Voer voor verandering

Op 11 November om 20:00 uur stipt gaan we in de Volksuniversiteit Rotterdam in gesprek met niemand minder dan Eva Rovers van Bureau Burgerberaad en politicoloog Kristof Jacobs van de Radboud Universiteit. En jij kan er bij zijn!
 * 
Deelname is gratis, aanmelden doe je via https://drift.eur.nl/nl/agenda/podcast-met-publiek-democratie-in-transitie-met-eva-rovers-en-kristof-jacobs/ 

 *
Welke rol spelen democratische vernieuwingen als burgerberaden en burgerbegroten? Waar zorgen deze vernieuwingen nu al voor fundamentele verandering? En kan zoiets wel democratisch legitiem zijn? Je hoort er alles over en krijgt de kans om mee te praten tijdens onze vierde podcast met publiek.
 *
Dit evenement wordt mede mogelijk gemaakt door sponsoring van het Nederlands Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek, via het NWO VIDI project ENCODE van Frederik Van De Putte.

Onder de Rotterdamse Brienenoordbrug ligt een heel bijzonder stuk natuur. Hier loop je door een toekomst waarin mensen meer hun best doen voor natuur en de natuur ook meer haar best doet voor mensen. Dat is goed voor biodiversiteit en klimaatadaptatie. En zo kun je ook middenin de stad van de natuur leren, genieten, opknappen of er zelfs geld aan verdienen.

Maar zulke natuur en activiteit vlakbij de rivier was op veel plekken jarenlang ondenkbaar. Eerst waren een aantal omslagen nodig in natuurontwikkeling in Nederland. Daarover we praten Gerard Litjens, al wandelend over het eiland zelf, waar we de getijdennatuur in het wild bekijken en bespreken.

Gerard is net met pensioen, is een van de oprichters van Bureau Stroming en Ark Rewilding en stond aan de wieg van de ontwikkeling van dit park op dit eiland. We vragen hem hoe dat idee is ontstaan en hoe het aanleggen in zijn werk ging.

En we komen in gesprek over de toekomst van natuurontwikkeling in heel Nederland. Hoe kun je slimme combinaties maken zodat economische activiteit bijdraagt aan natuurontwikkeling? En wat gebeurt er als je natuurherstel niet afscheidt van, maar openstelt voor de mens? En wat is het toch met al dat slib?

Deze aflevering wordt mede mogelijk gemaakt door NL2120. Het is een tienjarig programma waarin allerlei organisaties met de natuur als bondgenoot samenwerken aan de toekomst van Nederland. NL2120 is medegefinancierd door het Nationaal groeifonds.

De aflevering werd opgenomen door Wouter Mulders en Igno Notermans. Met dank aan: Maria Fraaije voor voice-over, Marius Kooij voor mixen, Maurice Specht & Buitenplaats Brienenoord voor de gastvrijdheid, Walvisnest voor muziek en alle collega’s van DRIFT voor steun & inspiratie. Dit is een podcast van DRIFT, the Dutch Research Institute for Transitions. Als jij ook aan de slag wilt met transities, of er gewoon meer over wilt weten, ga dan naar drift.eur.nl. 

“Wij zijn arm-moe” – op de dag van de Tweede Kamer-verkiezingen geen stemadvies, maar wel een aflevering over bestaanszekerheid. Dat onderwerp domineerde de campagne van 2023 maar lijkt dit jaar haast bijzaak te zijn. Absurd en onterecht, als je zo naar dit interview luistert.

We hebben het over armoede en veerkracht, en dan over het armoede-systeem in het bijzonder.  Want professionals die bezig zijn met dit onderwerp lijken structureel de plank mis te slaan, waardoor de situatie voor mensen in armoede eerder slechter dan beter wordt. En daar maken wij als onderzoeksintituut ook deel van uit.

Wouter interviewt Annelli Janssen, DRIFT-collega en onderzoeker, die in haar werk vaak moeite had om goed verbinding te met mensen in armoede. En we spreken met Vanessa Umboh, auteur van ‘Moeder van 40.000 kinderen’ en oprichter van Stichting Stem zonder Gezicht die zich inzet voor armoedebestrijding en zich verzet tegen de dehumanisering van de mensen om wie het gaat.

Deze twee zitten samen achter ‘de Raad van Veerkracht’ – een adviesorgaan van 30 ervaringsdeskundige vrouwen die hun schaamte omzetten in systeemkritiek. Ze lanceerden een manifest, je kunt ze inhuren, maar het belangrijkste is: de raad vormt levend bewijs dat dit systeemprobleem niet draait om dossiers of statistieken maar om mensen. En dat die mensen, met hun kennis, een centrale plek moeten hebben in beleid en (onderzoeks)praktijk.

Voor meer informatie over de raad, ga je naar: https://www.stemzondergezicht.nl/raadvanveerkracht

De aflevering werd opgenomen door Wouter Mulders. Met dank aan: Sioe Jeng Tsao voor de illustratie, Maria Fraaije voor voice-over, Marius Kooij voor montage, Walvisnest voor muziek en alle collega’s van DRIFT voor steun & inspiratie. Dit is een podcast van DRIFT, the Dutch Research Institute for Transitions. Als jij ook aan de slag wilt met transities, of er gewoon meer over wilt weten, ga dan naar drift.eur.nl. 

Lisdodde, doerebout, rietsigaar – in deze aflevering vertellen we een transitieverhaal aan de hand van één plant. We spreken met Jasper van Belle, Petra Boorsma en Coen Verboom over hoe ze zich op de teelt en toepassing van lisdodden hebben gestort om zo bij te dragen aan de locale economie en ecologie. En hoe ze geen blauwdrukken nodig hebben om nu al actie te ondernemen voor een gewenste toekomst.

We nemen namelijk op vanuit de Friese Hegewarren, op veenweide, waar melkveehouderij grotendeels zal verdwijnen. De bedrijven die blijven, gaan op een andere manier boeren. Want een laag grondwaterpeil plus koeien erop doet het veen inklinken, en daarbij komt CO2 vrij. Ook is het huidige model slecht voor natuur en biodiversiteit, en ligt schade aan fundering en openbare infrastructuur op de loer.

Het veen moet vernatten dus, maar wat doe je er dan mee? Nou, lisdodden telen bijvoorbeeld! En als je zoals de sprekers in deze aflevering verder wil gaan dan enkel aantonen dat het kan – als je overal in Nederland gebouwen wil laten verrijzen van biobased materialen als hout, riet en lisdodden – dan moet je nieuwe ketens vormen en nieuwe bedrijfsmodellen. Alle ballen op lisdoddenteelt dus, of toch niet?

Deze aflevering werd mede mogelijk gemaakt door NL2120. Een tienjarig programma waarin allerlei organisaties met de natuur als bondgenoot samenwerken aan de toekomst van Nederland. NL2120 is medegefinancierd door het Nationaal Groeifonds. 

De aflevering werd opgenomen door Wouter Mulders en Igno Notermans. Met dank aan: Maria Fraaije voor voice-over, Marius Kooij voor montage, Friso Wiersma voor de introductie, Elske Swets en Wybo Nijdam voor voorgesprekken, Walvisnest voor muziek en alle collega’s van DRIFT voor steun & inspiratie. Dit is een podcast van DRIFT, the Dutch Research Institute for Transitions. Als jij ook aan de slag wilt met transities, of er gewoon meer over wilt weten, ga dan naar drift.eur.nl. 

Er valt de komende tijd wel weer van alles te beluisteren over fundamentele verandering. Op donderdagavond 5 juni organiseert DRIFT een geweldige gespreksavond in de Oase in Rotterdam. Over hoe natuur in en om de stad een goede bondgenoot voor de zorg kan worden. Koop je kaartje via: https://drift.eur.nl/nl/agenda/natuur-als-bondgenoot/ 
---
En, en, en... DRIFT heeft een tweede podcastkanaal: The DRIFT Transitions Podcast. Hier hoor je vanaf nu al onze Engelstalige afleveringen over de theorie en praktijk van fundamentele verandering. Luisteren en abonneren doe je hier: https://pod.link/1803106594
 

Korte ketens, volop vegetatie aan slootkanten en boeren als dienstverleners – allemaal ontwikkelingen die onderdeel zijn van de transitie van het landelijk gebied. Ecoloog Richard Slagboom en schoolleider Sjaak Kreeft werken met man en macht aan deze verandering. Ze zetten zich, van onderop, in voor de biodiversiteit, leefbaarheid en de toekomst van de regio Alblasserwaard-Vijfherenlanden. 

Vraag het Richard en Sjaak, en ze zeggen dat wat er aan de beleidstafel (in maatpak) wordt bedacht voor de toekomst van hun regio de grootste kans van slagen heeft als de mensen uit het gebied zelf (in waadpak) invulling kunnen geven aan de uitvoering. Ze hebben jarenlang ervaring in zo samenwerken en samen leren, met overheden, kennisinstellingen, burgers en bedrijven. En hebben vanuit die ervaring wel een een woordje te zeggen over wat een gebiedsgerichte aanpak tot een succes kan maken.

Deze podcast werd opgenomen door Wouter Mulders en Mara de Pater van DRIFT als begeleiding bij het onlangs verschenen rapport 'Gebiedsgericht werken in zeven principes'. In opdracht van ACCEZ en Provincie Zuid-Holland. Deze publicatie download je op de website van DRIFT: https://drift.eur.nl/app/uploads/2025/01/Eindrapport-Gebiedsgericht-werken.pdf

Met dank aan: Maria Fraaije voor voice-over, Marius Kooij voor montage, Igno Notermans voor ontwikkeling, Walvisnest voor muziek en alle collega’s van DRIFT voor steun & inspiratie. Dit is een podcast van DRIFT, the Dutch Research Institute for Transitions. Als jij ook aan de slag wilt met transities, of er gewoon meer over wilt weten, ga dan naar drift.eur.nl. 

Meer groen tegen hittestress, een holle bolle gijs of een parkeergarage. Bewoners, bezoekers en bedrijven van Amsterdam zijn volop bezig met de inrichting van de openbare ruimte. Maar hoe komen die ideeën aan bij beleidsmakers en bestuurders? En tegen welke machten en reflexen moeten ze opboksen om werkelijkheid te worden?

In deze aflevering biedt Igno Notermans een inkijkje in de wereld van een groep Amsterdamse ambtenaren. Hij praat met twee van hen over de zoektocht om op een andere manier met de stad in gesprek te gaan over de transitie in de openbare ruimte en mobiliteit. Hoe maken we ruimte voor opgroeien, ontmoeten, gezond leven en verplaatsen in die dichtslibbende stad?

Je hoort van Kris Steen en Erik Disch. En vanuit het Meervaart Theater doet Igno live verslag van de werkconferentie 'Eén jaar Amsterdam Maakt Ruimte, maak het mee!' van 3 oktober 2024. Daar spreekt hij o.a. met Amsterdamse wethouder Melanie van der Horst. En ook schakelt hij Gijs Diercks in voor een kritische reflectie op het werk van deze beweging.

Met dank aan: Maria Fraaije voor voice-over, Marius Kooij voor montage, Wouter Mulders voor feedback, Walvisnest voor muziek, 'Amsterdam maakt Ruimte' voor het mogelijk maken van deze podcast en alle collega’s van DRIFT voor steun & inspiratie.  

Als jij ook aan de slag wilt met transities, of er gewoon meer over wilt weten, ga dan naar drift.eur.nl. 

Onderzoekers moeten uit de kast komen over welk wereldbeeld er achter hun werk schuilt. En de wetenschappelijke wereld schiet tekort door pas achteraf onderzoek te doen naar de grote problemen van onze tijd. Praat je met DRIFT-directeur, hoogleraar en sinds kort academisch boegbeeld Derk Loorbach dan moet je je vaak even schrap zetten. 

Maar zijn scherpe opmerkingen staan niet op zichzelf. Ze zijn gebaseerd op de jarenlange ontwikkeling van DRIFT, eerst onderzoeksprogramma, nu zelfstandig BV en social enterprise. Derk is een van de grondleggers van de transitiemanagement-aanpak als een nieuwe manier van governance voor duurzame ontwikkeling. 

Ter ere van ons 20-jarige jubileum interviewden wij, Wouter Mulders & Igno Notermans, hem weer. En konden we het meteen even hebben over zijn nieuwe ‘bijbaan’ als academisch boegbeeld voor het Klimaatonderzoek Initiatief Nederland (KIN).

We praten over hoe de activiteiten van DRIFT haar systeemkritiek vaak worden geframed als normatief en activistisch, maar dat in zekere zin ontzettend veel wetenschap dat is. Over hoe, volgens Derk, veel onderzoekers bestaande systemen als vanzelfsprekend zien en vergeten dat deze voortkomen uit historische keuzes. Want wat zou er gebeuren als wetenschappers afscheid nemen van gangbare structuren?

Ook praten we over hoe het KIN onderzoeksgeld anders inzet om klimaattransitie te bevorderen, en hoe dit een nieuwe manier van maatschappelijk onderzoek mogelijk kan maken. 

Met dank aan: Maria Fraaije voor voice-over, Marius Kooij voor montage, Igno Notermans voor ontwikkeling, Walvisnest voor muziek en alle collega’s van DRIFT voor steun & inspiratie.  

 Als jij ook aan de slag wilt met transities, of er gewoon meer over wilt weten, ga dan naar drift.eur.nl. 

Hoe kijkt DRIFT-oprichter Jan Rotmans terug op 20 jaar werken aan transities in Nederland? Hij ging van een pienter schooljongetje met bijzondere spreekbeurten via klimaatprofessor naar nu ‘captain of transition’ die ook rustig bij Vandaag Inside aanschuift om over duurzaamheid te praten. Wat zijn Jans lessen uit al die jaren en wat hoopt hij voor de toekomst?  

Ter ere van ons 20-jarig jubileum, interviewden we hem met live publiek in Debatpodium Arminius in Rotterdam.  

We praten over de onverwachte snelheid waarmee de maatschappij zonne-energie en elektrisch rijden omarmde en de verrassende traagheid waarmee universiteiten toebewegen naar onderzoek en onderwijs in dienst van die duurzame toekomst. Over dat de tijd rijp is voor doortastende leiders die grote plannen durven uit te voeren. En over heel veel andere dingen.  

Jan zoekt altijd een publiek dat nog niet overtuigd lijkt van de noodzaak van transities. En wat zeg je dan, als je bij Vandaag Inside aanschuift om over klimaat te praten? Of als je een groep CEOs probeert te overtuigen? Dan praat hij over een groenblauwe toekomst die veel fijner is dan nu. En probeert hij te prikkelen en te raken, in duidelijke taal, zoals hij ook in deze podcast doet. 

Met dank aan: Maria Fraaije voor voice-over, Marius Kooij voor montage, Igno Notermans voor ontwikkeling, Walvisnest voor muziek, Debatpodium Arminius voor de fijne ruimte en alle collega’s van DRIFT voor steun & inspiratie. 

Als jij ook aan de slag wilt met transities, of er gewoon meer over wilt weten, ga dan naar drift.eur.nl. 

Hoe kijkt directeur van stichting Urgenda Marjan Minnesma terug op 20 jaar werken aan transities in Nederland? Zij en haar organisatie werden wereldberoemd door de gewonnen klimaatzaak tegen de Nederlandse staat. Marjan werkt met Urgenda al sinds 2010 aan doorbraken voor duurzame energie, landbouw, mobiliteit en wat al niet meer.  

Misschien minder bekend: Marjan Minnesma werkte voor die tijd bij DRIFT, als een van de oprichters van het Dutch Research Institute for Transitions. Ter ere van ons 20-jarig jubileum, interviewden we haar met live publiek in Debatpodium Arminius in Rotterdam. 

Hoe was het om aan het begin van dit millenium te werken aan transities, toen dat denken nog helemaal in de kinderschoenen stond? Met welke duurzaamheidsontwikkelingen kunnen we blij zijn? En wat valt nog tegen?  

Marjan praat voluit over het verleden en haar toekomstplannen. Over het begin van DRIFT op een lege universiteitsgang met twee nietsvermoedende PhDs. Over allerlei maatschappelijke problemen die je kunt oplossen door te beginnen bij onze gezondheid. En over kruidenrijk grasland als voorbeeld van hoe zij kijkt naar het totale (voedsel)systeem en dan denkt: waar moet ik nu op drukken om te helpen draaien? 

Met dank aan: Maria Fraaije voor voice-over, Marius Kooij voor montage, Igno Notermans voor ontwikkeling, Walvisnest voor muziek, Debatpodium Arminius voor de fijne ruimte en alle collega’s van DRIFT voor steun & inspiratie. 

Dit is een podcast van DRIFT, the Dutch Research Institute for Transitions. Als jij ook aan de slag wilt met transities, of er gewoon meer over wilt weten, ga dan naar drift.eur.nl.