Vloeken in de Kerk

"Het roept tal van beelden en herinneringen op." "Het is ook mijn verhaal." In de bonusaflevering bespreken Ellen en Maarten de vele reacties op de verhalen uit Vloeken in de Kerk. Wat is hierin de rode draad? Ook hoor je een heel nieuw verhaal, over seksueel misbruik binnen een familie die wekelijks in dezelfde kerkbanken zat en hoe de betreffende PKN-kerk daarmee is omgegaan.

Naast deze bonus lees je op www.bnnvara.nl/vloekenindekerk een longread, onder meer met nieuws over vrouwen die zich naar aanleiding van de podcast hebben gemeld voor hulp.

Voor ondersteuning na seksueel misbruik kun je bellen met Centrum Seksueel Geweld: 0800-0188. Praten over zelfdoding kan 24/7 anoniem en gratis via 0800-0113, de landelijke hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie, of via chat op 113.nl. Voor luisteraars in België: bel 1813 of ga naar zelfmoord1813.be.

Jaarlijks overwegen zeker 400.000 Nederlanders om een einde aan hun leven te maken. Toch rust op het hebben van doodsgedachten een groot taboe, we praten er liever niet over. Dat gebeurt juist wel in de verhalende podcastserie Verstrikt van Maarten Dallinga voor Omroep Gelderland. Luister de serie hier via NPO Luister. 

Voor deze trailer is muziek gebruikt van Wessel J. Schrik. Meer informatie: www.omroepgelderland.nl/verstrikt

Wil je meer journalistieke podcasts luisteren? Denk dan bijvoorbeeld aan de ZEMBLA-podcast 'Op Zoek Naar Marlotte'. Luister deze podcast hier. 

Twee jaar na de start van hun onderzoek maken Maarten en Ellen de balans op. Wat zijn, na tientallen gesprekken, hun belangrijkste bevindingen? En hoe gaat het nu met de vrouwen die zij centraal stelden? Deskundigen pleiten voor het instellen van een onafhankelijke onderzoekscommissie naar misbruik binnen de PKN en meer aandacht voor mensen die slachtoffer worden. PKN-topvrouw Trijnie Bouw zegt dat er “werk aan de winkel” is. 
 
Voor ondersteuning na seksueel misbruik kun je bellen met Centrum Seksueel Geweld: 0800-0188. Praten over zelfdoding kan 24/7 anoniem en gratis via 0800-0113, de landelijke hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie, of via chat op 113.nl. Voor luisteraars in België: bel 1813 of ga naar zelfmoord1813.be.

De ‘kerkrechtbank’ speelt een belangrijke rol in verhalen over seksueel misbruik door gezagsdragers binnnen de PKN. Ellen en Maarten willen weten: waarom heeft de kerk een eigen rechtssysteem? En krijgen slachtoffers van misbruik wel een eerlijk proces? Rita: “Ik was geen partij, dus mij is niet gevraagd: wat is er eigenlijk gebeurd? Dat was wel het minste geweest.”  

Voor ondersteuning na seksueel misbruik kun je bellen met Centrum Seksueel Geweld: 0800-0188. Praten over zelfdoding kan 24/7 anoniem en gratis via 0800-0113, de landelijke hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie, of via chat op 113.nl. Voor luisteraars in België: bel 1813 of ga naar zelfmoord1813.be.

“Ik kan alleen maar slapen met slaappillen”, laat Rita haar vriendinnen in een audiobericht weten. “Ik wil gewoon niet meer.” In deze aflevering zoomen Ellen en Maarten verder in op de impact van seksueel misbruik in PKN-kerken. Als zij daarover één ding hebben geleerd, is dat het nooit voltooid verleden tijd wordt. Ook door hoe misbruik het geloofsleven beschadigt. Marloes: “Ik dacht: ik ga nooit meer naar de kerk.”

Voor ondersteuning na seksueel misbruik kun je bellen met Centrum Seksueel Geweld: 0800-0188. Praten over zelfdoding kan 24/7 anoniem en gratis via 0800-0113, de landelijke hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie, of via chat op 113.nl. Voor luisteraars in België: bel 1813 of ga naar zelfmoord1813.be. 

Wat maakt nu dat een PKN-gezagsdrager zoals een dominee overgaat tot seksueel misbruik? Maarten en Ellen willen meer grip krijgen op degenen die misbruik plegen en nemen daarom contact op met de gezagsdragers uit de verhalen van Rita en Marloes. Ook spreken ze met een psycholoog gespecialiseerd in de behandeling van plegers. Zijn het roofdieren? Monsters? Of mannen zoals ieder ander?

Voor ondersteuning na seksueel misbruik kun je bellen met Centrum Seksueel Geweld: 0800-0188. Praten over zelfdoding kan 24/7 anoniem en gratis via 0800-0113, de landelijke hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie, of via chat op 113.nl. Voor luisteraars in België: bel 1813 of ga naar zelfmoord1813.be.

“Ik dacht altijd: dit gaat gewoon mee in het graf.” Paulien vertelt jarenlang te zijn misbruikt door haar dominee. “Niemand zou mij geloven; het was zo’n aardige man.” Toch kwam zij er uiteindelijk mee naar buiten. Haar verhaal, en die van anderen, laten zien hoe kerken wegkijken van seksueel misbruik. Onderzoeker Christiane van den Berg-Seiffert: “Dat kan het trauma absoluut verdiepen.”

Voor ondersteuning na seksueel misbruik kun je bellen met Centrum Seksueel Geweld: 0800-0188. Praten over zelfdoding kan 24/7 anoniem en gratis via 0800-0113, de landelijke hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie, of via chat op 113.nl. Voor luisteraars in België: bel 1813 of ga naar zelfmoord1813.be.

Marloes voelde zich dikwijls schuldig tegenover de man die haar jarenlang, zo vertelt ze, seksueel misbruikte. Ellen en Maarten onderzoeken in deze aflevering de ingewikkelde dynamiek waarin seksueel misbruik in de kerk kan ontstaan en voortduren. Psycholoog Aafke Scharloo: “Mensen denken misschien: je had weg kunnen gaan. Maar in een machtsrelatie is dat niet zo.”

Voor ondersteuning na seksueel misbruik kun je bellen met Centrum Seksueel Geweld: 0800-0188. Praten over zelfdoding kan 24/7 anoniem en gratis via 0800-0113, de landelijke hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie, of via chat op 113.nl. Voor luisteraars in België: bel 1813 of ga naar zelfmoord1813.be.

“Ik ben misbruikt door een predikant van de PKN toen ik kanker had.” Nadat journalist Ellen van den Berg van een onbekende dit opmerkelijke appje heeft ontvangen, bezoekt zij samen met collega Maarten Dallinga de afzender: Rita. Het begin van een grootschalig onderzoek naar seksueel misbruik door gezagsdragers binnen de Protestantse Kerk in Nederland.

Voor ondersteuning na seksueel misbruik kun je bellen met Centrum Seksueel Geweld: 0800-0188. Praten over zelfdoding kan 24/7 anoniem en gratis via 0800-0113, de landelijke hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie, of via chat op 113.nl. Voor luisteraars in België: bel 1813 of ga naar zelfmoord1813.be.

In deze aflevering gebruiken we ook een audiofragment van ‘klankbeeld’, verkregen via freesound.org.