Đẻ đất, Đẻ nước là một sử thi nổi tiếng của đồng bào Mường. Bộ sử thi này kể cho con cháu nghe về cuộc sống cha ông từ thuở khai thiên lập địa, ở đó, lịch sử của người Mường được tái hiện qua trí tưởng tượng trong trẻo và hồn nhiên.

Sử thi được kể bằng văn vần và thầy mo diễn xướng trong các lễ tang. Trước khi người mất rời khỏi cõi trần về thế giới của tổ tiên, được thầy mo kể cho nghe về con người đến từ đâu, sinh ra như thế nào, lai lịch của cha ông, tổ tiên, phong tục tập quán ra sao.

Đây cũng là một sử thi được gọi là sử thi sống, có ý nghĩa với đời sống con người." Đẻ đất, Đẻ nước là một sử thi thật sự được tổ chức theo một hệ thống chặt chẽ. Bản mo chia làm nhiều rằn (đoạn). Đẻ đất, Đẻ nước vốn là tên của hai rằn, nhưng trong ý niệm của người Việt - Mường thì Đất - Nước còn mang ý nghĩa Tổ Quốc, giống nòi, địa vực cư trú, nên tên của hai rằn này được dùng làm tên chung của tác phẩm.

Qua quá trình phát triển, sử thi Đẻ Đất Đẻ Nước có nhiều dị bản, tổng tập được phát trong chương trình Lời Ru Từ Đất Nước xin được giới thiệu về bản sử thi của Đặng Văn Lung, Vương Anh và Hoàng Anh Nhân do Viện Văn Học chủ trì in năm 1998.

Mời các bạn lắng nghe Sử Thi Đẻ Đất, Đẻ Nước qua giọng đọc của chị Như Quỳnh nhé!