eigenlijk niet horen te doen. Duwen bij het plassen dus. Dus niet goed ontspannen bij het plassen. Een keer rechtstaan en terug gaan zitten. Zweven boven het toilet. Van alles gebeurt er daar dat eigenlijk niet moet en dat er juist voor zorgt op langere termijn dat er echt problemen ontstaan. Ook voor mannen eigenlijk best zittend. Waarom? Omdat de bekkenbodem dan goed ondersteund wordt. En rechte rug de knieën uit elkaar, de broek helemaal op de enkels zodat er ook geen spanning zit en het gewoon loslaten. En mensen zeggen soms tegen mij hier in de praktijk of elders van ja maar ja, ik haast mij altijd voor te gaan plassen. Ik heb niet veel tijd. Of dat u nu haast of niet haast, eigenlijk duurt plassen niet lang en je moet eigenlijk dat momentje efkes nemen en efkes gewoon zen zijn en die bekkenbodem ontspannen en die blaas haar werk laten doen. En dan kan je eigenlijk al veel problemen voorkomen. 

Hoeveel keer is dat dan per dag gemiddeld? 

Dat hangt natuurlijk vooral af van het drinken van wat er binnenkomt, maar ook van de voeding die je inneemt. Omdat je lichaam zorgt, streeft eigenlijk naar de vochtbalans in evenwicht houden en dat bepaalt eigenlijk hoeveel of hoe snel dat die blaas zich vult. Maar gemiddeld genomen tussen de drie en de acht keer is normaal. Dus voor een vochtinname van anderhalve à twee liter ga je 3 tot 8 keer plassen op een dag eigenlijk. Een normale blaascapaciteit is ergens tussen de 300 en de 500 milliliter, dus als je goed je best doet, is dat wat je zou moeten kunnen ophouden. Dat wil niet zeggen dat je elke keer voor zo een volume moet gaan plassen. Maar dus alles tussen die drie en die acht keer is normaal. 

's Nachts is één keer opstaan om te plassen nog wordt dat ook nog als normaal beschouwd. Van zodra dat je twee of meer keer opstaat, dan wordt daar best naar gekeken omdat uw slaap dan zodanig onderbroken wordt gefragmenteerd wordt dat je daar andere gezondheidsproblemen van kan ondervinden. Maar dus als daar een goede - hoe moet ik het zeggen - cadans in zit, de blaas goed gevuld wordt en regelmatig geleegd wordt, maar ook niet voor elk klein plasdrangetje naar toilet wordt gespurt. 

Of ook niet uit voorzorg gaan plassen?

Dat ook. Dat is ook een belangrijke. Als je niks voelt, heb je sowieso al de neiging om je meer te forceren bij het...