Tygodnik Powszechny: Nauka

W tym odcinku Wojciech Brzeziński rozmawia z Davidem Sypniewskim – projektantem, wykładowcą Uniwersytetu SWPS i kierownikiem Otwartej Pracowni Sztucznej Inteligencji. Rozmowa powstała przy okazji festiwalu Przemiany w Centrum Nauki Kopernik, odbywającego się pod hasłem „Czy AI myśli za ciebie?”.

Punktem wyjścia rozmowy jest raport „Młodzi o nauce i naukowcach”, który pokazuje, że nastolatki widzą naukę przede wszystkim w jej materialnych przejawach - od aplikacji po szczepionki - ale rzadko mają bezpośredni kontakt z badaczami. W podcaście rozbrajamy stereotyp „siwego pana w kitlu” i rozmawiamy o tym, jak doświadczenie, współtworzenie i możliwość… popełniania błędów budują zaufanie do badań. Prof. Tomasz Sulej opowiada o obywatelskiej preparacji mastodonzaura w CNK - projekcie, w którym ochotnicy dosłownie „wydobywają” kości sprzed 240 mln lat. Dr Marta Sałkowska tłumaczy, jak program „Nauka ma głos” testuje formaty komunikacji naukowej i uczy naukowców, jak opowiadać o nauce. Zastanawiamy się też, co szkoła, media i instytucje mogą zrobić, by ciekawość młodych nie kończyła się na ekranie telefonu. To odcinek o partnerstwie: naukowców, edukatorów i młodzieży - po to, by nauka była bliżej ludzi.

***

GDZIE TERAZ ZNAJDĘ INNE CYKLE „TYGODNIKA”?
Rozwijamy nasz podkast, dotychczasowe cykle przenosimy do osobnych kanałów. Wyszukaj i zasubskrybuj te podkasty:

***

Odcinek powstał we współpracy z Centrum Nauki Kopernik.

Rozmawiamy z naukowcami o empatii w epoce sztucznej inteligencji: dr. hab. Marcinem Moskalewiczem z Instytutu Badawczego IDEAS oraz Maciejem Skorko z Centrum Nauki Kopernik.

Tegoroczna edycja Festiwalu Przemiany w Centrum Nauki Kopernik odbywa się pod hasłem „Empatia. Dla naiwnych czy odważnych?”. Będziemy się przyglądać empatii i współczuciu z różnych perspektyw: neuronauki, biologii ewolucyjnej, rozwoju sztucznej inteligencji. Aby kreować świat przyjazny nie tylko dla ludzi i sprostać wyzwaniom nadchodzących dekad, musimy rozwijać w sobie wrażliwość na potrzeby całych ekosystemów.

***

GDZIE TERAZ ZNAJDĘ INNE CYKLE „TYGODNIKA”?
Rozwijamy nasz podkast, dotychczasowe cykle przenosimy do osobnych kanałów. Wyszukaj i zasubskrybuj te podkasty:

***

Odcinek powstał we współpracy z Centrum Nauki Kopernik.

Gości podcastu będzie można spotkać na Festiwalu Przemiany, który odbędzie się w dn. 3-5.10.2025 r.

Więcej informacji: www.festiwalprzemiany.pl

Przeczytaj również artykuł.

W bibliotece w Rawiczu, w galerii sztuki w Krośnie, na sali szkoleniowej z położnymi – wszędzie tam, gdzie edukacja przestaje być formułką, a staje się relacją, odwagą i wspólnym działaniem. Rozmawiamy z trzema kobietami, które codziennie „przewracają” tradycyjne wyobrażenia o tym, gdzie i jak można się uczyć.

To rozmowa o zmianie, która zaczyna się od pytania. Co zrobić, żeby młodzi ludzie naprawdę chcieli wracać do biblioteki? Jak zbudować przestrzeń, w której młodzież ma głos? Dlaczego menopauza to temat nie tylko zdrowotny, ale i edukacyjny? Posłuchajcie opowieści Eweliny Jurasz, Anny Samsel i Adrianny Kaczmarek – inspirujących, szczerych i pełnych pasji liderek edukacyjnych przemian.

***

GDZIE TERAZ ZNAJDĘ INNE CYKLE „TYGODNIKA”?
Rozwijamy nasz podkast, dotychczasowe cykle przenosimy do osobnych kanałów. Wyszukaj i zasubskrybuj te podkasty:

***

Odcinek powstał we współpracy z Centrum Nauki Kopernik.

Przeczytaj również artykuł.

Czego uczniowie naprawdę potrzebują, żeby zainteresować się nauką? Czasem wystarczy spojrzeć w niebo – i zrozumieć, że pytania o kosmos to tak naprawdę pytania o życie, technologię, klimat i przyszłość. Tematyka kosmiczna, choć może brzmieć jak domena specjalistów z NASA, w polskich szkołach staje się dziś jednym z najskuteczniejszych narzędzi do nauczania przedmiotów ścisłych. W tle są doświadczenia, eksperymenty, projektowanie, ale też współpraca i samodzielne myślenie.

Jak to działa w praktyce – i kto za tym stoi?

W najnowszym odcinku podkastu „Tygodnika Powszechnego” rozmawiamy z nauczycielami związanymi z programem ESERO-Polska – inicjatywy, która od dekady zmienia polską edukację przy wsparciu Centrum Nauki Kopernik i Europejskiej Agencji Kosmicznej.

Z okazji 10-lecia programu nasi goście opowiadają o tym, jak wygląda działalność w ogólnopolskiej sieci ambasadorów Kosmicznych, czym jest Zestaw Kosmiczny i dlaczego uczniowie z Zielonej Góry, Sosnowca czy Białegostoku z takim zaangażowaniem budują minisatelity i projektują życie poza Ziemią.

***

GDZIE TERAZ ZNAJDĘ INNE CYKLE „TYGODNIKA”?
Rozwijamy nasz podkast, dotychczasowe cykle przenosimy do osobnych kanałów. Wyszukaj i zasubskrybuj te podkasty:

***

Odcinek powstał we współpracy z Centrum Nauki Kopernik, koordynatorem programu edukacji kosmicznej ESERO-Polska

Przeczytaj również artykuł.

W najnowszym odcinku „Miłego antropocenu!” rozmawiamy o jednej z najbardziej futurystycznych dziedzin współczesnej nauki – biokomputingu. Naszą gościnią jest dr Ewelina Kurtys, neurobiolożka i inżynierka związana ze szwajcarską firmą Final Spark, która pracuje nad komputerami zbudowanymi z... żywych neuronów. Czym różni się przetwarzanie informacji przez prawdziwy neuron od obliczeń cyfrowych? Czy w przyszłości nasze komputery będzie trzeba podlewać zamiast ładować? I czy to, co dziś wygląda jak science fiction, może w ciągu dekady zrewolucjonizować sztuczną inteligencję?

To rozmowa o granicach między człowiekiem a maszyną, biologiczną materią a sztuczną inteligencją, wydajności energetycznej i filozoficznych pytaniach o świadomość. Dowiecie się, dlaczego dzisiejsze biokomputery potrafią zapamiętać jeden bit informacji – ale być może już za kilka lat staną się sercem nowych systemów obliczeniowych, milion razy bardziej efektywnych niż dzisiejsze modele językowe. Jeśli interesuje Was przyszłość AI, neurobiologia i przełomy technologiczne, ten odcinek jest obowiązkowy.

***

GDZIE TERAZ ZNAJDĘ INNE CYKLE „TYGODNIKA”?
Rozwijamy nasz podkast, dotychczasowe cykle przenosimy do osobnych kanałów. Wyszukaj i zasubskrybuj te podkasty:

***

🌍 „Miłego antropocenu!” to cykl w Podkaście Tygodnika Powszechnego, w którym opowiadamy, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak mogą pomóc go uratować.

Gospodarzem cyklu jest Wojciech Brzeziński: dziennikarz naukowy stale współpracujący z „Tygodnikiem Powszechnym”, specjalizujący się w tematyce nowych technologii i cyberbezpieczeństwa, laureat nagrody Grand Press Digital and Technology 2023 za cykl „WybierAI – algorytmy demokracji”.

🌍 Odwiedź serwis specjalny WIELKIE WYZWANIA: ANTROPOCEN w serwisie TygodnikPowszechny.pl:
Przyglądamy się w nim największym wyzwaniom epoki człowieka oraz drodze, która zaprowadziła nas od afrykańskich sawann do globalnej wioski. Omawiamy badania naukowe i dyskusje nad interakcjami między człowiekiem i innymi elementami przyrody – zarówno tymi współczesnymi, jak i przeszłymi. CZYTAJ WIĘCEJ >>>

Fot. Antonio Guillen Fern / East News

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna Odpowiedzialność Nauki II”.

Muzyka: Michał Woźniak

Historia się kończy. Świat wyszedł już z epoki powstających i upadających cywilizacji, z epoki wojen. Granice państwowe powoli się zestalają, a gdy tylko zastygną i wszystkie państwa będą liberalnymi demokracjami, nastąpi koniec historii.

Można też uważać inaczej: człowiek przecież nigdy się nie zmieni! Zawsze będą wojny, imperatorzy i upadające cywilizacje, nasza własna smętna cywilizacja Zachodu właśnie upada, a za sto, dwieście, pięćset lat świat znów będzie inny. Chyba że czeka nas jeszcze inna przyszłość?

W swoim cyklu Łukasz Lamża, dziennikarz naukowy „Tygodnika”, patrzy w przyszłość doby antropocenu trzeźwo, bez paniki i bez naiwności, na podstawie liczb, nauki i zdrowego rozsądku.

🌍ODWIEDŹ SERWIS SPECJALNY: WIELKIE WYZWANIA: ANTROPOCEN
Przyglądamy się największym wyzwaniom epoki człowieka oraz drodze, która zaprowadziła nas od afrykańskich sawann do globalnej wioski. Omawiamy badania naukowe i dyskusje nad interakcjami między człowiekiem a innymi elementami przyrody – zarówno tymi współczesnymi, jak i przeszłymi. CZYTAJ WIĘCEJ >>>

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna Odpowiedzialność Nauki II”.

Muzyka: Michał Woźniak

Montaż: Oliwia Świątek

Na zdjęciu: Łukasz Lamża // Fot. Grażyna Makara

Elektroniczny leśnik może jeszcze w tym roku zacząć patrolować polskie lasy. Naukowcy z dwóch poznańskich uczelni pracują nad robotem, którego zadaniem będzie monitorowanie stanu leśnej przyrody. A lasy, jak się okazuje, są dla robota środowiskiem bardziej ekstremalnym niż inne planety. O tym, co taki robot musi umieć i co na niego dybie między drzewami, Wojciech Brzeziński rozmawia z dr inż. Anną Wierzbicką z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

***

GDZIE TERAZ ZNAJDĘ INNE CYKLE „TYGODNIKA”?
Rozwijamy nasz podkast, dotychczasowe cykle przenosimy do osobnych kanałów. Wyszukaj i zasubskrybuj te podkasty:

***

🌍 „Miłego antropocenu!” to cykl w Podkaście Tygodnika Powszechnego, w którym opowiadamy, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak mogą pomóc go uratować.

Gospodarzem cyklu jest Wojciech Brzeziński: dziennikarz naukowy stale współpracujący z „Tygodnikiem Powszechnym”, specjalizujący się w tematyce nowych technologii i cyberbezpieczeństwa, laureat nagrody Grand Press Digital and Technology 2023 za cykl „WybierAI – algorytmy demokracji”.

🌍 Odwiedź serwis specjalny WIELKIE WYZWANIA: ANTROPOCEN w serwisie TygodnikPowszechny.pl:
Przyglądamy się w nim największym wyzwaniom epoki człowieka oraz drodze, która zaprowadziła nas od afrykańskich sawann do globalnej wioski. Omawiamy badania naukowe i dyskusje nad interakcjami między człowiekiem i innymi elementami przyrody – zarówno tymi współczesnymi, jak i przeszłymi. CZYTAJ WIĘCEJ >>>

Fot. Antonio Guillen Fern / East News

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Społeczna Odpowiedzialność Nauki II”.

Muzyka: Michał Woźniak