וּכְשֵׁם שֶׁאֲנִי

דער שיעור באהאנדלט דעם חידוש פונעם רמב"ם און דעם זוהר (אין ספר הפקודין) צו רעכענען ידיעת השם אלס די ערשטע מצוה, און די באוואוסטע קשיא פון רבי חסדאי קרעשקאש און דעם רמב"ן וויאזוי אמונה קען זיין א מצוה אויב זי איז די לאגישע הקדמה צו אלע מצוות. עס ווערט אויסגעשמועסט אז מצוות זענען נישט בלויז דרויסנדיגע באפעלן נאר דער אויבערשטער אליין און זיינע מדות, און דערפאר איז ידיעת השם די ערשטע מצוה ווייל ער אליין איז דער ערשטער. צום סוף ווערט ערקלערט דער חילוק צווישן ידיעת השם בכללות ביים אנהייב ("אני ראשון") און ידיעת השם בפרטיות וואס מען דערגרייכט נאכ'ן פארשטיין אלע תרי"ג מצוות ("אני אחרון").

אין דעם שיעור ווערט געלערנט די הקדמה פון ר' יהודה אבן תיבון צום ספר "חובות הלבבות" און דער פסוק אין ירמיה "אל יתהלל חכם בחכמתו", אריינגערעכנט די געשיכטע פון איבערזעצן די ספרי מחשבה און דקדוק פון אראביש אויף לשון הקודש און די שייכות צווישן תיקון המידות און חכמה. עס ווערט אויפגעקלערט דעם רמב"ם'ס שיטה אז דער תכלית פונעם מענטש איז ידיעת השם – נישט אז מען דארף פארנאכלעסיגן דאס טאג-טעגליכע לעבן, נאר אז דאס איז דער צענטער וואס גיט א סדר און א משמעות פאר אלע מעשים. צום סוף ווערט ארומגערעדט פארוואס אמת'ע השפעה אויף דער וועלט קומט נישט דורך פאליטיק און אויבערפלעכליכער מאכט, נאר דורך שטיין אינדרויסן מיט א קלארן בליק און איבערגעבן דעם אמת מיט שכל פאר א ווייטער צוקונפט.

אין דעם שיעור לערנען מיר די מצוה פון ברית מילה אין די פקודין פונעם זוהר הקדוש און דעם מדרש אויפ'ן פסוק "סוד ה' ליראיו ובריתו להודיעם", וואס איז מבאר פארוואס מילה איז דער יסוד פון אלע מצוות און א צייכן אויף דעם עצם מהות פונעם איד – א זאך וואס מען איז, נישט וואס מען טוט. עס ווערט אויך ארומגערעדט פארוואס דער רמב"ם שטעלט הלכות מילה אין ספר אהבה אלס א מצוה תדירה וואס באגלייט דעם מענטש אין יעדער צייט, דער חילוק צווישן דעם טעם פון מורה נבוכים און דער שיטה פונעם זוהר וועגן אפשניידן און באגראבן די ערלה, און דער אמת'ער באדייט פונעם באגריף "שומר הברית". צום סוף ווערט ארויסגעברענגט די פראקטישע הנהגה צו לייגן דעת און טראכטן יעדן טאג וועגן דער ברית מילה, וואס איז א שלימות'דיגע מצוה וואס איז נישט תלוי אין מעשי אדם.

דער שיעור אונטערזוכט דעם חילוק צווישן צוויי סארט מענטשן: די וואס זאגן נאר וואס מ'וויל הערן (תרח-מענטשן) און די וואס זאגן דעם אמת אן קוקן אויף אנדערע (אברהם-אבינו-מענטשן). ס'ווערט געוויזן אז די געווענליכע באטראכטונג איז א סתירה: מ'לויבט דעם אמת-זאגער אבער ער איז אפט אן אוממענטש וואס שטערט אנדערע. דער תירוץ איז אז אמת'דיגע חסד מיינט נישט זאגן וואס יענער וויל הערן, נאר וואס איז אמת'דיג גוט פאר אים – און דאס דארף מען גלייבן אין אן אביעקטיוו גוט, נישט נאר אין סוביעקטיווע געפילן. אברהם אבינו האט געקענט זיין ביידע – א בעל חסד און א בעל אמת – ווייל ער האט געקערט פאר יענעם און דעריבער אים געזאגט דעם אמת.

פרשת נח, תשפ"ה: א שיעור וועגן דריי לעוועלס פון הבנה אין מצוות — פון מצות אדנ"י ביז מצות הוי"ה. די הויפט נקודה איז דער אונטערשיד צווישן שמור און זכור, בחינת נקבה און בחינת זכר, און וויאזוי די שמירת המצוות דארף זיין מושרשת אין דאס וואס דער אייבערשטער איז בעצמו — נישט נאר אין דעם וואס ער פירט די וועלט. אויך ווערט באהאנדלט דעם שם אלקים און שם הוי"ה אין פרשת נח, דער ענין פון נח'ס בנין התיבה ווי ביישפיל פון מצות עשה, און דעם אמת'ן פשט פון אדנות — נישט כפיה אדער שטארקייט, נאר דאס וואס דער אייבערשטער גיט משמעות פאר יעדן מענטש'ס לעבן.

דער שיעור באהאנדלט די שאלה צי מדת הדין/רחמים און מדת האהבה/יראה זענען טאקע דאזעלבע נושא, און ווייזט אז די קאנעקשאן איז נישט אזוי פשוט ווי מ'טראכט — ווייל אהבה האט צו טון מיט וואס איז גוט, ויראה מיט וואס איז שלעכט, בעוד מדת הדין אליין איז אויך א גוטע זאך וואס מ'דארף ליב האבן. דערנאך ווערט דער רמב"ם'ס שיטה אויסגעלייגט, אז עבודה מאהבה אדער מיראה מיינט לשמה אדער שלא לשמה, ולפי זה האט מצות עשה צו טון מיט אהבה און מצות לא תעשה מיט יראה. סוף כל סוף ווערט פארגעשלאגן א חידוש'דיגע הסבר: לאמיתו של דבר איז נישטא קיין מציאות פון רע, און ווער ס'לעבט מיט א אמת'דיגע השגת הטוב דארף קיין מצות לא תעשה בכלל נישט — דאס איז נאר רעלעוואנט מחמת דער חטא און אראפגעפאלנקייט פון דער וועלט.

אין דעם שיעור ווערן באהאנדלט די סודות פון שמיני עצרת און שמחת תורה לויט דעם זוהר הקדוש: פארוואס שמיני עצרת איז אן הוספה נאך די שבעים פרים פון סוכות, וואס איז דער קשר צווישן די שבעים אומות און דעם איינעם פאר, און וויאזוי הושענא רבה פירט אריין אין שמחת תורה. דרייַ טיפע מבנים ווערן דערקלערט: שמחה ווי אן אנטקעגן מיטל קעגן קליפה, שמחה ווי עפעס וואס איז גוט אין זיך אליינס, און דעם גאנצן יחוד פון קודשא בריך הוא ושכינתיה אין שמיני עצרת — ווען מ'לייגט אַוועק אַלע לבושים און עס בלייבט נאר **נשמח אני ואתה**.

דער שיעור באהאנדלט די היסטארישע מעשה פון די חכמי לוניל וואס האבן געצאלט פאר איבערזעצונגען פון דעם רמב"ם'ס ספרים, און ווי דאס ווייזט אויף זייער טיפן הונגער נאך ברייטערע תורה-חכמה און ידיעת השם. דער הויפט-נקודה איז אז מעלות המדות (גוטע מדות) זענען נישט נאר א מוסר-ענין, נאר א נויטווענדיגע יסוד פאר מעלות שכליות (אינטעלעקטועלע שלימות) און ידיעת הבורא. דער רמב"ם'ס שיטה פון "כל מעשיך לשם שמים" מיינט נישט תמידיגע דביקות אין מחשבה, נאר אז די כוונה און תכלית פון אלע פעולות זאל זיין ידיעת השם, אפילו ווען מען איז פארנומען מיט חסד משפט וצדקה בארץ.

וואס מיינט דער בעל שם טוב ווען ער זאגט מ'זאל זיך מתדבק זיין אין **אותיות**? ניט די פירוש המילות — נאר די אותיות גופא, וואס זענען גרעסער און כלל'דיגער ווי יעדע משמעות. תפילה איז א רוחניות'דיגע ארבעט וואס טוישט ניט די שפע, נאר די **צירוף** — וויאזוי דאס מופשטע איז חל אין אונזער מציאות. דערפאר קען דאסזעלבע "פארברענט הויז" ווערן אייש של קדושה, און דאסזעלבע חולי וואס ברענגט מכות אויף שונאים, ברענגט ברכה אויף אידן.

הלכות אישות פרק א'