වේදනාව පිළිබඳ ධර්මානුකූල විග්රහයක්මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් වේදනාව යනු කුමක්ද සහ එය අපගේ ජීවිතයට බලපාන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්රහයක් සිදු කරයි. විශේෂයෙන්ම සංයුක්ත නිකායේ ඛජ්ජනීය සූත්රය ඇසුරින් වේදනාව පිළිබඳව බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ කරුණු මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරේ.
- වේදනාව යනු විඳීම බවත්, එය පුද්ගලයෙකු හෝ සත්වයෙකු විසින් සිදු කරන්නක් නොව හේතුඵල දහමට අනුව සිදුවන ධර්මතාවයක් බවත් පැහැදිලි කිරීම.
- සෝමනස්ස (සතුට), දෝමනස්ස (දුක) සහ උපේක්ෂා යන වේදනා වර්ග පිළිබඳව විස්තර කිරීම.
- ඉෂ්ට අරමුණු සහ අනිෂ්ට අරමුණු හමුවේ සිතේ ඇතිවන වෙනස්කම් සහ ඒවාට ප්රතික්රියා දක්වන ආකාරය.
- කුසල සෝමනස්සය සහ ලෝභ මූලික සෝමනස්සය අතර වෙනස හඳුනා ගැනීම.
- අනිෂ්ට අරමුණු හමුවේ ද්වේෂය සහ දෝමනස්සය ඇතිවීම පාලනය කරගන්නා ආකාරය.
- භාවනා මනසිකාරයේදී අසුභය හෝ මරණය වැනි අනිෂ්ට අරමුණු මෙනෙහි කිරීමේදී දෝමනස්සයක් ඇති නොවී නුවණින් විමසීමේ වැදගත්කම.
- ජීවිතයේ ඇතිවන කායික පීඩා සහ මානසික දෝමනස්සයන් හඳුනාගෙන ඒවායින් මිදීමට කටයුතු කළ යුතු ආකාරය.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:(00:00:00) හැඳින්වීම සහ ගාථා සජ්ඣායනය - දේශනාව ආරම්භ කරමින් නමස්කාරය සහ වේදනාව පිළිබඳ පාලි පාඨයන් සජ්ඣායනා කිරීම.
(00:01:42) වේදනාව යනු කුමක්ද? - ඛජ්ජනීය සූත්රය ඇසුරින් වේදනාව යනු විඳීම බවත්, එය පුද්ගලවාදයෙන් තොරව ධර්මතාවයක් ලෙස හඳුනාගත යුතු ආකාරයත් පැහැදිලි කිරීම.
(00:03:53) වේදනා වර්ග සහ ලෝක සම්මතය - සෝමනස්ස, දෝමනස්ස සහ උපේක්ෂා වේදනාවන් පිළිබඳවත්, ලෝකයා ඒවා පුද්ගල මට්ටමින් අල්ලා ගන්නා ආකාරයත් සාකච්ඡා කිරීම.
(00:07:12) සෝමනස්ස වේදනාව සහ ලෝභය - ඉෂ්ට අරමුණු ලැබීමේදී ඇතිවන සතුට සහ ඒ සමඟ ලෝභය මිශ්ර වන ආකාරය පිළිබඳ විග්රහය.
(00:10:38) අනිෂ්ට අරමුණු සහ සුඛ වේදනාව - සමහර අවස්ථාවලදී අනිෂ්ට හෝ අපිරිසිදු අරමුණු තුළින් පවා ලාභ ප්රයෝජන අපේක්ෂාවෙන් සතුටක් ඇතිවිය හැකි ආකාරය උදාහරණ සහිතව පැහැදිලි කිරීම.
(00:12:38) දෝමනස්ස වේදනාව සහ ද්වේෂය - අකමැති අරමුණු හමුවේ සිත නරක් වීම හෙවත් දෝමනස්සය ඇතිවන ආකාරය සහ එය ද්වේෂය සමඟ බැඳී පවතින ආකාරය.
(00:16:12) ද්වේෂයේ විවිධ ස්වරූප - තරහව, බය, පිළිකුල සහ පසුතැවීම වැනි ද්වේෂයේ විවිධ අවස්ථාවන් සහ ඒවා දෝමනස්ස වේදනාව සමඟ සම්බන්ධ වන ආකාරය.
(00:20:06) අනිෂ්ට අරමුණු නුවණින් මෙනෙහි කිරීම - අසුභ භාවනාව වැනි අවස්ථාවලදී අරමුණ අනිෂ්ට වුවත්, දෝමනස්සයක් ඇති නොවී නුවණින් එය තේරුම් ගන්නා ආකාරය.
(00:23:33) විඳීම සහ සැලකීම අතර වෙනස - යමක් අනිෂ්ට ලෙස සැලකීම (තේරුම් ගැනීම) සහ එය අනිෂ්ට ලෙස විඳීම (සිත නරක් කර ගැනීම) අතර ඇති වෙනස පැහැදිලි කිරීම.
(00:41:40) කුසල සෝමනස්සය සහ කුසල තණ්හාව - ධර්මය ඉගෙනීම, භාවනා කිරීම වැනි කුසල කටයුතු වලදී ඇතිවන සතුට සහ එය නිවනට උපකාරී වන ආකාරය.
(00:53:22) කායික පීඩාව සහ මානසික දෝමනස්සය - කායිකව ඇතිවන රිදීම් ඉවසා දරාගත යුතු වුවත්, මානසිකව ඇතිවන දෝමනස්සය ප්රහීණ කළ යුතු බව පැහැදිලි කිරීම.
(00:59:08) සාරාංශය සහ ආශිර්වාදය - දේශනාවේ සාරාංශය ඉදිරිපත් කරමින් පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ ආශිර්වාද කිරීම.
පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
වේදනාව | ශාස්ත්රපති පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ