Hôm nay của tròn 11 năm trước, U trở thành người đàn bà goá bụa, khi Thầy nhẹ gót về miền cực lạc, vào một buổi sáng mùa thu trời trong và heo may như buổi sáng ngày hôm nay.Sinh thời, khi mừng thọ 80 tuổi xong, thầy có chép ra phía sau tờ lịch bài thơ “80 tuổi sợ vợ chết”, trong đó có câu: ”Nếu mà có phải đi xa/Để tôi đi trước còn bà đi sau”. Rồi đem xuống nhà ông giáo làng nhờ giữ hộ, dặn, khi nào tôi đi, ông cho người lên gọi thằng Lục xuống lấy hộ tôi nhé! Và đó là một câu chuyện xúc động đẫm nước mắt mà mình từng kể cách đây vài năm rồi.Ngày ấy, thầy là một nông tri điền khoẻ mạnh không bệnh tật gì. Chỉ có mỗi bệnh đau đầu có lúc nó “phát” nặng đến mức phải vào viện tâm thần điều trị. Thầy kể, lúc nhỏ phải đi ở, bị chủ nhà đánh vào đầu rất mạnh và nhiều lần, đến khi thanh niên, hoạt động du kích bị địch bắt đi tù toàn bị lính tây đánh báng súng vào đầu nên thầy bị di chứng, rất hay đau đầu. Mãi tới năm 90, khi anh trai mình thoát ly có tiền nên đã thuốc thang chữa khỏi bệnh đó. Thế nên, cả đời thầy chả bao giờ phải đi viện chữa bệnh cả, trừ cái bệnh đau đầu vừa kể. Do vậy, khi thầy đột quỵ và ra đi sau một tuần nằm viện, cả nhà rất sốc. Ngày ấy bệnh viện cho về nhưng u bảo còn nước còn tát, cứ để ở đấy, đến khi chính u ra quyết định “thôi chẳng còn hi vọng gì nữa thì đưa thầy mày về”, lúc ấy con cái mới đưa thầy về.Và thầy ra đi sau một ngày từ viện về, trên chiếc giường quen thuộc của thầy, giữa vòng tay của đủ đầy con cháu, trong buổi sáng mùa thu trời trong veo và nắng vàng như rót mật, thanh thản, nhẹ nhàng!11 năm u đã sống vững vàng, khoẻ mạnh và vui vẻ. U vốn lạc quan và là người cứng rắn, không bi luỵ. Nhớ ngày thầy vừa mất, u mạnh mẽ lắm, giống như một nữ tướng, vẫn đứng lên lo lắng, chỉ đạo con cháu. Những ngày sau đó, vì con cháu lên ngủ đông vui nên u cũng bớt buồn. Nhưng khoảng vài tháng sau, khi cuộc sống trở lại bình thường, con cháu cũng không còn sang ngủ nhiều nữa, u bắt đầu chống chếnh mất thăng bằng. Đôi chim cu sống bên nhau trọn cả cuộc đời, từ thanh xuân phơi phới đến lúc tuổi già như ngọn đèn trước gió, cùng nhau trải qua biết bao thăng trầm cuộc đời nên khi mất đi một người, người còn lại sẽ cực kỳ trống trải và cô đơn. “Con chăm cha không bằng Bà chăm Ông” là điều các cụ đã đúc kết không sai bao giờ!Nhưng rồi cuộc sống vẫn tiếp diễn. Cuộc đời như dòng sông không ngừng chảy. U vẫn sống một cuộc đời thanh thản, chấp nhận quy luật của cuộc sống, tiếp tục vững vàng làm chỗ dựa cho gần trăm đứa con, cháu, chắt, chút. Nụ cười u sớm nở trở lại, khép lại nỗi buồn để đón nhận những ngày mới nắng lên.Và rồi cứ mỗi năm một lần vào đúng ngày hôm nay, u lại thắp 3 nén hương và lẩm nhẩm gọi “ông ơi”, như một sự kết nối âm dương, đồng vọng từ tâm tưởng. Mùi hương quyện mùi hoa quả thơm nhẹ buổi sáng mùa thu, thấy lòng thanh thản. Nhớ thầy, thương u, thương cả cái nếp nhà xa xưa ấy!