Democratie is dat we met elkaar de regels bedenken hoe we met elkaar samenleven. Voor kleine gemeente is dat heelzichtbaar. Toch wringt er iets. Steeds meer besluiten worden niet meer lokaal genomen. Regionale samenwerkingsverbanden, provinciale kaders en nationaleopgaven drukken zwaar op kleine gemeenten. Dat is begrijpelijk — veel problemen overstijgen de lokale schaal.

Maar er ontstaat een spanning. Want als besluiten elders worden voorbereid en lokaal alleen nog worden vastgesteld, wat betekent lokale democratie dan nog?

Dit nummer gaat over die verschuiving. Niet als abstract bestuurskundig probleem, maar als concrete ervaring van verlies aan invloed.