Ostatnie spotkanie w sezonie to okazja do bardziej filozoficznego i socjologicznego spojrzenia na wiedzę i naukę w kontekście dalszego rozwoju ludzkiej cywilizacji oraz obecnego jej stanu. W tym wyjątkowym odcinku liczba gości zmniejszyła się do zera, ale i tak w studiu zabrakło mikrofonów – zwiększyła się bowiem liczba prowadzących. Dr hab. Piotr Celiński, Prof. dr hab. Jan Hudzik i Dr Przemysław Wiatr to gospodarze audycji „Profesura i popkultura”. Ten, kto jeszcze nie zna tych głosów, ma do nadrobienia bardzo duże zaległości – zdecydowanie warto zapoznać się z archiwami.

Ortoreksja, anoreksja, bigoreksja – to zaburzenia odżywiania stawiające pacjenta na przeciwnym biegunie w porównaniu z nadwagą i otyłością (której poświęcony był już jeden z odcinków audycji). O tym, jak różnicuje się te zaburzenia, kiedy możemy podejrzewać ich istnienie, a także jakie są ich zdrowotne konsekwencje, opowiada prof. dr hab. Iwona Beń-Skowronek, kierownik Kliniki Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej z Pracownią Endokrynologiczno-Metaboliczną Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, i Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej w województwie lubelskim.

Muzyka to zorganizowane w czasie struktury dźwiękowe, które ze swojego założenia mają wpływać na słuchacza-odbiorcę. W tym oddziaływaniu zawiera się również wywoływanie emocji.

Co wiemy na ten temat, a także jak można wykorzystać muzykę w terapeutycznym celu, opowiada dr hab. Krzysztof Stachyra, prof. UMCS z Katedry Wczesnej Edukacji Instytutu Pedagogiki UMCS, praktykujący muzykoterapeuta.

W odcinku poświęconym zwierzętom doświadczalnym wspomnieliśmy już o poszukiwaniu alternatywnych modeli zwierzęcych do poszukiwania nowych leków, oznaczania toksyczności oraz innych badań substancji biologicznie czynnych. Jedną ze wzmiankowanych wówczas alternatyw jest użycie ryb akwariowych. Ten sposób zasługuje na bardziej szczegółowe przybliżenie słuchaczom ze względu na cały szereg zalet w porównaniu z gryzoniami.

Gościem odcinka jest dr hab. Barbara Budzyńska, prof. UM z Samodzielnej Pracowni Badań Behawioralnych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Wspólnie przybliżamy słuchaczom aktualne możliwości stosowania ryb jako zwierząt doświadczalnych, w tym również modyfikowanych genetycznie.

„Powiedz mi, powiedz, swoje lęki i fobie” – zachęca zespół Happysad. Odpowiadamy na to zaproszenie i kontynuujemy temat lęku z poprzedniego odcinka, ponieważ – jak już zostało poprzednio wspomniane – patologiczny lęk jest przyczyną wielu schorzeń somatycznych i psychicznych: do tego stopnia, że że współczesna psychologia wycofuje się z pojęcia „nerwica”, włączając stany nerwicowe do zaburzeń lękowych.

W poprzednim odcinku przedstawiliśmy lęk z punktu widzenia psychiatry, a teraz czas na wizję farmaceutyczno-terapeutyczną: o wszystkim opowie nam dr hab. n. farm. Tomasz Mroczek, farmaceuta, pracownik Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, a przede wszystkim praktykujący psychoterapeuta.

Lęki, depresja, czy też problemy z osobowością - o tak delikatnych sprawach rozmawiamy z dr hab. n. med. Grzegorzem Opielakiem, lekarzem psychiatrą, pracownikiem Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, gościem wielu podcastów, popularyzatorem wiedzy o zdrowiu psychicznym, nominowanym w tegorocznym plebiscycie „Osobowość Roku 2023” Kuriera Lubelskiego w kategorii Nauka.

Staramy się te skomplikowane sprawy uporządkować i wyjaśnić na tyle, aby każdy słuchacz mógł poszerzyć wiedzę w tak ważnym zakresie.

Na temat dopalaczy (oficjalnie NSP, czyli nowych substancji psychoaktywnych) wiadomo znacznie mniej, niż by się wydawało. Głównie wiemy, jak mało wiemy – brzmi to zabawnie, ale wynika ze specyfiki tych substancji. Na rynek trafiają takie związki chemiczne, których nikt nigdy nie badał pod kątem działania biologicznego (a cóż dopiero psychoaktywnego), a często są to poreakcyjne, nieoczyszczone mieszaniny wielu związków, wchodzących dodatkowo ze sobą w interakcje.

O wszystkim opowiada dr Paweł Grochecki, farmaceuta, adiunkt w Katedrze Farmakologii z Farmakodynamiką Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Z jednej strony jesteśmy zewsząd atakowani zdrową żywnością i modą na bycie fit, mijamy na na ulicach biegaczy, a siłownie nie narzekają na brak klientów. Z drugiej strony statystyki otyłości u dzieci coraz bardziej niepokoją i skłaniają do zastanowienia się nad obecnością niezdrowych nawyków wśród najmłodszego pokolenia.

Według Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości problem dotyczy co najmniej co piątego dziecka w wieku szkolnym lub przedszkolnym. Zajmujemy 8 miejsce wśród badanych krajów w Europie w raporcie WHO.

Nad przyczynami, konsekwencjami oraz możliwymi środkami zaradczymi zastanawiamy się wspólnie z prof. dr hab. Iwoną Beń-Skowronek z Kliniki Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej z Pracownią Endokrynologiczno-Metaboliczną Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

W ostatnim czasie obserwuje się w Polsce stały wzrost zakażeń pasożytami odzwierzęcymi, które jeszcze niedawno były w ogóle nieobecne. Ma to związek ze zmianami w ekosystemie (migracja zwierząt), a częściowo ze zmianami klimatu. W społeczeństwie nadal panuje przekonanie, że tasiemce, glisty, czy toksoplazma to nadal są rzadkie ciekawostki, tymczasem grozi to każdemu z nas. Prof. Anna Bogucka-Kocka z Katedry i Zakładu Biologii z Genetyką Uniwersytetu Medycznego w Lublinie (jednostka ta zajmuje się regularnie diagnostyką parazytologiczną) dzieli się ze słuchaczami swoją wiedzą i doświadczeniem w tym zakresie, łącznie ze sposobami diagnostyki w razie podejrzeń takich chorób i strategiami profilaktyki. Wbrew pozorom badania na obecność pasożytów są dziś możliwe do wykonania, a ich koszt zmalał w ostatnich latach wraz z postępem technik diagnostycznych.

Tu się kryje biała chata, tu słomiany dach, przy niej wierzba rosochata, a w konopiach strach! Maria Konopnicka miała na myśli stracha na wróble, ale poezja żyje wieloznacznością. Można więc przyznać, że prof. Jerzy Vetulani świetnie wybrał tytuł swojej słynnej książki. Tysiące lat konopie towarzyszą ludzkości, a nadal się ich bardzo boimy.

Ale to nie znaczy, że o nich mało wiemy. Wspólnie z prof. UM dr hab. Martą Kruk-Słomką z Katedry i Zakładu Farmakologii z Farmakodynamiką UM oraz prof. dr hab. Jackiem Kurzepą z Zakładu Chemii Medycznej UM staramy się podziałać na słuchaczy tak jak same konopie – przeciwlękowo. Roślin nie należy się bać, trzeba tylko wiedzieć, gdzie leży prawda. A zwykle leży pośrodku, pomiędzy całkowitą negacją, a euforycznym stosowaniem na każde schorzenie. Dotykamy historii, próbujemy wyjaśnić pojęcie receptorów i mechanizmy działania, jak również przybliżamy aktualny stan prawny medycznej marihuany i choroby, w których jest ona stosowana.