Radio Swammerdam

De wereld van de wiskunde is in rep en roer. Problemen waar wiskundigen jarenlang op hebben geploeterd, blijken ineens oplosbaar voor kunstmatige intelligentie. Daarmee lijkt wiskunde een van de eerste wetenschappen die door AI in een existentiële crisis belandt. Want als een computer wiskundeproblemen beter oplost dan wiskundigen zelf, wat betekent het dan nog om wiskundige te zijn?

Sam Simons en Ruben Brandon spreken twee wiskundigen die zich al langer bezighouden met het snijvlak van AI en wiskunde: Tim van Erven, universitair hoofddocent aan de Universiteit van Amsterdam, en Jim Portegies, universitair docent aan de Technische Universiteit Eindhoven. Hoe is het om in oktober 2026 wiskundige te zijn? Wat moet het vakgebied met de honderden documenten die OpenAI in één keer online zette? En waarom is wiskunde een veel socialer vak dan je zou denken?

Met een gastcolumn van Jan Rooduijn.

Genoemd in deze uitzending:

• Leiden Declaration on Artificial Intelligence and Mathematics: https://leidendeclaration.ai/
• AI4Math Workshop: Shaping the Future of Mathematics with AI (4 december 2026): https://ai4math.nl/

Deze aflevering is het eerste deel van een serie over de AI-transitie in de wetenschap.

Radio Swammerdam - Bewijs zonder begrip? Wiskunde ten tijde van AI - 18 oktober 2026

• Gast: Tim van Erven, Jim Portegies
• Presentatie: Sam Simons en Ruben Brandon
• Column: Jan Rooduijn
• Techniek: Momo Schaap

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in OBA Oosterdok schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: [email protected].

De redactie van seizoen 2026-2027 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Ruben Brandon, Julia Sandriman, Job Korten, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Weet je zeker dat je geen narcist bent?

Iedereen heeft weleens iemand uitgemaakt voor het hebben van de beruchte psychologische aandoening - narcisme. Tegenwoordig hoor je het waarschijnlijk het meest als belediging. Die ex die je heeft voorgelogen, of die meid die alleen maar over zichzelf praat.

Mensen met narcisme zien zichzelf als verheven boven anderen, en als het middelpunt van de wereld. Maar dit zelfbeeld wordt ook constant bedreigd, wat heel pijnlijk kan zijn. Als we onze irritaties en gekwetste gevoelens even wegleggen, kunnen we ons afvragen: hoe voelt dat nou voor deze mensen? Wat weten we nou echt van narcisme?

We horen in deze uitzending Frans Schalkwijk, psychoanalyticus, bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en schrijver van meerdere boeken over zijn ervaring als therapeut met narcisme. Hij gaat in gesprek met presentator Julia Sandriman en co-presentator Sita Bouman. Ook horen we Gabriel Kousbroek, ervaringsdeskundige op dit vlak - oftewel - een narcist.

Samen ontdekken we hoe de wereld van iemand met narcisme eruit ziet, en misschien ontdekken we wel wat meer begrip voor de narcist.

Radio Swammerdam - De wereld van een narcist - 11 oktober 2026

• Gast: Frans Schalkwijk
• Presentatie: Julia Sandriman
• Co-presentatie: Sita Bouman
• Ervaringsdeskundige: Gabriel Kousbroek
• Techniek: Julia Sandriman en Sita Bouman

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in OBA Oosterdok schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: [email protected].

De redactie van seizoen 2026-2027 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Ruben Brandon, Julia Sandriman, Job Korten, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Hoe zag sociale media, en het internet, er vroeger uit?

Vandaag spreken we met promovendus Dennis Beckers over De Digitale Stad: een plek met een postkantoor, een plein, een stadhuis en burgers. Een plek vol idealen, opgebouwd vanuit vrijwel niets. Wilde je in 1994 op het internet, dan ging je naar de Digitale Stad: een fysieke terminal, ergens op een publieke plek, waar Amsterdammers voor het eerst toegang kregen tot een virtuele gemeenschap.

Met een column van Amos Bouman.

Radio Swammerdam - Digitale Steden - 04-10-2026

• Gast: Dennis Beckers
• Presentatie: Job Korten
• Co-presentatie: Tabe Bakker
• Column: Amos Bouman
• Techniek: Sita Bouman

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in OBA Oosterdok schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: [email protected].

De redactie van seizoen 2026-2027 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Ruben Brandon, Julia Sandriman, Job Korten, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Als er wordt gesproken over iemand met autisme, denken mensen vaak aan een ingetogen, introvert en ongemakkelijk persoon. Het woord "autisme" komt van het Oudgrieks. Autos — dat betekent "zelf". Ooit werd gesteld dat mensen met autisme, personen zijn die alleen nog maar “in zichzelf” zijn. In deze aflevering hebben we het over de invloed die een verkeerd beeld van autisme kan hebben. Want zulke oordelen zorgen vaak voor meer stress bij autistische mensen, dan autisme zelf.

We praten met Alvin van Asselt, postdoctoraal onderzoeker bij ggz-centraal, én ervaringsdeskundige. Met presentator Max Waterreus en co-presentator Julia Sandriman.

Ook horen wij een column geschreven en voorgedragen door Ruben Brandon en een persoonlijk verhaal van ervaringsdeskundige Timo.

Radio Swammerdam - Autisme en samenleving - 27-09-26

• Gast: Alvin van Asselt
• Presentatie: Max Waterreus
• Co-presentatie: Julia Sandriman
• Column: Ruben Brandon en Timo
• Techniek: Max Waterreus

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: [email protected].

De redactie van seizoen 2026-2027 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Ruben Brandon, Julia Sandriman, Job Korten, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Carl Schmitt: jurist, politiek denker, filosoof, nazi? Of toch weer niet.

Schmitt staat te boeken als een van de invloedrijkste denkers over macht en recht in de twintigste eeuw, maar het had weinig gescheeld of een substantieel deel van die eeuw had hij in bak doorgebracht.

Eerst fel tegen de nazi’s, toen plotseling ‘kroonjurist van het Derde Rijk,’ daarna toch niet nazi genoeg en na de oorlog tot zijn dood bedevaartsbestemming voor bewonderaars.

En daar hield het niet op, in de afgelopen jaren steken Schmitts theorieën weer de kop op in het werk van rechtse en linkse denkers.

Momo Schaap spreekt rechtsfilosoof Mees van Rees, die zich als kandidaat promovendus aan de Universiteit Leiden vier jaar lang op het bedenkelijke, maar altijd relevante gedachtegoed van Carl Schmitt stortte. De tweede presentator was Ruben Brandon.

Radio Swammerdam - Carl Schmitt - Zondag 20 september

• Gast: Mees van Rees
• Presentatie: Momo Schaap
• Co-presentatie: Ruben Brandon
• Techniek: Sam Simons

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: [email protected].

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

We namen een paar van onze favoriete fragmenten mee van het vorige seizoen. Luister gezellig mee met onze Recap Aflevering!

Deze keer nemen we op vanuit een gloednieuwe studio in de OBA. En dat is niet het enige nieuwe: onze nieuwe redacteuren stellen zich voor en vertellen wie ze zijn en waar ze zich de komende tijd mee bezig gaan houden!

Radio Swammerdam - 12/09/2026

• Presentatie: Max Waterreus, Sita Bouman, Tabe Bakker en Sam Simons
• Techniek: Max Waterreus

----------

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in de OBA schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: [email protected].

De redactie van seizoen 2026 - 2027 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Eva van der Zee, Sita Bouman, Job Korten, Julia Sandriman en Ruben Brandon

Smound. Dat woord kende je waarschijnlijk nog niet. Maar het beschrijft iets wat je elke dag ervaart: de manier waarop geur en geluid elkaar raken, versterken en oproepen.

In deze aflevering van Radio Swammerdam gaat presentator Sita Bouman op zoek naar het meest onderschatte zintuig dat we hebben.

Sita spreekt Caro Verbeek, geurhistoricus aan de Vrije Universiteit Amsterdam en pionier op het gebied van smound (de plek waar ruiken en luisteren samenkomen). Caro reconstrueert historische geuren en bewijst dat geur en geluid in de hersenen nooit ver van elkaar zijn. Want waarom hebben we eigenlijk geen taal voor geur? En wat gebeurt er als geluid een geur oproept?

Ook is er Flora van Dullemen, kunstenares en olfaction DJ. Zij studeerde bij Caro Verbeek en maakt nu zelf werk met geur als kunstvorm. Hoe componeer je iets wat verdampt? En wat kan geur dat andere kunstvormen niet kunnen?

Tijdens de uitzending is er een live reuktest. Want over geur praten is één ding. Het is wat anders als je het ruikt.

Radio Swammerdam - 05/07/2026

• Gast: Caro Verbeek, Flora van Dullemen en Amos Bouman
• Presentatie: Sita Bouman
• Techniek: Sita Bouman

----------

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: [email protected].

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Eva van der Zee, Bruno Beeke en Sita Bouman.

Brood, koffie, bier, kaas, kombucha, tofu, yoghurt, kefir, chocola, tempé, gingerbeer en salami, Allemaal voorbeelden van gefermenteerd voedsel.

Super hip, maar ook een van de oudste manieren om de houdbaarheidsdatum van je eten te verlengen. Het is een proces vol microben, bacteriën en gisten. Vandaag neemt Bruno Beeke je mee in deze wereld, samen met Fé Versteeg die phd-onderzoek doet naar de sociale kant van fermentatie.

We zullen het hebben over fermentatie, sociologie en wat het betekent om een beginnend wetenschapper te zijn vandaag de dag.

Veel luister plezier!

• Gast: Fé Versteeg
• Presentatie: Bruno Beeke
• Techniek: Bruno Beeke

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: [email protected].

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Dacht je dat de middeleeuwen vies waren? Think again! En de eerste Nederlandse zin gaat over vogels? Fake news! Wat ingeburgerde kennis leek, blijkt een serie hersenspinsels uit de 19e eeuw. Hun ideeën blijken nog altijd populair.

Vanuit de UB vertelt een panel van 3 experts over deze periode. Ze slaan alarm elke keer als de redactie de fout ingaat, en vertelt ons hoe het écht zit. Luister snel naar deze korte praatjes die allemaal verband houden met de 19e eeuw, met veel vragen van het publiek en de redactie.

Gasten: Jesse van Amelsvoort, Nathan van Kleij & Petra Brouwer

Presentatie: Tabe Bakker, Max Waterreus & Momo Schaap

Techniek: Sam Simons & Momo Schaap

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: [email protected].

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Op 16 mei 2026 vond Wijsgerig Festival DRIFT plaats, en Radio Swammerdam was erbij. Vanuit de Grote-Vragen-Kleine-Wagen-Caravan aan de rand van het terrein voelden wij filosofen Ype de Boer, Emar Maier en Tanna Mwezi Cock aan de tand over de vraag: hoe kom je als filosoof van Droom tot Daad. Hoe krijgen ideeën vorm, en welke praktische bezwaren staan er soms nog in de weg? Je hoort het in ons verslag van Wijsgerig Festival Drift 2026.

Radio Swammerdam X Wijsgerig Festival DRIFT - Filosofie Tussen Droom & Daad - 24 mei 2026

• Gasten: Ype de Boer, Emar Maier & Tanna Mwezi Cock
• Presentatie: Sam Simons, Tabe Bakker, Bruno Beeke & Sita Bouman
• Techniek: Momo Schaap

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: [email protected].

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.