U ovom izdanju emisije Vox Humana nastavljamo da pričamo o mozaiku, sa likovnom umetnicom Ljiljanom Rivić iz Beograda, čije radove referentna kritika smatra jednim od najuspešnijih iskoraka u savremenoj mozaičkoj umetnosti zemlje i regiona.

Naša sagovornica se još u toku studija na Akademiji SPC za umetnost i konzervaciju, na Odseku za zidno slikarstvo, opredelila za ovu, po mnogima, najkompleksniju i najtežu tehniku umetničkog izraza, ali možda i najekspresivniju, budući da je poznata kao „carska“. Upoznajemo se sa metodologijom i tehnikama komponovanja mozaika, materijalima, stilovima, pravcima, strpljenju i duševnom miru koji ovaj dugotrajni proces donosi. Kroz istoriju umetnosti pratimo tragove nastanka ovog vida likovnog izraza još iz krajnje relativno uzetog vremenskog ambitusa: 8. veka p.n.e. u Mesopotamiji, potom njegovog širenja na zapad preko Male Azije, Sirije, helenističke Grčke, i konačno do rimske umetnosti. Svoj punokrvni procvat mozaik upravo doživljava u ranohrišćanskoj i vizantijskoj umetnosti, tako da se stvaralački opus naše gošće i grana u dva smera - u okviru sakralne umetnosti gde je svoje dosadašnje uspehe okrunila ostvarenjima u pravoslavnim hramovima, da pomenemo samo neke od njih - od Ivanjice, manastira Zočište na Kosovu, beogradske crkve Sv. Petke na Čukaričkoj padini, preko Kamenice pored Kragujevca, crkve u selu Kućanci i Hrvatskoj, rodnom mestu patrijarha Pavla, do verovatno najzahtevnijeg i najprestižnijeg svog angažmana – dekoracije kripte hrama Sv. Save na Vračaru, sa impozantnih više stotina kvadratnih metara ornamentike i figuralnih kompozicija koje je realizovala sa svojim timom u toku višegodišnjeg rada. Poređenja radi, za jedan kvadratni metar ponekad je potrebno i više od 1500 modula – prethodno pripremljenih kamenčića, koji se, nakon mašinskog grubog sečenja ručno usitnjavaju i obrađuju. Ljiljana Rivić, uz poznavanje kanona ikonopisa, zapravo slika kamenom, čak i kada su u pitanju ahromatski radovi poput friza sedam anđela na crkvi pokraj Kragujevca, koji, iako sveden po pitanju kolorita, zrači snagom ličnog izraza i duhovne prefinjenosti autorske idiomatične poetike. Drugi pravac u kome artikuliše svoje umetničke aporije je svetovna umetnost, u kojoj, neretko kroz manje formate, ili čak i minijature koje filigranski cizelira, evocira i revitalizuje davno proživljene slike detinjstva, fikcije i fantastike, kojima dominiraju primorski pejzaži i nepregledni zvezdani svod, kao i drugi elementi koji se prepoznatljivo ponavljaju kao svojevrsne metafore i simboli kojima Ljiljana komunicira, poput lestvica ka oblacima, Jakovljevih ili njenih ličnih, svojevrsnih L'échelle d'Orphée - o čemu rečito svedoče desetine samostalnih i preko 60 zajedničkih izložbi.

Već skoro deceniju naša gošća organizuje i vodi umetničke radionice širom zemlje, u kojima joj sinergija sa decom i mladim umetnicima sa kojima ostvaruje kolektivni autorski čin, doduše uvek sa akcentom na razvoju samosvojnosti izraza svakog od polaznika, daje novi podstrek i inspiraciju.

Za svoj rad naša gošća je višestruko nagrađivana i pohvaljivana, a jednu od najvećih motivacija nosi u srcu još iz studentskih dana – blagoslov blaženopočivšeg patrijarha Pavla, upravo za rad na mozaiku.

Urednik i voditelj: Boško Buta