Hepinize merhabalar. Yazımızın başlığından da anlaşılacağı gibi sizlere egzersiz sonrası gelişebilen kompartman sendromundan bahsedeceğim. Konuyu sizlere aktarmaya başlamadan önce gelin olgu üzerinden gitmeye çalışalım. Böylelikle acil servise benzer şikayetlerle başvuran birçok hastada ayırıcı tanılarımız arasında spor ilişkili kompartman sendromunun da olması gerektiğini düşüneceğinize inanmaktayım.

Acil servis nöbetinize halı saha sonrası bacağında ağrı şikayetiyle bir hasta geldiğini düşünün. Hasta, vermiş olduğu anamnezde herhangi bir travmaya maruz kalmadan alt ekstremite dış tarafta aniden başlayan bir ağrı tarifliyor. Ağrının halı saha bitimi sonrası başladığını da özellikle belirtiyor. Acil hekimi yapmış olduğu muayenesinde alt ekstremite lateralinde kızarıklık ve şişlik farketmesi üzerine 2 yönlü direkt grafi istiyor. Grafide fraktür, dislokasyon ve enfeksiyonlehine bulgu saptanmıyor. Yumuşak doku travması tanısıyla hastaya non steroid anti inflamatuar (NSAİ) reçete edilip buz uygulaması önerilerek taburcu ediliyor. Ancak hasta ertesi gün yürüyüş sırasında ağrılarının artması ve düşük ayak gelişmesi üzerine yeniden acil servise başvuruyor.

Hastanın anamnezi ayrıntılı bir şekilde yeniden alındığında ağrısının yaklaşık 1 aydır olduğu öğreniliyor. Olgumuzdaki bilgiler ışığında hepimizin aklına muhtemelen basit bir yumuşak doku travmasına sahip hasta profili gelmektedir. Ancak düşük ayak gelişmesi beklediğimiz bir durum değil. Şimdi gelin hep birlikte çok sık rastlamadığımız bu sendroma yakından bakalım.

Kompartman Sendromu Nedir?

Kompartman sendromu kas ve sinirleri içeren belli bir alanda doku basıncının artması sonucu gelişen patolojik bir durumdur. Normal basınç istirahat halinde 0-4 mmHg’dır. Dinlenme sırasında 15 mmHg’nın üzerinde olması ve egzersiz sonrası 35 mmHg’nın üzerinde olması kompartman sendromunu düşündürür​1​. Ancak 40 mmHg ve üzerinde ise kesin tanı koyulabilmektedir​2​. Bu basınç, ilgili kas yapısına 18 gauge’luk iğne batırılıp manometri vasıtasıyla ölçülmektedir​3​.

Alt Ekstremite Kompartman Basıncı Ölçümünde Kullanılan Manometre

Kompartman sendromu   sıklıkla ekstremite kompartmanlarında gelişmektedir. Bu sendrom akut gelişmekle beraber nadiren de olsa kronik olarak ta karşımıza çıkmaktadır. Akut kompartman sendromu genellikle kırık, sıkı bandaj, sıkı atel, postop ve yanıklar sonrası oluşabilmektedir. Kronik veya bir başka deyişle spor ilişkili kompartman sendromu yoğun içerikli spor yapan kişilerde daha çok görülmektedir. Bu sendrom daha çok alt ekstremitede ve özellikle kruris üzerinde görülmektedir. Sitemizde kompartman sendromu hakkında daha ayrıntılı bilgiye yakın zamanlı yayınlanan bu yazımızı okuyarak edinebilirsiniz.

Alt Ekstremite Kompartman Yapıları

Kompartman yapıları alt ekstremitede 4 grup halinde bulunmaktadır. Bunlar anterior, lateral, yüzeyel posterior ve derin posteriordan oluşmaktadır​4​.

* Anterior kompartman tibialis anterior, ekstensör digitorum longus, ekstensör hallucis longus ve peroneus tertius kaslarından oluşmaktadır. Nörovasküler yapılardan anterior tibial arter ve derin peroneal sinir interosseöz membranın hemen üzerinden geçmektedir.* Lateral kompartman peroneus longus ve brevis kaslarını içermektedir. Peroneal sinir ise peroneus longus ile ekstansör digitorum longus arasında seyreder.* Derin posterior kompartmanda tibialis posterior, fleksör digitorum longus ve fleksör hallucis longus kasları bulunmaktadır. Posterior tibial arter ve peroneal arter burada bulunan nörovasküler yapılardır.