In deze aflevering van Studio Schumpeter News Update bespreekt Roy op het Veld het nieuws over de energietransitie met Ron Stoop, analist en econoom bij The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS). Aan de orde komen de groeiende twijfels over het Europese klimaatbeleid: Stellantis schrijft 22 miljard euro af op projecten voor elektrische auto's, Italië wil het emissiehandelssysteem (ETS) tijdelijk opschorten en Frankrijk en Zweden blokkeren plannen de gezamenlijke financiering van de uitbreiding van het grensoverschrijdende stroomnet.

Volgens Stoop neemt Europa de verkeerde afslag als het zijn transitiebeleid afzwakt terwijl de rest van de wereld, met uitzondering van de VS, juist versnelt. Ook komen de spanningen rond Chinese windturbines aan bod, de discussie over 'Made in Europe'-clausules in de Industrial Accelerator Act en de vraag hoe ver je als continent moet gaan in het beschermen van strategische industrieën zonder concurrentievermogen te verliezen.

Maandag wordt een nieuw kabinet beëdigd. In dat nieuwe kabinet is plaats voor een ministerie van Economische Zaken en Klimaat, én een ministerie van Klimaat en Groene Groei.

Welke beleid kunnen we van de bewindspersonen verwachten?

1. Heleen Herbert (CDA), minister van Economische Zaken en Klimaat
2. Stientje van Veldhoven (D66), minister van Klimaat en Groene Groei
3. Jo-Annes de Bat (CDA), staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei

Ouillet noemt het 'een goede line-up', en is zelfs fan van Jo-Annes de Bat. "Maar het spannendste wordt hoe de onderlinge samenwerking zal gaan."

Mark Boneschanscher, decaan van de faculteit Scheikunde van de TU Eindhoven, gaat in Studio Schumpeter in gesprek over het energienieuws van de week. Aan bod komen:

1. Het aansluitoffensief van overheid, netbeheerders en bedrijfsleven om netcongestie te verlichten.
2. De maatwerkafspraak met Nobian die onder druk staat omdat de provincie Groningen bezwaar maakt tegen verlenging van zoutwinningvergunningen.
3. Het rapport van de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR), waarin staat dat Nederland keuzes moet maken voor welke industrieën plek is.
4. Het enorme aantal kolencenarales dat China in de pijplijn heeft (161 gigawatt), maar dat zonnestroom dit jaar desondanks kolenstroom gaat inhalen.

Hoe kijkt analist en econoom Ron Stoop van HCSS tegen de geopolitieke aardverschuivingen van dit moment? Wat zijn de gevolgen van de Amerikaanse handelspolitiek, de toenadering van Canada en Europa tot China en de handelsdeal van de EU en India? Welke impact heeft dat op de energietransitie?

Netcongestie dreigt de woningbouw dit jaar hard te raken. Niet alleen bedrijven, maar ook nieuwe woonwijken zullen op de wachtlijst voor een stroomaansluiting terechtkomen. Hoe is het zover gekomen? En wat zijn de oplossingen?

In deze aflevering spreek ik met Sanne de Boer, senior energietransitie-analist bij Rabo Research en auteur van het boek 'De Energietransitie Uitgelegd'. Sanne legt uit waarom het elektriciteitsnet vastloopt, terwijl we niet meer stroom verbruiken dan tien jaar geleden. Ook vertelt ze welke rol flexibele contracten kunnen spelen, en waarom uitbreiding van het net alleen niet genoeg is.

Ook bespreken Sanne en gastheer Roy op het Veld de toekomst van groen gas: kan het ons helpen minder afhankelijk te worden van buitenlandse gasleveranciers? En hoe voorkom je dat het gasnet straks dezelfde congestieproblemen krijgt als het elektriciteitsnet?

Nederland riskeert 2,6 miljard euro aan kosten als het de Europese verplichtingen voor hernieuwbare energie en energiebesparing in 2030 niet haalt. Bij ongewijzigd beleid dreigt een tekort op beide doelen, waarschuwt Olof van der Gaag, voorzitter van de NVDE, de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie. Van der Gaag verwacht dat een nieuw kabinet van D66, CDA en CCD de eerdere bezuinigingen op subsidies terug zal draaien. "Het huidige dubbel demissionaire kabinet heeft in een wat minder helder moment besloten om 1 miljard per jaar te bezuinigen op de SDE++ regeling. Die bezuiniging moet worden teruggedraaid."

Verder komen in de podcast aan bod:

1. Het record aan duurzame elektriciteit in 2025
2. De achterblijvende warmtetransitie
3. De snelle opmars van elektrisch rijden
4. Het belang van biobrandstoffen voor de bestaande vloot benzine-auto's
5. De onderschatte rol van aardgas als flexibele bron in de transitie
6. Hoe elektrische auto's (batterijen op wielen) netcongestie kunnen verlichten
7. Groene waterstof als de champagne van de energietransitie

Afgelopen week claimden Chinese wetenschappers groene waterstof te kunnen produceren voor 1,50 euro per kilo, een doorbraak. Maar Mark Boneschanscher, decaan van de faculteit Chemical Engineering and Chemistry van de TU/e, waarschuwt voor al te groot optimisme: "Dit staat nog heel ver van een daadwerkelijke toepassing in de markt af." Hij noemt de publicatie over 'dunnetjes onderbouwd' en Boneschanscher is bang dat dit nieuws een verkeerde impact heeft op de 'hype cycle' van groene waterstof. "Dat is niet goed voor het vertrouwen in de wetenschap."

Verder komen onder meer aan bod:

1. De geopolitieke ontwikkelingen rond Venezuela en diens olierijkdom. Chemicus Boneschanscher legt uit waarom de VS de zware olie uit Venezuela nodig hebben.
2. De start van de Europese CO2-grensheffing (CBAM) per 1 januari.
3. De overname van de petrochemische activiteiten van Sabic door de Duitse investeringsmaarschappij Aequita.
4. BASF dat laat zien dat innovatie loont: 15 procent van de omzet in 2024 kwam uit producten die in de vijf jaar ervoor zijn ontwikkeld.
5. De rol die kleine kernreactoren (SMR's) kunnen gaan spelen voor de chemie en industrie.
6. Een mini-college over elektrolyse en de chemisch/technologische mogelijkheden tot verbetering van de efficiency.

In deze aflevering van Studio Schumpeter News Update praat Laetitia Ouillet over de verduurzaming van de industrie, het Rapport Wennink, het belang van een betrouwbare overheid, goede communicatie, het capaciteitsmechanisme en ander energienieuws.

Tijdens de podcast bespreken we onder meer de volgende artikelen:

1. "Nederland loopt achter met vormgeven nieuwe energiemarkt", van Pieter Boot en Paul Koutstaal.
2. "De energietransitie vereist adaptieve wetgeving", van Leonie Reins en Ronald Huisman.
3. "Na rampjaar voor de haven gloren nu lichtpuntjes: 'Er is eindelijk naar Rotterdam geluisterd'", Algemeen Dagblad.
4. "Na rampjaar voelt Rotterdamse haven zich eindelijk gehoord", van Wim Raaijen IndustrieLinqs.

Reinier Grimbergen, technisch directeur en mede-oprichter van groene chemiebedrijf Blue Circle Olefins, over vraagcreatie, afval als grondstof, het belang van de CO2-grensheffing en wat het bedrijfsleven kan leren van het nieuwe boek van Ilja Leonard Pfeijffer.

Wekelijks bespreekt journalist Roy op het Veld in de Studio Schumpeter-podcast het energienieuws, samen met een gast. In het gesprek passeren drie vragen de revue: wat is het belangrijkste nieuws, wat is goed nieuws en wat is slecht nieuws?

Volg hier de wekelijkse nieuwsbrief van Studio Schumpeter.

Barbara Verwayen, clusterregisseur van Cluster 6, is 'heel blij' met het rapport van Peter Wennink. Zijn ideëen over het vitaal houden van de Nederlandse economie, zijn essentieel om Nederlandse samenleving welvarend te houden. "Geld verdienen is vies geworden. Maar bedrijven zijn er om geld te verdienen, zodat mensen er kunnen werken, zodat we spullen kunnen maken die we nodig hebben."In de Studio Schumpeter-podcast van deze week komt ook ander energienieuws aan bod, zoals de investering van een miljard euro in groene chemie in Groningen en de klimaatrechtszaak die Advocates for the Future tegen de Nederlandse Staat aanspant.