Tarihin her döneminde insanlar ve doğa; doğal ya da insan sebepli afetlere maruz kalmıştır. M.S. 6'da İmparator Agustus bilinen ilk itfaiye teşkilatını kurmuştur​1​. İlk kurtarma ekipleri M.Ö döneme dayanırken ilk triyaj sistemi 1700'lerde Napolyon'un baş cerrahı tarafından geliştirilmiştir.​2​ Nuh tufanından Pompei Yanardağ patlamasına, Çernobil Felaketi'nden büyük Marmara depremine, tarih boyunca afetlerle mücadele etmeye çalışmışızdır.

Afet (isim) : Toplumun tamamı veya belli kesimleri için fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran, normal hayatı ve insan faaliyetlerini durduran veya kesintiye uğratan, etkilenen toplumun baş etme kapasitesinin yeterli olmadığı doğa, teknoloji veya insan kaynaklı olay. Afet bir olayın kendisi değil, doğurduğu sonuçtur.​3​

Oluş hızına göre afetler ; Yavaş gelişenler (İklim değişiklikleri ve küresel ısınma, Kuraklık, Kıtlık ve açlık, Erozyon ve çölleşme) ve Hızlı gelişenler (Depremler, Sel ve su taşkınları, Toprak kaymaları ve heyelan, Çığ, Fırtına, hortum ve kasırgalar, Yanardağ patlamaları, Büyük yangınlar, Taşımacılık ve ulaşım kazaları) olarak ikiye ayrılır. Yavaş gelişen afetler şüphesiz önümüzdeki yıllarda maalesef acil servis konusu haline gelecek olsa da şimdilik hızlı gelişen afetler ön plandadır. Acil tıp uygulamasının ayrılamaz bir parçası olan afet tıbbı ile daha ayrıntılı bilgiye Mehmet Ali Aslaner'in Afet Tıbbı ve Acil Tıp yazısından ulaşabilirsiniz.

Depremler ve terör saldırıları gibi hem insan yapımı hem de doğal afetler, insanların enkaz ve çökmüş yapılar altında kalmasına neden olabilir. Bu kritik durumlarda, zamanında ve etkili bir müdahale çok önemlidir ve zayiat riskini önleyebilir veya önemli ölçüde azaltabilir. Bu nedenle, ilk müdahale ekipleri ve kurtarma ekiplerinin yeteneklerini, yani doğruluk, hızlı yer belirleme ve yanlış alarmların azaltılması açısından geliştirmek için en yeni araçlar ve özel enstrümantasyonlarla donatılması gerekir.

Trabzon Sel Taşkın Tatbikatı, Afet ve Acil Durum Müdürlüğü Trabzon 2022

Arama ve Kurtarma

Genel Bakış

Başbakanlık Afet ve Acil durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından yayımlanan Açıklamalı Afet Yönetimi Terimleri Sözlüğü ’ne göre Arama; afet ve acil durumlarda afetzede veya kazazedenin yerinin belirlenmesine yönelik yapılan çalışma anlamına gelir. Arama ve Kurtarma (İng. search and rescue) ise afet sebebiyle zor durumda kalmış kişilerin, özel olarak eğitilmiş ve donatılmış resmî veya özel ekipler tarafından aranması, bulunması ve kurtarılmasına yönelik çalışma olarak tanımlanmaktadır. Aynı zamanda bu afetzedelere acil müdahale yapılarak, zarar görmeden en yakın sağlık merkezine nakledilmesi de bu kapsamdadır.​3​

Medikal Kurtarma ise; afet esnasında ihtiyacı olan kimselerin yerlerinin özel olarak eğitilmiş ve donatılmış resmi veya özel ekipler tarafından bulunduktan sonra ihtiyaç halinde afetzedelere gerekli tıbbi yardım uygulanması ve daha kapsamlı tıbbi hizmet alabilecekleri güvenli bir yere nakledilmesi faaliyetleri olarak tanımlanabilir.​1​

UMKE Kış Operasyonları, Ocak 2015 Bursa

Ülkemizde AFAD, afet ve acil durumlarda tek yetkili devlet kurumu olup; afet veya acil durumun niteliği ve büyüklüğüne göre Genelkurmay Başkanlığı, Dışişleri, Sağlık, Orman ve Su İşleri ile ilgili diğer bakanlıklarla gerektiği durumlarda sivil toplum örgütleri ile iş birliği içerisinde koordineli olarak faaliyetlerini yürütmektedir. Başkanlık,