SNC Library Podcast

ภารกิจ unseen ของเรือลำหนึ่งซึ่งมีชื่อเรียกขานอย่างลำลองอันไพเราะว่า แววมยุรา และมีชื่อเป็นทางการว่า เรือโบราณคดีใต้น้ำ อันมีภารกิจสำคัญคือ ประจำการเพื่อสำรวจและ

ขอบคุณข้อมูล

- เรื่อง โบราณคดีใต้น้ำ : รู้จักภารกิจการสำรวจประวัติศาสตร์ใต้ผืนน้ำผ่าน ‘เรือแววมยุรา’

- เรื่อง โบราณคดีใต้น้ำ : ‘แหล่งเรือจมโบราณ’ มรดกทางประวัติศาสตร์อันล้ำค่า

ถ้ำหลวง หรือ อุทยานแห่งชาติถ้ำหลวง - ขุนน้ำนางนอน ตั้งอยู่ที่ ต.โป่งผา อ.แม่สาย จ.เชียงราย เป็นถ้ำที่มีขนาดใหญ่และลึกมาก เป็นอันดับที่ 4 ของประเทศไทย มีความยาวถึง 10.3 กิโลเมตร ซึ่งก่อนหน้านั้นถ้ำแห่งนี้อาจไม่เป็นที่รู้จักกว้างขวางนัก กระทั่งเกิดเหตุการณ์ระทึกขวัญที่ย้อนเวลากลับไปราว 5 ปีที่ผ่านมา เมื่อวันเสาร์ที่ 23 มิถนายน 2561 ที่มีเยาวชนทีมฟุตบอลแม่สาย ชื่อว่า "หมูป่าอะคาเดมี" ไปติดอยู่ในถ้ำ เพราะเกิดฝนตกอย่างหนักทำให้น้ำท่วมปิดปากถ้ำขณะที่พวกเขาอยู่ภายใน จนเกิดปฏิบัติการช่วยชีวิตที่ซับซ้อนและอันตรายที่สุดครั้งหนึ่งที่โลกต้องจดจำ ซึ่งเหตุการณ์ครั้งนั้นหลายภาคส่วนทั้งในประเทศและนานาชาติ ต่างระดมสรรพกำลังในทุก ๆ วิถีทาง โดยมีชีวิตของเยาวชนทั้ง 13 คนเป็นเดิมพัน บนเงื่อนไขของการมีโอกาสเพียงครั้งเดียวในการกู้ภัยนั้น และในที่สุดทั้ง 13 ชีวิต ก็รอดออกมาจากถ้ำราวปาฏิหาริย์ แต่แล้วปี 2566 อันนับย่างเข้าสู่ปีที่ 5 ของเหตุการณ์ ขณะที่น้องดอม หรือ นายดวงเพชร พรหมเทพ หนึ่งในสมาชิกของทีมหมูป่าวันนั้น กำลังก้าวตามความฝันที่เป็นจริง ด้วยการได้รับมอบทุนการศึกษาและได้เข้าเรียนที่โรงเรียนฟุตบอลบรูก เฮาส์ คอลเลจ ฟุตบอล อะคาเดมี (Brooke House College Football Academy) ที่เมืองเลสเตอร์ ประเทศอังกฤษ มัจจุราชก็ได้มาพรากเขาไปจากพ่อแม่อย่างไม่มีวันกลับ เมื่อเพื่อนของเขาพบว่าเขาหมดสติในหอพักและถูกนำส่งโรงพยาบาล โดยต้องใช้เครื่องช่วยหายใจนับแต่แรกเข้ารับการรักษาเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ กระทั่งแพทย์ตัดสินใจถอดเครื่องช่วยหายใจในวันแห่งความรักอันสุดแสนจะใจสลายสำหรับพ่อและแม่ และไม่ว่าสิ่งนี้จะถูกกำหนดมาแล้วหรือไม่ก็ตาม ขอให้ดวงวิญญาณของน้องเดินทางไปสู่ยังภพภูมิที่ดี

ขอบคุณข้อมูล

- ถ้ำหลวง : สัมภาษณ์พิเศษ เวอร์นอน อันสเวิร์ธ 1 ปีหลังภารกิจกู้ภัยที่โลกต้องจดจำ

หากจะกล่าวถึงงานหนังสือในส่วนภูมิภาค เชื่อว่างานทับแก้วบุ๊คแฟร์ มหกรรมหนังสือสื่อการเรียนรู้ งานหนังสือที่ใหญ่ที่สุดในภาคตะวันตก จะเป็นหนึ่งในใจของประชาชนในพื้นที่นครปฐมและจังหวัดใกล้เคียง การจัดงาน “ทับแก้วบุ๊คแฟร์” มหกรรมหนังสือสื่อการเรียนรู้ ครั้งที่ 15 ในปีนี้จะจัดขึ้น วันที่ 6-12 กุมภาพันธ์ 2566 เวลา 9.00-20.30 น. การจัดงาน ทับแก้วบุ๊คแฟร์ นั้น ริเริ่มขึ้นนับแต่ปี พ.ศ. 2550 ด้วยความทุ่มเท ลองผิด ลองถูก ภายใต้ “ธงเดียวกัน” คือ ทำยังไงก็ได้ ให้งาน ดี โดยเราจะก้าวเดินและเติบโตไปด้วยกัน

การจัดงานนับแต่ขวบปีเริ่มต้น จนเข้าสู่วัยรุ่นทีนเอจในปีนี้ ซึ่งหากไม่ว่างเว้นไป 2 ปี เนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด 19 เราจะมีอายุถึง 17 ปี ย่างใกล้เข้าวัยบรรลุนิติภาวะเต็มที แต่แม้จะต้องถอยวัยลงไป เราก็ยังคงมุ่งมั่นในการนำเสนอสิ่งดี ๆ เพื่อเป็นบริการวิชาการแก่ชุมชน ให้เกิดการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ เป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ที่ไร้ขอบเขต ดังวิสัยทัศน์และนโยบายของสำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศิลปากร เชิญรับฟังเบื้องลึก เบื้องหลัง ความเป็นมาของการจัดงานทับแก้วบุ๊คแฟร์” มหกรรมหนังสือสื่อการเรียนรู้ และรายละเอียดของกิจกรรมภายในงานตลอด 7 วัน ในปี 2566 นี้

.

“ก๋วยเตี๋ยว” หรือ “ก๊วยเตี๋ยว” เป็นคำภาษาจีนแต้จิ๋วที่คนไทยมักออกเสียงเรียกเช่นนั้น หากชาวแต้จิ๋วจะออกเสียงว่า  “ก้วยเที่ยว”  ซึ่งหมายถึง อาหารประเภทเส้นที่ทำมาจากแป้งนึ่ง ความเป็นมาของก๋วยเตี๋ยว สันนิษฐานว่าอาจจะเข้ามาตั้งแต่สมัยอยุธยาในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ซึ่งในช่วงเวลานั้นไทยเป็นศูนย์กลางหรือทางผ่านทางการค้า มีชาวต่างชาติเข้ามาพำนักตั้งถิ่นฐาน ทำการค้าเป็นจำนวนมาก จึงเกิดการแลกเปลี่ยนผสมผสานวัฒนธรรมด้านต่าง ๆ อาทิ วัฒนธรรมด้านอาหาร ซึ่งก๋วยเตี๋ยวอาหารของชาวจีนที่ชาวสยามเริ่มรู้จักก็เป็นหนึ่งในจำนวนนั้น แต่ก็ยังไม่เป็นที่นิยมแพร่หลายนัก

ขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบ

ขอบคุณเพลงนำรายการ

จากแรงมาเป็นรวง และกว่าที่ข้าว 1 รวงจะแปลงมาสู่คนกินนั้น มีทั้งเรื่องราวของประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมและประเพณีที่แฝงอยู่ และในวัฒนธรรมการรับประทานข้าวของพี่น้องไทยเชื้อสายจีนนั้น ก็มีหลากเรื่องราวแฝงอยู่ข้างชามข้าวไม่น้อย ตัวอย่างเช่น ถ้อยคำที่เรามักได้ยินชาวจีนไถ่ถามทักทายกันจนเป็นคำเคยชิน "เจี่ยะ ปึ่ง บ่วย" แปลเป็นไทยได้ว่า "กินข้าวหรือยัง" แสดงให้เห็นถึงความรู้สึกห่วงใยผ่านสายสัมพันธ์บนเมล็ดข้าวในชาม คำว่า "จ่อสัว" หรือ "เจ้าสัว" ซึ่งยังไม่เป็นที่ยุติว่าคำ ๆ นี้ เพี้ยนจาก "เจ้าขรัว" อันเป็นคำโบราณของไทยหรือไม่ เพราะยังไม่มีหลักฐานพบว่ามีคำนี้ใช้ในประเทศจีน แต่หากจะกล่าวถึงเจ้าสัวชาวจีนแล้ว เจ้าสัวค้าข้าวก็มักเป็นคำเรียกที่เราคุ้นเคย ของพ่อค้าชาวจีนผู้มีฐานะจากการค้าขายข้าว หรือ หากจะกล่าวถึงคำ "ซานเหวยฝานฉวน" ซึ่งแปลว่าสำเภาจีนนั้น ภาพของชาวจีนโพ้นทะเล ที่หอบเสื่อผืนหมอนใบโล้สำเภาฝ่าคลื่นลมมายังสยามประเทศ ก็นับเป็นฉากชีวิตที่เราคุ้นชิน และสำเภาจีนนั้นในอดีตก็นับเป็นพาหนะสำคัญด้านการค้า ที่เจ้าสัวหลายตระกูลในเมืองไทยต่างเติบโตแรกเริ่มจากธุรกิจค้าข้าว และคำแห่งยุคสมัยที่แปรเปลี่ยนบทบาทจากสถานที่พักเก็บสินค้า จุดแปรรูปและส่งต่อสินค้าไปยังแหล่งค้าขาย กลับกลายมาเป็นแหล่งท่องเที่ยวและบันเทิงในยุคปัจจุบันอย่าง "ล้ง" หรือ โกดังสินค้า ที่ในอดีตริมฝั่งเจ้าพระยาแห่งเมืองบางกอก ทั้งสองฝากแม่น้ำล้วนเรียงรายไปด้วยล้งตลอดแนวลำน้ำ ที่มีผู้คนหลากชีวิตต่างฐานะมาอยู่รวมกัน ตั้งแต่จับกังผู้ใช้แรงงานแบกข้าวสารขึ้นลงเรือสินค้าลำแล้วลำเล่า ไปจนถึงเถ้าแก่โรงสี เจ้าสัวค้าข้าว สิ่งเหล่านี้แม้จะไม่ได้อยู่โดยตรงในชามข้าว ก็ล้วนแล้วแต่แฝงเรื่องราวเกี่ยวพันกับ "ข้าว" ซึ่งแม้จีนกับไทยจะรับประทานข้าวเป็นอาหารหลักเหมือนกัน แต่ในความเหมือนนั้นก็ยังมีความต่าง และสิ่งหนึ่งที่เห็นเด่นชัด คือ อุปกรณ์ในการรับประทานข้าว ที่เมื่อพ้นผ่านยุคสมัยเปิบข้าวด้วยมือ คนไทยก็หันมาใช้ช้อนตามอย่างชาวตะวันตก ขณะที่ชาวจีนมีอาวุธคู่ชามข้าว คือ ตะเกียบ อันทรงพลังในความเป็นคู่แห่งหยินและหยาง อีกทั้งยังแฝงไว้ด้วยเรื่องราวอันน่าสนใจภายใต้ไม้ยาวทั้งสองนี้ ชวนมาติดตามกันค่ะ

ขอบคุณข้อมูล

- ท้าวทอง เสียมหลอ. (2535, สิงหาคม). ความเป็นมาของตะเกียบ. ศิลปวัฒนธรรม, 13(10), 102-103.

ขอบคุณเพลงนำรายการ

สวัสดีวันเด็กแห่งชาติ 2566 ในวัยเยาว์เชื่อว่าไม่มีใครปฏิเสธว่าการ์ตูนเป็นเสมือนโลกของเด็กน้อยทุกคน ครอบครัวไม่น้อยต่างเปิดทีวีรับอรุณในวันหยุดให้ลูกน้อยได้เฝ้าดู ผ่านหน้าจอตู้สี่เหลี่ยมในอดีต จวบจนมาถึงยุคจอแบนผืนผ้ากว้างยาวต่างกันไปตามเศรษฐกิจของครัวเรือน กระทั่งถึงอุปกรณ์พกพาขนาดและรูปแบบต่าง ๆ กันไป การดูการ์ตูนนั้นสามารถช่วยเสริมสร้างพัฒนาการทางด้านสมองให้กับเด็กน้อยได้เป็นอย่างดี เพียงแต่ พ่อ แม่ ผู้ปกครอง ต้องเลือกการ์ตูนให้เหมาะสมกับช่วงวัย มีเนื้อเรื่องที่เป็นประโยชน์เหมาะสม ทั้งในแง่ของการเสนอเนื้อหาตลอดจนถ้อยคำที่เหมาะสมกับเด็ก รวมไปถึงรูปภาพการ์ตูนที่สวยงาม คมชัด ลายเส้นสวยชวนดู เพื่อเสริมพัฒนาการทางสมอง ตลอดจนช่วยให้เด็กเป็นคนช่างสังเกต เกิดการเรียนรู้ เกิดความอิ่มเอมด้วยสุนทรียะในเชิงศิลปะที่สร้างสรร

ขอบคุณเรื่องนำทาง

ขอบคุณเพลงนำรายการ

คาร์ล เดอห์ริง (Karl Döhring) สถาปนิกชาวเยอรมัน เข้ามารับราชการในราชสำนักสยามถึง 2 แผ่นดิน และแม้เขาจะอยู่ในเมืองไทยเพียงชั่วระยะเวลาสั้น ๆ เพียง 7 ปี ระหว่าง พ.ศ. 2449 – 2556 ในช่วงปลายรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 จนถึงต้นรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เขาก็ได้ฝากผลงานสถาปัตยกรรมที่สำคัญไว้ให้กับแผ่นดินสยามหลายแห่ง อาทิ ร่วมงานก่อสร้างสถานีรถไฟหัวลำโพง สถานีรถไฟบางกอกน้อย (ธนบุรี) พิษณุโลก พิจิตร และอุตรดิตถ์ ซึ่งอาคารเหล่านี้มีความโดดเด่นเป็นพิเศษตรงรูปแบบที่ผิดแปลกไปจากอาคารอื่น ๆ ในประเทศไทยสมัยนั้น เช่น สถานีรถไฟบางกอกน้อย (ธนบุรี) สร้างในรูปแบบของศิลปะเอ็กซ์เพรสซันนิสต์ที่เน้นการใช้อิฐ ขณะที่สถานีรถไฟพิษณุโลก ที่มีลักษณะคล้ายบ้านไม้ทางตอนใต้ของเยอรมนี ที่เรียกว่า Fachwerkhaus ซึ่งเป็นบ้านที่มีลักษณะเด่นคือ ใช้ไม้ขนาดใหญ่เป็นโครงค้ำยันส่วนของผนังบ้าน นอกจากการสร้างอาคารสถานีรถไฟต่าง ๆ แล้ว ยังมีผลงานการสร้างอาคารอื่น ๆ โดยเฉพาะวังที่สำคัญและสวยงาม อาทิ พระรามราชนิเวศน์ (วังบ้านปืน) ซึ่งเป็นที่ประทับแปรพระราชฐานในฤดูฝนของรัชกาลที่ 5 วังวรดิศ ของกรมพระยาดำรงราชานุภาพ วังของพระองค์เจ้าดิลกนพรัฐ ปัจจุบัน คือ ที่ทำการการไฟฟ้านครหลวง สามเสน และพระตำหนักสมเด็จฯ ในบริเวณวังบางขุนพรหม ซึ่งเป็นพระตำหนักของพระนางสุขุมาลมารศรี เป็นต้น ผลงานซึ่งคาร์ล เดอห์ริง ฝากไว้ในแผ่นดินสยาม ไม่เฉพาะเพียงผลงานด้านสถาปัตยกรรมเท่านั้น เขายังเป็นนักประวัติศาสตร์ศิลปะและนักโบราณคดี ที่อุทิศตนให้กับงานด้านศิลปะ วัฒนธรรม โบราณคดี และประวัติศาสตร์ศิลป์ของสยามอีกด้วย ประจักษ์พยานสำคัญ ในด้านนี้คือหนังสือ เรื่อง “ศิลปะและหัตถศิลป์ในสยาม” ซึ่งคณาจารย์คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ได้แปลเป็นภาษาไทยแล้ว เมื่อ พ.ศ. 2565 พร้อมจัดทำเป็นอิเล็กทรอนิคส์ไฟล์ หนังสือเล่มนี้มีบริบททางประวัติศาสตร์ มีความสำคัญ และน่าสนใจ เชิญท่านที่สนใจติดตามการเผยแพร่ต่อไปค่ะ

วันที่ 31 ธันวาคม ของทุก ๆ ปี เป็นวันส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ช่วงเวลาของคืนข้ามปีนั้นนับเป็นเวลาที่หลาย ๆ คนรอคอย เพื่อจะได้ร่วมเฉลิมฉลองบรรยากาศการนับถอยหลัง 5 4 3 2 1 และก้าวเข้าสู่วันใหม่ ของปีใหม่ และบรรยากาศของการ COUNTDOWN ก็นับเป็นกิจกรรมที่ผู้คนต่างให้ความสนใจเข้าร่วม วันนี้พี่พร้อมนำพิกัดงาน COUNTDOWN ส่งท้ายปีเสือ 2565 ต้อนรับปีกระต่าย 2566 ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร 7 แห่ง คือ เซ็นทรัลเวิลด์ ไอคอนสยาม สามย่านมิตรทาวน์ Emporium Emquartier เอเชียทีค เดอะ ริเวอร์ฟร้อนท์ Mega (บางนา) และ Siam Paragon มาฝาก และขออวยพรให้ท่านผู้ฟังทุกท่านมีความสุขกับบรรยากาศส่งท้ายปี ตลอดจนมีความสุข ประสพความสำเร็จที่ปรารถนาในสิ่งดีงามทุกประการค่ะ 

- “เคาท์ดาวน์ปีใหม่ 2023 รวมพิกัดสถานที่ในกทม. ต้องไม่พลาดไปเช็คอิน”

เชิญท่านผู้ฟังดื่มด่ำกับเสียงเพลงแห่งความสุขพร้อมประวัติความเป็นมาของวันคริสต์มาส วันเวลาของเทศกาลปลายปีที่หลาย ๆ คนตั้งตารอคอยความตื่นตาของการจัดต้นคริสต์มาสสุดอลัง การประดับไฟที่สวยงาม ตลอดจนการทำกิจกรรมต่าง ๆ ที่อบอวลไปด้วยช่วงเวลาของความสุข ทำไมชาวคริสต์มีกิจกรรมตั้งแต่วันที่ 24 ธันวาคม คริสต์มาสอีฟ (Christmas Eve) คืออะไร วันที่ 25 ธันวาคม ซึ่งถือเป็นวันคริสต์มาส คืออะไร วันสำคัญทั้ง 2 แตกต่างกันอย่างไร ชาวคริสต์ทำอะไรกันบ้างในเทศกาลนี้ เค้าเฉลิมฉลองเทศกาลในฤดูหนาวนี้กันอย่างไรเชิญติดตามค่ะ

ฟังบทเพลงไพเราะ พร้อมเรียนรู้ภาษาอังกฤษตอนที่ 2 สำหรับท่านที่ชื่นชอบการฟังเพลง และชื่นชมผลงานของจิตรกรเอกคนหนึ่งของโลก Vincent Van Gogh มาติดตาม

ขอบคุณเพลงประกอบ

Simon & Garfunkel - Bridge Over Troubled Water (Audio)

ขอบคุณภาพประกอบ จากเพลงประกอบ Vincent