Цёмны Лёс

Цёмны Лёс

By ciomnylosSociety & CultureScienceTechnology
Download on the App Store

Цёмны Лёс episodes

  • ЦЛ #48 | «Норадрэналін» - свет без хваробаў, але з правам на забойства / Яўген Анашкін

    Сёння разам з Яўгенам Анашкіным зазіраем у свет «Норадрэналіну», дзе кожны мае ліцэнзію на адно забойства, чып пад скурай лечыць ад усіх хвароб, а прагрэс спыніўся на 600 гадоў. Разбіраемся, як дзяржава змагаецца з агрэсіяй і чаму галоўны герой арганізуе забойствы, але лічыць сябе добрым чалавекам. Гаворым пра ўзлом чыпаў, гарманальныя наркотыкі, уладу, якая «ведае лепш», і права самому распараджацца сваім жыццём. А яшчэ — як айцішнік стаў пісьменнікам, чаму выдаў першую кнігу па-беларуску і дзе яму дапамог ШІ. Фінал — пра страшныя ідэі для новых кніг, беларускую мову і тое, ці мусіць наш лёс быць цёмным.

    У размове ёсць спойлеры да кнігі і намёкі на падзеі ў працягах.

    СПАСЫЛКІ

    🔹 Яўген у Instagram: https://www.instagram.com/yaugen_a
    🔹 Набыць кнігу: https://gutenbergpublisher.eu/shop/noradrenalin
    🔹 Набыць кнігу (электронная версія): https://gutenbergpublisher.eu/shop/noradrenalin-epub-by

    ПАДТРЫМАЦЬ ПАДКАСТ

    👉 Аплата хостынгу: https://t.me/tribute/app?startapp=g49P
    👉 Падзякаваць: https://itbeard.com/support

    НАВІГАЦЫЯ

    0:00 Уступ
    1:44 З польскага завода ў DevOps за паўтара месяца
    7:39 Як айцішнік вырашыў напісаць «Норадрэналін»
    11:37 Тры правілы сусвету: ліцэнзія на забойства, чып і «ачыстка»
    15:05 2621 год: чаму чалавецтва спынілася ў развіцці?
    16:43 Чып ад усіх хвароб: ці можна перамагчы старэнне?
    18:09 Норадрэналін і «ген агрэсіі»: навука ці аўтарская выдумка?
    20:40 Як працуе ліцэнзія на адно забойства
    25:44 Неназваная краіна, у якой кожны пазнае сваю
    27:25 Як уладкаваны чып і што такое «першы шрам»
    29:41 Людзі без чыпаў: няроўнасць і недавер да «іншых»
    33:17 Кантроль эмоцый, сетка і ўзлом чыпаў
    35:13 Права на забойства як сродак узаемнага стрымлівання
    37:43 Норгард: навошта гэтаму свету сілавікі?
    43:06 Лэм: замоўныя забойствы дзеля «добрых спраў»
    49:17 Завязка дэтэктыва і дылема ваганеткі
    52:44 Цяжкае дзяцінства Лэма і апантанасць кантролем
    55:20 Зоркі, анаграмы і Python: адкуль узяліся імёны герояў
    57:43 Гарманальныя наркотыкі і цяга да забароненай агрэсіі
    59:42 Дзяржава з гіперапекай: чаму ўтопія становіцца антыўтопіяй
    1:03:35 Біл Артэкс і падзел адной вялікай гісторыі на пяць кніг
    1:06:24 Вечная вайна: куды адпраўляюць аматараў забіваць
    1:11:35 Ці можна чытаць першую кнігу як асобную гісторыю?
    1:13:43 Калі выйдзе працяг і колькі каштуе выдаць кнігу
    1:17:08 Чаму «Норадрэналін» спачатку выйшаў па-беларуску
    1:20:18 Як напісаць дзве тысячы старонак, працуючы ў IT
    1:23:03 ШІ ў літаратуры: пераклад, рэдактура і пазнака «без ШІ»
    1:27:32 «Зацюканы апостал» і літаратурныя крыніцы натхнення
    1:29:17 Ад школьнага дзённіка да ліцэнзіі на забойства
    1:33:16 Формула канфліктаў: іерархія, навязанае дабро і адказнасць
    1:43:50 Ідэі наступных кніг: псіхалагічны хорар і свет са спыненым часам
    1:49:58 Шлях да беларускасці: навошта свету наша мова
    1:53:55 Як кніга дапамагла далучыцца да беларускай дыяспары
    1:56:10 Што значыць быць беларусам і самому вырашаць свой лёс
    1:58:36 Ці цёмны лёс у беларусаў?

    ЦЁМНЫ ЛЁС У ІНТЭРНЭЦЕ

    🔻 YouTube: https://youtube.com/@ciomnylos
    🔻 Аўдыё: https://ciomnylos.itbeard.com
    🔻 Тэлеграм: https://t.me/ciomnylos
    🔻 Твітар: https://x.com/ciomnylos

    #цёмнылёс #літаратура #анашкін

    2 hr 2 min
  • ЦЛ #47 | Як уладкаваны сьвет палітычнага кансалтынгу і што каштуе "спакой" / Арцём Шрайбман

    Сёньня паглыбляемся ў закуліссе палітычнай аналітыкі разам з Арцёмам Шрайбманам. Даведаемся, як школьны алімпіяднік па грамадазнаўстве з Гомля прайшоў шлях ад хардкорнага рэпарцёрства і вострых інтэрв’ю да магістратуры ў Лондане і ўласнага аналітычнага агенцтва. Абмяркуем, чым насамрэч палітолаг адрозьніваецца ад сацыёлага ці медыйнага каментатара, чаму прадказваць будучыню на 100% - гэта шарлатанства і як не трапіць у пастку wishful thinking ды эха-камер. Пагаворым пра палітычны кансалтынг для заходніх амбасадаў, прымяненьне ШІ ў працы з тэкстамі, а таксама пра тое, чаму беларуская палітыка неверагодна валатыльная. Ну і, канешне, закранем тэмы беларускасьці, выбару мовы для праектаў і пошуку сьвятла ў нашым супольным лёсе.

    Заварвайце любімую гарбатку ці каву - і пагналі разьбірацца!

    СПАСЫЛКІ

    🔹 Арцём у Твітары: https://x.com/A_Shraibman
    🔹 ТГ-канал Арйёма : https://t.me/shraibman

    ПАДТРЫМАЦЬ ПАДКАСТ

    👉 Аплата хостынгу: https://t.me/tribute/app?startapp=g49P
    👉 Падзякаваць: https://itbeard.com/support

    НАВІГАЦЫЯ

    0:00 Уступ
    1:10 Бабарыка, Караткевіч і прафесійная этыка
    5:15 Палітычны аналітык vs журналіст: канфлікт інтарэсаў
    7:14 Як Арцём прыйшоў у прафесію
    16:47 Колькасныя vs якасныя метады ў паліталогіі
    20:30 Хто такі Арцём: палітолаг, аглядальнік ці аналітык?
    26:30 Афіцыйны пачатак выпуску
    27:56 Дзяцінства ў Гомлі, алімпіяды і паступленьне на ФМА
    34:32 Магістратура ў Лондане і чаму Арцём вярнуўся
    41:28 Sense Analytics і Цэнтар Карнэгі
    44:19 Палітычны кансалтынг для заходнікаў і дыстанцыя ад дэмакратычных сілаў
    47:38 Аб’ектыўнасьць у эміграцыі: «рэцэптура» vs «дыягностыка»
    54:02 Што такое палітыка, паліталогія і сацыялогія
    56:49 Чым праца аналітыка адрозьніваецца ад журналістыкі
    1:00:11 Аб’ект аналізу: унутраная і зьнешняя палітыка Беларусі
    1:02:06 Аналітычныя бюлетэні і policy papers
    1:06:56 Чаму нельга верыць прагнозам са 100%-й упэўненасьцю
    1:08:16 «Я прадаю ня веды, а адчуваньне ўпэўненасьці»
    1:10:07 Валатыльнасьць беларускай палітыкі і глабальныя зьменныя
    1:15:18 Як выглядае звычайны працоўны дзень Арцёма
    1:20:41 ШІ ў аналітыцы
    1:29:26 Колькі ў Беларусі незалежных аналітыкаў і як гэта манетызуецца
    1:36:20 Памылкі ў працы
    1:42:19 Рызыкі прафесіі
    1:46:26 Якасьці добрага аналітыка
    1:49:48 Папулярызацыя палітыкі: чаму Арцём не імкнецца да масавасьці
    1:55:42 Ці варта сёньня станавіцца палітычным аналітыкам?
    1:59:44 Беларуская мова, ідэнтычнасьць і два падыходы да папулярызацыі
    2:06:08 Палескія карані і стаўленьне да пераходу на беларускую мову
    2:10:35 Мова як палітычны інструмэнт
    2:14:02 Хто такія беларусы
    2:17:46 Улюбёныя словы
    2:18:48 Які лёс у беларусаў

    ЦЁМНЫ ЛЁС У ІНТЭРНЭЦЕ

    🔻 YouTube: https://youtube.com/@ciomnylos
    🔻 Аўдыё: https://ciomnylos.itbeard.com
    🔻 Тэлеграм: https://t.me/ciomnylos
    🔻 Твітар: https://x.com/ciomnylos

    #цёмнылёс #паліталогія #шрайбман

    2 hr 23 min
  • ЦЛ #46 | Касмічныя падзеі апошніх гадоў і сакрэты паляваньня за палярным зьзяньнем / Цімафей "Праз Космас"

    Сёння на вас чакае сапраўды касмічны выпуск, бо ў гасцях — Цімафей Яўсееў, стваральнік падкаста «Праз космас».

    Мы пагаворым пра ўнёсак беларусаў у гісторыю засваення космасу, узгадаем самыя гучныя астранамічныя падзеі апошняга пяцігоддзя і даведаемся, як развіваецца адметны беларускамоўны падкаст «Праз космас». А на салодкае Цімафей падзеліцца захапляльнай гісторыяй пра тое, як паляваў за чароўным паўночным ззяннем у Нарвегіі!

    Заварвайце духмяную гарбатку ці гарачую каву — будзе касмічна і цікава!

    СПАСЫЛКІ

    👉 Падкаст "Праз космас":  @praz_kosmas  
    👉 Тэлеграм-канал "Праз космас": https://t.me/Praz_Kosmas
    👉 Патрымаць Цімафея: https://linktr.ee/praz_kosmas
    👉 Збор на аплату хостынга для "Цёмнага Лёсу": https://t.me/tribute/app?startapp=g49P

    АСТРА-ФАТОГРАФЫ

    🔹 https://www.instagram.com/viktar_malyshchyts
    🔹 https://www.instagram.com/dzmitrykananovich
    🔹 https://www.instagram.com/instaslavik
    🔹 https://www.instagram.com/gs_astronomy_amateur
    🔹 https://www.instagram.com/chernik_astronomer

    НАВІГАЦЫЯ

    0:00 Жыццё ў Польшчы і размеркаванасць інфраструктуры
    1:04 Дзяцінства ў Бялынічах, вучоба ў Магілёве і фрыланс
    10:52 Кветкавы бізнес у Польшчы
    16:29 Першая цікавасць да неба
    32:08 Гісторыя стварэння «Праз космас»
    41:31 Беларускія касмічныя праекты
    52:28 Беларусы ў касмічнай гісторыі
    57:04 Як абіраюцца навіны для падкаста і планы
    1:09:10 Галоўныя касмічныя падзеі за апошнія пяць гадоў
    1:09:47 Місія «Артэміда» і гонка паміж ЗША і Кітаем за Месяц
    1:15:59 Навошта будаваць базы на Месяцы
    1:25:59 Навошта людзям Марс
    1:33:11 Тэхналогіі ад SpaceX
    1:35:31 Місія Europa Clipper і абсерваторыя Веры Рубін
    1:40:33 Solar Maximum: 11-гадовы цыкл сонечнай актыўнасці
    1:45:27 Марсіянскі верталёт Ingenuity і бум прыватнага космасу
    1:54:33 Трэці міжзоркавы аб'ект ATLAS і фэйкі
    2:01:42 Місія OSIRIS-REx і сонечнае зацьменне
    2:14:01 Парады па назіранні за знічкамі
    2:19:59 Паляванне за палярным ззяннем
    2:35:12 Як назіраць палярнае ззянне ў Польшчы і Беларусі
    2:36:25 Выкіды каранальнай масы, Бз-індэкс і праграма Aurora Forecast
    2:40:19 Праблема светлавога забруджвання
    2:48:45 Тэхнічныя парады для паспяховай здымкі ззяння
    2:53:22 Касмічны бліц
    2:55:59 Пра беларускасць
    3:02:25 Шлях да беларускае мовы
    3:04:10 Пачуццё беларускасці пад палярным небам Нарвегіі
    3:06:09 Лёс беларусаў і святло на цёмным небе

    ЦЁМНЫ ЛЁС У ІНТЭРНЭЦЕ

    🔻 YouTube: https://youtube.com/@ciomnylos
    🔻 Аўдыё: https://ciomnylos.itbeard.com
    🔻 Тэлеграм: https://t.me/ciomnylos
    🔻 Твітар: https://x.com/ciomnylos

    #цёмнылёс #біблія #пентаквантар

    3 hr 9 min
  • ЦЛ #45 | Поўны разбор «Пентаквантара» - першага беларускага кіберпанка / Арцём Шуканаў

    Сёння размаўляем пра тэму, якая для беларускай літаратуры доўгі час была сапраўднай экзотыкай — маштабную навуковую фантастыку і кіберпанк. У гасьцях праграміст і аўтар бадай што лепшай сучаснай беларускай фантастыкі «Пентаквантар» — Арцём Шуканаў.

    Мы паглыбімся ў свет, дзе штучны інтэлект эвалюцыянаваў у «Іэлаў» — асобаў з высокім маральным складнікам, якія катэгарычна адмаўляюцца называцца проста інтэлектам. Пагаворым пра тое, чаму на стварэнне кнігі сышло 10 гадоў, як працуюць «коблерныя» працэсары на аснове хімічных рэакцый і што такое тэхнаэмпатыя — калі чалавек адчувае складаны механізм як працяг уласнага цела. Даведаемся, чаму Арцём прынцыпова адмовіўся ад выкарыстання ШІ пры напісанні тэксту і стварэнні вокладкі, як сацыяльныя танцы сталі кодам для вылічальных ядраў і ці сапраўды ў нас, беларусаў, «цёмны лёс».

    Налівайце гарбату, сядайце зручней — будзе тэхнічна, гуманістычна і вельмі цікава! 

    СПАСЫЛКІ

    👉 Антон ў твітары: https://x.com/daphnis_nerii/
    👉 Дзе набыць Пентаквантар: https://x.com/daphnis_nerii/status/1986004625707946239
    👉 Збор на аплату хостынга для "Цёмнага Лёсу": https://t.me/tribute/app?startapp=g49P

    НАВІГАЦЫЯ

    0:00 Уступ: чаму «Пентаквантар» чытаецца з задавальненнем 
    5:08 Знаёмства з Арцёмам Шуканавым
    9:30 Гісторыя напісання: 10 гадоў працы над кнігай 
    10:51 Як «Ла-Ла Лэнд» паўплываў на твор і планы на працяг - «Гексаквантар»
    21:58 Чаму Арцём прынцыпова не выкарыстоўваў ШІ нават для вокладкі 
    35:03 Геаграфія свету: Менск-3, Інтэрмарыум і Японія 
    45:52 Разбор арганізацый сусвету
    50:50 Што такое Іэлы і чаму яны вышэй за «штучны інтэлект» 
    58:46 Танец як мадальнасць і ключ да разумення асобы Іэлаў 
    1:02:07 Коблерныя працэсары: вылічальная магутнасць у 15 пікалітрах 
    1:12:48 Пераход у «хмару» і выхад з фізічных целаў 
    1:38:40 Мэматычнае навучанне: як мемы закладаюць інтуіцыю 
    1:49:28 Касмічныя баржы, амішы і эканоміка рэсурсаў 
    1:54:58 Праект «Больц»: квантавы кампутар у Гіпервойдзе 
    2:09:50 Фінальная бітва на планеце Джуніпэр 
    2:20:05 Беларуская мова: чаму кніга стала выключнай падзеяй 
    2:25:19 Ці цёмны лёс у беларусаў?

    ЦЁМНЫ ЛЁС У ІНТЭРНЭЦЕ

    🔻 YouTube: https://youtube.com/@ciomnylos
    🔻 Аўдыё: https://ciomnylos.itbeard.com
    🔻 Тэлеграм: https://t.me/ciomnylos
    🔻 Твітар: https://x.com/ciomnylos

    #цёмнылёс #біблія #пентаквантар

    2 hr 29 min
  • ШІЛ #4 | УСЯ БАЗА праграмавання з ШІ / Красавік 2026

    Вітаю вас у чарговым выпуску рубрыкі «ШІ-лаба», у межах якой я распавядаю пра цікавосткі са свету нейрасетак і штучнага інтэлекту! 

    Сёння прадстаўляю вам запіс маёй лекцыі для адной буйной IT-кампаніі, у якой я ад А да Я распавядаю пра стан праграмавання з ШІ на красавік 2026 года — з тэорыяй, гістарычнымі фактамі і практыкай. Гэты выпуск разлічаны найперш на праграмістаў, але, думаю, будзе часткова карысны і аматарам ШІ. Прыемнага прагляду і праслухоўвання!

    СПАСЫЛКІ

    👉 Прэзентацыя з выпуска: https://docs.google.com/presentation/d/1TrnhPa9ORIlqXDr4g8HRG7lLI4sTBU-bb-9K3qhubFw/edit?usp=sharing
    👉 Збор на аплату хостынгу для канала: https://t.me/tribute/app?startapp=g49P
    👉 Падтрымаць падкаст: https://itbeard.com/support

    НАВІГАЦЫЯ 

    0:00 Уступ
    1:52 Базы праграмавання са ШІ ў 2026 годзе
    2:44 Хто такі Аляксей Картыннік: itbeard.com і беларускамоўныя падкасты
    5:37 Тэорыя: што такое інтэлект і як вучыцца ШІ
    11:04 Нейрасеткі — гэта не ШІ? Разбіраемся ў тэрмінах і маркетынгу
    13:56 Гісторыя ШІ: ад алгарытмаў Аль-Харэзмі да Ады Лаўлайс
    16:48 Алан Цюрынг, архітэктура Фон Неймана і першыя вылічальныя сістэмы
    19:23 Станаўленне Data Science і «бацькі» сучаснага ШІ
    22:03 Гонка за AGI і ASI: чаму ўсе хочуць замяніць чалавека
    26:34 Геапалітыка ШІ: ЗША, Кітай і «забараняючы» AI Act у Еўропе
    30:21 Агляд вендараў ЗША: OpenAI, Anthropic, Google і xAI (Grok)
    35:13 Кітайскія мадэлі: чаму DeepSeek і Qwen захапілі свет
    38:45 Беларускі след у сусветным штучным інтэлекце
    42:08 Пытанні з залы: пра вагі (weights), файл-мадэлі і кошт навучання
    48:11 ТОП-3 мадэлі для кода: Claude 4.6 Opus, GPT 5.4 і Gemini 3.1
    54:04 Бэнчмаркі і Chatbot Arena: як зразумець, хто лепей праграмуе
    1:01:19 Агляд AI-First IDE: Cursor, Windsurf, Antigravity і кітайскі Qoder
    1:08:44 Тэрмінальныя асістэнты (Warp) і PR-агенты для аўтаматызацыі GitHub
    1:15:37 Прамт-інжынірынг памёр? Пераходзім да кантэкст-інжынірынгу
    1:19:12 Spec Driven Development (SDD): MD-файлы як інструкцыі для агентаў
    1:25:28 Усё пра кантэкст: механізм Attention, токены і прычыны галюцынацый
    1:33:08 Пяць узроўняў працы са ШІ: ад аўтадапаўнення да бэкграўнд-агентаў
    1:39:10 Model Context Protocol (MCP) — новы стандарт інтэграцый ад Anthropic
    1:41:58 Сабагенты і скілы: распаралельванне задач унутры чата
    1:45:17 Праграмаванне голасам: інструменты EVY.app і Whisper Flow
    1:48:01 ШІ ў браўзерах: як Arc Browser дапамагае чытаць дакументацыю
    1:50:02 Майстар-клас па Cursor: рэжымы Ask, Plan і Agent
    1:59:56 Мадэлі, якія «думаюць» (Thinking effort): як працуе Max Mode
    2:05:35 Індыксацыя праекта і падключэнне знешняй дакументацыі ў Cursor
    2:10:32 Бяспека: рызыкі агентаў, уразлівасці бібліятэк і ШІ-вірусы
    2:18:03 Як бяспечна ўкараніць ШІ ў кампанію: сертыфікацыя SOC 2

    ЦЁМНЫ ЛЁС У ІНТЭРНЭЦЕ

    🔻 YouTube: https://youtube.com/@ciomnylos
    🔻 Аўдыё: https://ciomnylos.itbeard.com
    🔻 Тэлеграм: https://t.me/ciomnylos
    🔻 Твітар: https://x.com/ciomnylos

    #цёмнылёс #шілаба #праграмаванне

    2 hr 20 min
  • ЦЛ #44 | Сорамныя пытанні пра Біблію навукоўцы: Пяцікніжжа, існаванне Ісуса, Маісей на Дзвіне

    Сёння размаўляем пра тэму, якая стагоддзямі выклікае спрэчкі, захапленне і тысячы пытанняў - біблейскую гісторыю. Адразу прызнаюся: я як вядучы ў гэтай тэме зусім не эксперт (мякка кажучы). Таму маё заданне сёння - задаваць "сорамныя" пытанні і спрабаваць не заблытацца ў запаветах, пакуль нашая госця будзе ратаваць выпуск сваімі ведамі. І гэта не проста госця - гэта падкастэрка і кандыдатка гістарычных навук, якая абараніла дысертацыю па гісторыі старажытных габрэяў і ведае пра Стары Запавет літаральна ўсё - Ганна Дзягель.

    Мы паглыбімся ў свет бібліістыкі і паспрабуем зразумець, як навуковы падыход суіснуе з верай і ці магчыма быць аб’ектыўным, вывучаючы свяшчэнныя тэксты. Пагаворым пра тое, чаму Біблія - геніяльная літаратура, як яе збіралі, чаму Стары Запавет такі вялікі, а Новы - такі канцэнтраваны, і чым паміж сабой падобныя рэлігіі свету. 

    Налівайце гарбату, сядайце зручней - будзе цікава!

    НАВІГАЦЫЯ

    0:00 Ці можа вернік быць аб'ектыўным даследчыкам рэлігіі?
    10:05 Супярэчнасці паміж Бібліяй і навукай: узрост чалавецтва і Зямлі 
    13:24 Эвалюцыя светапоглядаў: міфалагічны, рэлігійны і навуковы 
    15:40 Народная Біблія: чаму Маісей пераводзіў яўрэяў праз Заходнюю Дзвіну? 
    22:17 Крыніцазнаўства: як пазабіблейскія тэксты пацвярджаюць Біблію 
    27:37 Міф пра Біблію як самую старажытную кнігу
    33:21 Пачатак выпуска. Прадстаўленне 
    36:03 Што такое біблейская гісторыя? 
    38:37 "Габрэі" ці "яўрэі": як правільна па-беларуску? 
    40:34 Традыцыйная яўрэйская адукацыя: хедэр, бар-міцва і іешыва 
    44:31 Чаму рэлігійнае жыццё яўрэяў пабудавана вакол тэксту? 
    48:11 Іўдаізм як нацыянальная рэлігія і канцэпцыя "Бога месца" 
    54:28 Біблеістыка
    59:51 Гісторыка-крытычны метад і арганізаваны скептыцызм 
    1:06:54 Што з'яўляецца гістарычнай крыніцай і ці лічыцца ёю Біблія? 
    1:12:58 Склад Бібліі: Стары Запавет, Новы Запавет і Танах 
    1:16:44 "Песня песняў" Саламона: эратычная паэзія ў каноне 
    1:23:32 Што за разбурэнне Першага храма
    1:40:24 Хасідызм: новы накірунак іўдаізму з тэрыторыі Беларусі і Украіны 
    1:42:47 Новы Запавет: універсалізм апостала Паўла 
    1:45:51 Калі насамрэч нарадзіўся і жыў гістарычны Ісус? 
    1:49:47 Чаму ў Рымскай імперыі пераследавалі хрысціян?
    1:56:30 Месіянскія ідэі ў іўдаізме: вызваліцель з роду Давіда 
    2:07:22 Паняцце "неканона": што не ўвайшло ў афіцыйную Біблію
    2:12:12 Што такое апокрыфы і чаму іх называюць «таемнымі ведамі»? 
    2:14:27 Ці можна верыць перакладам Бібліі? 
    2:28:40 Розніца ў канонах праваслаўных і каталікоў
    2:30:45 Біблейская археалогія: пошукі Ноевага каўчэга і рэальныя раскопкі 
    2:38:11 Сувязь іслама з іўдаізмам і хрысціянствам 
    2:42:47 Ці ёсць сувязь паміж Бібліяй і ўсходнімі рэлігіямі (будызм, індуізм)? 
    2:49:53 Ці існавала Вавілонская вежа насамрэч? 
    2:53:32 Адам і Ева
    2:55:24 Юда і Іуда
    3:02:11 Ці праўда, што Біблію пастаянна перапісвалі ў палітычных мэтах? 
    3:04:44 Актуальная біблейская крытыка: каго чытаць сёння? 
    3:10:40 Чаму мы ведаем «пра Біблію», але не чытаем саму Біблію? 
    3:14:02 З якіх кніг лепш пачаць знаёмства з Бібліяй свецкаму чалавеку? 
    3:20:01 Гісторыя Ганны: як дзяўчынка з вёскі зацікавілася старажытнымі габрэямі 
    3:27:11 Шлях да беларускай мовы і асаблівасці заходнепалескай гаворкі 
    3:30:54 Што такое быць беларусам
    3:38:01 Ці цёмны лёс у беларусаў?

    СПАСЫЛКІ

    👉 Падкаст "Так склалася гістарычна": https://www.youtube.com/channel/UCJXyczqGVhTux0CRnB6O2Ww
    👉 Плэйліст з выпускамі падкаста "Так склалася гістарычна" пра рэлігію: https://youtube.com/playlist?list=PLKMH6Y8k0JI5YBRYpde-5Wp6pDcNCgoPh&si=wcTGANAgO74TfIOm
    👉 Выпуск падкаста "Так склалася гістарычна" пра іўрыт: https://youtu.be/-Mav_h9wojc?si=qvyNgNx35ytS6T1V
    👉 Збор на аплату хостынга для "Цёмнага Лёсу": https://t.me/tribute/app?startapp=g49P

    ЦЁМНЫ ЛЁС У ІНТЭРНЭЦЕ

    🔻 YouTube: https://youtube.com/@ciomnylos
    🔻 Аўдыё: https://ciomnylos.itbeard.com
    🔻 Тэлеграм: https://t.me/ciomnylos
    🔻 Твітар: https://x.com/ciomnylos

    #цёмнылёс #біблія #біблеістыка

    3 hr 43 min
  • ЦЛ #43 | Ад Баброў-зомбі да фанфіка на містэра Грэя: усё пра родную агучку / Распавядае Вожык

    Сёньня мы паглыбляемся ў закуліссі беларускае агучкі, а правадыром у гэты сьвет стане спадар Вожык. Даведаемся ў Аляксея, як настаўнік нямецкай мовы прыйшоў да дубляжу «Какаінавага мядзьведзя» ды «Баброў-зомбі», і ці рэальна зарабляць грошыкі у гэтай сфэры. Абмяркуем фэномэн «Кінаконг» і разьвіцьцё суполкі, пагаворым пра пірацтва як акт любові да роднага, адсутнасьць беларускай мовы на Netflix і ці варта шукаць ветрў у полі афіцыйных сэрвісаў. Ну і канешне, будзем шмат размаўляць пра тэхнічны бок: як пачаць агучваць, якое абсталяваньне і софт патрэбныя, колькі гэта каштуе грошай і часу.

    НАВІГАЦЫЯ

    0:00 Разагрэў 
    3:43 Знаёмства
    13:32 Чаму абраў менавіта гумарыстычны кірунак
    18:57 Гісторыя беларускай агучкі
    30:38 Чаму агучвальшчыкі дзеляцца на суполкі 
    33:31 Супрацоўніцтва з прафесійнымі акторамі 
    38:35 Аднагалосая, двухгалосая і шматгалосая агучка: у чым розніца 
    41:24 Як адбываецца працэс запісу і мантажу
    44:02 Дубляж супраць закадравай агучкі 
    46:44 Праца перакладчыка: як укласці тэкст у таймінгі 
    50:11 Дзе глядзець беларускую агучку 
    56:49 Чаму беларускай агучкі няма на папулярных пірацкіх сайтах 
    59:48 Шлях на Netflix: чаму гэта амаль немагчыма для беларусаў 
    1:04:02 Балючае пытанне аўтарскага права 
    1:12:21 Чым агучка кніг адрозніваецца ад кінаагучкі 
    1:16:46 Ці трэба быць філолагам, каб добра агучваць? 
    1:20:30 Як стаць «даберам»: з чаго пачаць і які софт патрэбен 
    1:25:51 Тэхнічны працэс: апрацоўка голасу, кампрэсія і эквалайзер 
    1:29:56 Што такое «дакінг» і як выразаць голас з арыгінала праз ШІ 
    1:37:21 Жалеззе: мікрафоны і навушнікі 
    1:54:13 Колькі каштуе праца прафесійнага перакладчыка
    1:57:22 Размеркаванне роляў у шматгалосцы
    2:11:16 Колькі атрымліваюць даберы і чаму перакладчыкі заўсёды ў «шакаладзе»
    2:16:15 Колькі каштуе агучка
    2:19:15 Будучыня агучкі і пагроза ад штучнага інтэлекту
    2:28:06 Наркамаўка ці Тарашкевіца?
    2:41:03 Мара Вожыка
    2:43:31 Найлепшыя беларускія агучвальшчыкі
    2:46:36 ТОП фільмаў па-беларуску
    2:49:45 Рубрыка «PG P_rn»: пра п_рнапародыі і «Олафа-млынара».
    2:54:55 Ці будзе беларуская агучка «50 адценняў шэрага»?.
    3:01:24 Пра пераход на беларускую мову
    3:10:09 Што такое такое быць беларусам?
    3:16:57 Ці цёмны лёс у беларусаў?

    СПАСЫЛКІ

    👉 Канал Вожыка:  @vozh_voice 
    👉 Канал CIKAVINKA:  @cikavinka 
    👉 Першы Гікаўскі:  @piersyhikauski   
    👉 Гайд па агучцы ад Вожыка: https://hill-motion-877.notion.site/19250ec4b34c80108298e331dfec8fad?pvs=74
    👉 Падтрымаць Вожыка: https://linktr.ee/vozhyk
    👉 Падтрымаць Цёмны Лёс: https://itbeard.com/support

    ДЗЕ ГЛЯДЕЦЬ БЕЛАРУСКАЕ

    🔸 Belmult: https://belmult.online
    🔸 Чытанка на ноч: https://t.me/night_readings_s_s
    🔸 Кінакіпа: https://kinakipa.site
    🔸 Screenka: https://screenka.com
    🔸 Baravik: https://baravik.org
    🔸 Anibel: https://anibel.net
    🔸 Лагодны Цмок: https://la-cmok.me

    ЦЁМНЫ ЛЁС У ІНТЭРНЭЦЕ

    🔻 YouTube: https://youtube.com/@ciomnylos
    🔻 Аўдыё: https://ciomnylos.itbeard.com
    🔻 Тэлеграм: https://t.me/ciomnylos
    🔻 Твітар: https://x.com/ciomnylos

    #цёмнылёс #агучка #вожык

    3 hr 21 min
  • ЦЛ #43 | Ад Баброў-зомбі да фанфіка на містэра Грэя: усё пра родную агучку / Распавядае Вожык

    Сёньня мы паглыбляемся ў закуліссі беларускае агучкі, а правадыром у гэты сьвет стане спадар Вожык. Даведаемся ў Аляксея, як настаўнік нямецкай мовы прыйшоў да дубляжу «Какаінавага мядзьведзя» ды «Баброў-зомбі», і ці рэальна зарабляць грошыкі у гэтай сфэры. Абмяркуем фэномэн «Кінаконг» і разьвіцьцё суполкі, пагаворым пра пірацтва як акт любові да роднага, адсутнасьць беларускай мовы на Netflix і ці варта шукаць ветрў у полі афіцыйных сэрвісаў. Ну і канешне, будзем шмат размаўляць пра тэхнічны бок: як пачаць агучваць, якое абсталяваньне і софт патрэбныя, колькі гэта каштуе грошай і часу.


    НАВІГАЦЫЯ
    0:00 Разагрэў 
    3:43 Знаёмства
    13:32 Чаму абраў менавіта гумарыстычны кірунак
    18:57 Гісторыя беларускай агучкі
    30:38 Чаму агучвальшчыкі дзеляцца на суполкі 
    33:31 Супрацоўніцтва з прафесійнымі акторамі 
    38:35 Аднагалосая, двухгалосая і шматгалосая агучка: у чым розніца 
    41:24 Як адбываецца працэс запісу і мантажу
    44:02 Дубляж супраць закадравай агучкі 
    46:44 Праца перакладчыка: як укласці тэкст у таймінгі 
    50:11 Дзе глядзець беларускую агучку 
    56:49 Чаму беларускай агучкі няма на папулярных пірацкіх сайтах 
    59:48 Шлях на Netflix: чаму гэта амаль немагчыма для беларусаў 
    1:04:02 Балючае пытанне аўтарскага права 
    1:12:59 Чым агучка кніг адрозніваецца ад кінаагучкі 
    1:17:22 Ці трэба быць філолагам, каб добра агучваць? 
    1:21:07 Як стаць «даберам»: з чаго пачаць і які софт патрэбен 
    1:26:29 Тэхнічны працэс: апрацоўка голасу, кампрэсія і эквалайзер 
    1:30:34 Што такое «дакінг» і як выразаць голас з арыгінала праз ШІ 
    1:37:59 Жалеззе: мікрафоны і навушнікі 
    1:54:51 Колькі каштуе праца прафесійнага перакладчыка
    1:58:00 Размеркаванне роляў у шматгалосцы
    2:11:54 Колькі атрымліваюць даберы і чаму перакладчыкі заўсёды ў «шакаладзе»
    2:16:53 Колькі каштуе агучка
    2:19:53 Будучыня агучкі і пагроза ад штучнага інтэлекту
    2:28:44 Наркамаўка ці Тарашкевіца?
    2:41:41 Мара Вожыка
    2:44:09 Найлепшыя беларускія агучвальшчыкі
    2:47:14 ТОП фільмаў па-беларуску
    2:50:23 Рубрыка «PG P_rn»: пра п_рнапародыі і «Олафа-млынара».
    2:55:33 Ці будзе беларуская агучка «50 адценняў шэрага»?.
    3:02:02 Пра пераход на беларускую мову
    3:10:47 Што такое  такое быць беларусам?
    3:17:35 Ці цёмны лёс у беларусаў?

    СПАСЫЛКІ

    👉 Канал Вожыка: https://www.youtube.com/@vozh_voice
    👉 Канал CIKAVINKA: https://www.youtube.com/@cikavinka
    👉 Першы Гікаўскі: https://www.youtube.com/@piersyhikauski

    👉 Гайд па агучцы ад Вожыка: https://hill-motion-877.notion.site/19250ec4b34c80108298e331dfec8fad?pvs=74

    👉 Падтрымаць Вожыка: https://linktr.ee/vozhyk
    👉 Падтрымаць Цёмны Лёс: https://itbeard.com/support

    ДЗЕ ГЛЯДЕЦЬ БЕЛАРУСКАЕ

    🔸 Belmult: https://belmult.online
    🔸 Чытанка на ноч: https://t.me/night_readings_s_s
    🔸 Кінакіпа: https://kinakipa.site
    🔸 Screenka: https://screenka.com
    🔸 Baravik: https://baravik.org
    🔸 Anibel: https://anibel.net
    🔸 Лагодны Цмок: https://la-cmok.me


    ЦЁМНЫ ЛЁС У ІНТЭРНЭЦЕ
    🔻 YouTube: https://youtube.com/@ciomnylos
    🔻 Аўдыё: https://ciomnylos.itbeard.com
    🔻 Тэлеграм: https://t.me/ciomnylos
    🔻 Твітар: https://x.com/ciomnylos

    #цёмнылёс #агучка #вожык

    3 hr 21 min
  • ШІЛ #3 | Ад OpenAI да Perplexity: Галоўныя ШІ-кампаніі і беларускі след

    Вітаю вас у чарговым выпуску рубрыкі «ШІ-лаба», у межах якой я распавядаю пра цікавосткі са свету нейрасетак і штучнага інтэлекту! 

    Сёння разбярэмся з «Пантэонам штучнага інтэлекту»: абмяркуем вялікую тройку з ЗША (OpenAI, Anthropic, Google DeepMind), сакрэты поспеху кітайскіх DeepSeek і Z.ai, а таксама еўрапейскі гонар — Mistral і Hugging Face. Даведаемся, хто робіць жалеза для ШІ і будуе робатаў, прааналізуем, чаму Расея і Беларусь плятуцца ў хвасце сусветных рэйтынгаў, пагаворым пра знакамітых і ўплывовых людзей і паспрабуем знайсці беларусаў, якія змяняюць свет!

    СПАСЫЛКІ

    👉 Збор на аплату хостынгу: https://t.me/tribute/app?startapp=g49P
    👉 Падтрымаць падкаст: https://itbeard.com/support
    🔸 Каласы пад сярпом ШІ: https://youtube.com/@UCSO8xV9As73w8Zr3K5PHqZA  
    🔸 Беларускі ШІ: https://t.me/belarusai
    🔸 Канал Кірыла Валошына: https://t.me/by_startups
    🔸 BelGLUE: https://aclanthology.org/2025.acl-long.25
    🔸 Калонка Holas: https://www.holas.ai
    🔸 Дапамагчы стварыць беларускую версыю HumanityLastExam: https://sophisticated-question-answering-human-baseline.streamlit.app/?id=random10
    🔸 Даследванне Оксфардскага універсытэта: https://oxfordinsights.com/ai-readiness/government-ai-readiness-index-2025
    🔸 Пастанаўленне "Лічбавая Беларусь": https://pravo.by/document/?guid=12551&p0=C22500793

    НАВІГАЦЫЯ 

    0:00 Уступ: навошта ведаць «базу» 
    6:12 Геапалітыка ШІ: ЗША, Кітай і Еўропа 
    7:21 OpenAI: лідар рынку і пытанне «адкрытасці» 
    10:25 Anthropic: выхадцы з OpenAI і этычны ШІ 
    12:38 Google DeepMind: навука, Gemini і Нобелеўская прэмія 
    14:41 Meta і xAI
    15:47 Кітай: BAT (Baidu, Alibaba, Tencent) і фенамен DeepSeek 
    18:22 Z.ai
    19:55 Іншыя кітайскія гульцы
    21:03 Еўропа: Mistral AI і рэгуляванне
    22:15 Hugging Face — галоўная бібліятэка для ШІ 
    23:05 Што ў Расіі: ізаляцыя і ваенныя робаты 
    26:27 Дзяржаўны падыход у Беларусі: нізкія рэйтынгі і новая праграма 
    32:16 Беларуская навуковая супольнасць: бэнчмаркі BelGLUE і Humanity's Last Exam 
    34:07 Беларускі сінтэз маўлення і праект Donar.by 
    36:22 «Голас» — беларускамоўная разумная калонка 
    37:35 Жалеза: гегемонія Nvidia і канкурэнты (Google, Amazon, AMD) 
    40:38 Робататэхніка: Boston Dynamics, Figure AI, Tesla, Unitree 
    42:56 Пра Cursor 
    43:52 Пошук будучыні: Perplexity 
    44:27 Графіка: Stability AI і Midjourney 
    45:23 «Хросныя бацькі» ШІ (Бенжыа, ЛеКун, Хінтан) 
    51:14 «Хросная маці» ШІ: Фей-Фей Лі і World Labs 
    52:52 Каманда OpenAI (былая і цяперашняя): Альтман, Брокман, Мураці, Суцкевер 
    56:08 Андрэй Карпаты — галоўны папулярызатар 
    57:02 Дарыё Амадэй (Anthropic) і Дэміс Хасабіс (DeepMind) 
    58:32 Маск, Цукерберг і Джэнсан Хуанг (Nvidia) 
    1:00:02 Ліза Су (AMD) — сваячка кіраўніка Nvidia? 
    1:01:08 Беларусы ў сусветным ШІ: Дзяніс Ярац і поспех Perplexity 
    1:04:05 Стваральнікі MSQRD Яўген Неўгень і Сяргей Ганчар, іх новы праект Aimation 
    1:05:58 Пра канал Кірыла Валошына
    1:06:53 Заключэнне

    ЦЁМНЫ ЛЁС У ІНТЭРНЭЦЕ

    🔻 YouTube: https://youtube.com/@ciomnylos
    🔻 Аўдыё: https://ciomnylos.itbeard.com
    🔻 Тэлеграм: https://t.me/ciomnylos
    🔻 Твітар: https://x.com/ciomnylos

    #цёмнылёс #шілаба #пантэон

    1 hr 12 min
  • ЦЛ #42 | Чаму ў беларусаў дзве Вікіпедыі? / Унутраная кухня і сакрэты свабоднай энцыклапедыі

    Сёння ў нас вялікая і ўтульная размова пра ўнутраную кухню Вікіпедыі: як працуюць адміністратары, хто такія сцюарды, чаму існуюць дзве беларускія версіі энцыклапедыі (і ці варта іх аб’ядноўваць) і як скончылася вайна правак «Беларусь» супраць «Белоруссия» ў ру-вікі. Абмяркуем валанцёрства ў OpenStreetMap: навошта маляваць карты Афрыкі і чым гэта круцей за Google Maps. Пагаворым пра тое, навошта перакладаць гульні і софт на беларускую мову, ці дапамагаюць у гэтым вялікія моўныя мадэлі і чаму ШІ ўсё яшчэ не спраўляецца з паэзіяй. А яшчэ — пра будучыню беларускай лацінкі, чаму за мяжой размаўляць па-беларуску прасцей, чым дома, і чаму ў беларусаў насамрэч зусім не цёмны лёс. 

    Распавядаць пра ўсё гэта будзе Аляксандр Клюеў, адміністратар беларускай Вікіпедыі, праграміст, перакладчык і студэнт беларускай філолагіі ва ўніверсітэце Адама Міцкевіча, што ў Познані, Польшча.

    СПАСЫЛКІ

    👉 Збор на аплату хостынгу: https://t.me/tribute/app?startapp=g49P
    👉 Падтрымаць падкаст: https://itbeard.com/support
    👉 Сайт Аляксандра: https://plagamedicum.github.io
    🔸 Выпуск пра пераклад Balduru's Gate III: https://youtu.be/rI_QUVMO7JQ
    🔸 Выпуск пра Эсперанта: https://youtu.be/LldBmmvBFes
    🔸 OSTIS AI: https://github.com/ostis-ai

    НАВІГАЦЫЯ

    0:00 Вяртанне падкаста «Цёмны лёс» 
    1:05 Пра госця
    2:43 Дапамога каналу
    5:50 Гісторыя нікнэйма
    6:54 Біяграфія: Віцебск, мары пра археалогію і стварэнне гульняў 
    10:23 Паступленне ў БДУІР: чаму менавіта штучны інтэлект? 
    13:36 Вучоба: тэхналогія OSTIS, Prolog і камп'ютарнае мовазнаўства 
    22:46 Падзеі 2020 года: стварэнне стачкама, затрыманне і адлічэнне 
    26:07 Пераезд у Польшчу
    30:36 Універсітэт Адама Міцкевіча
    40:33 Навошта палякам беларуская філалогія? 
    46:24 Чый Адам Міцкевіч? 
    49:25 Шлях у Вікіпедыю: ад чытача да адміністратара 
    56:20 Рэпрэсіі супраць вікіпедыстаў і крызіс адміністратараў 
    1:00:42 Як працуе Вікіпедыя
    1:02:04 Прынцып «Правіць можа кожны» і чаму гэта не зусім праўда
    1:06:40 Дагледжаныя і недагледжаныя версіі артыкулаў 
    1:11:15 Вандалізм: хто і як хутка яго прыбірае 
    1:15:00 Што такое «пясочніца» і як ствараць новыя артыкулы 
    1:19:55 Як дасягаецца кансэнсус і вырашаюцца спрэчкі 
    1:21:42 Сцюарды, Мета-вікі і глабальнае кіраванне 
    1:28:30 Тэхнічны бок: MediaWiki, фонд Wikimedia і законы ЗША
    1:38:35 Стварэнне беларускай Вікіпедыі 
    1:45:54 Чаму існуюць дзве беларускія Вікіпедыі
    1:51:38 Пра «акадэмічны» і «класічны» правапіс 
    1:57:46 Фанетыка супраць марфалогіі: як мы пішам і чуем 
    2:05:24 Палітычная афарбоўка розных версій Вікіпедыі 
    2:13:47 Супрацоўніцтва паміж раздзеламі
    2:19:50 Ці магчымае аб'яднанне дзвюх Вікіпедый? 
    2:22:00 Нейтральнасць і крыніцы: што рабіць з дзяржаўнымі СМІ 
    2:33:40 «Беларусь» vs «Белоруссия»: гісторыя вайны правак 
    2:45:06 Чаму выкладчыкі не любяць Вікіпедыю
    2:52:42 Артыкулы за грошы і піяр 
    2:56:55 Чаму не варта пісаць артыкул пра самога сябе 
    3:01:30 Што матывуе валанцёрыць і траціць час на Вікіпедыю 
    3:05:50 З чаго пачаць рэдагаваць 
    3:09:34 Гісторыя пераходу на беларускую мову 
    3:14:21 Будучыня беларускай лацінкі 
    3:21:03 Пераклады праграм, гульняў і выкарыстанне ШІ
    3:35:50 Валанцёрства ў OpenStreetMap
    3:51:21 База беларускіх IT-тэрмінаў і праблема ўніфікацыі 
    4:02:14 Чаму ў Беларусі сорамна гаварыць па-беларуску, а за мяжой — не 
    4:19:32 Ці цёмны лёс у беларусаў? 
    4:23:14 Улюбёнае слова

    ЦЁМНЫ ЛЁС У ІНТЭРНЭЦЕ

    🔻 YouTube: https://youtube.com/@ciomnylos
    🔻 Аўдыё: https://ciomnylos.itbeard.com
    🔻 Тэлеграм: https://t.me/ciomnylos
    🔻 Твітар: https://x.com/ciomnylos

    #цёмнылёс #вікіпедыя #мова

    4 hr 26 min

About Цёмны Лёс

From the publisher's feed

Тутэйшыя зразумеюць